Strooien of niet?

Zachtere winters in de toekomst, maar dat maakt de gladheidsbestrijding er eigenlijk alleen maar moeilijker op.

Elk jaar maken we bij MeteoGroup een winterverwachting. De decembermaand, de eerste maand van de meteorologische winter gaat bijna van start. De afgelopen weken hebben we er al eerder over geschreven en een paar tipjes van de sluier opgelicht. 

Mensen, bedrijven en overheden willen weten waar ze aan toe zijn. Als er een stabiele winter aan komt, zijn er soms factoren die in die richting wijzen. Stabiel betekent dat er langere tijd een hogedrukgebied op de weerkaarten verschijnt dat een overheersende invloed heeft op het weer. Als de wind dan enige tijd vanuit Scandinavië of IJsland waait, kan het behoorlijk koud worden. Dat soort winters proberen we zo ver mogelijk van tevoren te verwachten. 

Zachtere winters
De trend is nu dat de winters steeds zachter worden. Dat zie je bijvoorbeeld aan het aantal vorstdagen en hoe ver de temperatuur onder nul lag. Die kun je uitdrukken in de Hellmannscore: alle negatieve etmaaltemperaturen bij elkaar opgeteld. Als het op een bepaalde dag gemiddeld 0,8 graden heeft gevroren, is de score van die dag bijvoorbeeld 0,8. Voor een jaar ligt de gemiddelde Hellmannscore voor Nederland tussen de 40 en 100.  

 

Gemiddelde is al amper haalbaar tegenwoordig
Maar de laatste jaren zien we dat de score aan het afnemen is. Dat gemiddelde halen we bijna nooit meer. De winter van 2010 werd door veel mensen bijvoorbeeld als koud ervaren, maar de Hellmannscore kwam niet boven de 95. Dat was dus gewoon een normale winter. Echt koud was het in 1963. Toen was het IJsselmeer helemaal dichtgevroren, en kon je er met een auto overheen rijden zonder dat het kraakte. Het Hellmanngetal was toen 337,2. Inmiddels hebben we zelfs een winter gehad met een Hellmanngetal van 0,0. Dat was de winter van 2013-2014. Dat was nog nooit eerder voorgekomen. Als je kijkt naar een overzicht van het Hellmanngetal over de jaren zie je een duidelijk dalende trend.

Schaatsen?
De trend van zachtere winters betekent echter niet dat we geen koude winters meer krijgen. Op dit moment verlopen 9 van de 10 winters zacht. Dus er zal zeker nog weleens een koude winter voorkomen. En ook al pakt de winter gemiddeld gezien zacht uit, dan kunnen in die wintermaanden evengoed nog wel een paar koude periodes voorkomen. Zoals afgelopen jaar, toen stonden ook nog veel mensen op de schaatsen, tot in Zeeland aan toe. Toch was ook vorig jaar de winter aan de zachte kant. 

Honderdduizenden euro's
Het weer blijft een grillig fenomeen, uitschieters blijven mogelijk. Maar over het algemeen worden de winters zachter. Voor de gladheidsbestrijding is dat lastig. Want we krijgen vaker te maken met winters waarbij de nachten rond het vriespunt schommelen. Dat zijn dagen waarop de beslissing om wel- of niet te strooien het lastigste is. En strooiacties zijn duur. Gemeentes ramen elk jaar weer honderdduizenden euro’s in voor de gladheidsbestrijding. Die kosten zitten in het zout, de strooiwagens, de strooiacties etc. Met een goede weersverwachting kun je die kosten beperken, door alleen te strooien wanneer het echt nodig is. 

Toekomstperspectief gladheidverwachting
MeteoGroup verzorgt de gladheidsverwachting voor bijna alle Nederlandse gemeentes. Uit eigen onderzoek blijkt dat in het veranderende klimaat, het aantal seizoenen met weinig strooiacties (0 tot 10) toeneemt. Dat is ook de algemene trend, de seizoenen met een lage hoeveelheid strooiacties nemen in aantal toe, de seizoenen met een groot aantal strooiacties nemen af. Toch is deze conclusie nog niet zo gemakkelijk te trekken. We krijgen namelijk vaker moeilijke verwachtingen, met wel/niet situaties. Ook worden de winters natter, met vaker een westelijke wind. Een flinke regenbui stroomt het zout al snel weg.

Veel gladheid in de winter nog steeds mogelijk!   
En ondanks deze trend zijn er ook in het opwarmende klimaat nog steeds seizoenen mogelijk met 50 tot 60 strooiacties (zie de grafiek). Wat we vooral zien is dat het aantal koudere periodes en de lengte van deze koude periodes afneemt. Vorig jaar was daar een goed voorbeeld van. We hebben toen diverse flitswinters gehad, korte periodes met koud weer. 

 Bron: MeteoGroup