Genua depressie en Mistral

Een zeer actieve depressie veroorzaakt op uitgebreide schaal extreem weer met sneeuwstormen en overstromingen in Midden- en Zuid Europa.

Gisteren kregen wij een speldenprik mee van de invasie van koude polaire lucht. Het was kil met vooral in de kustprovincies talrijke buien, ook met hagel en onweer, maar het heeft nergens gesneeuwd.  Het smeltniveau lag overdag rond de 600 meter. Over de grens bleef er in de hogere delen van de Ardennen, de Eifel en Sauerland wel sneeuw liggen. Op een hoogte van 5 kilometer boven ons hoofd daalde de temperatuur tot -33 graden. Tegelijkertijd is de temperatuur van het zeewater voor de Nederlandse kust nog een graad of 13. Een enorm verschil over een relatief geringe afstand van 5 kilometer. De lucht vlak boven het relatief warme zeewater neemt in zo een situatie met buien overigens niet dezelfde waarde aan als de watertemperatuur maar zit daar al gauw een graad of 3 a 4 onder. Maar toch, 40 graden over 5 kilometer ofwel 1 graad per 125 meter is ook nog een heleboel.

Genua-depressie

De koude lucht trok in de loop van de zondagmiddag het Alpengebied binnen. En dat leverde daar een flinke vracht verse sneeuw op. Lokaal viel een meter sneeuw en ook in de dalen ligt nu op veel plaatsen een flink pak sneeuw. In lagere gebieden in landen als Slowakije en Slovenia ging de intocht van polaire lucht eveneens vergezeld van extreem weer. Veel sneeuw en in het zuidwesten van Slovenia door aanhoudende zware regen ook overstromingen. Aan de lijzijde van de Alpen vormt zich in zo een situatie vrijwel altijd een actief lagedrukgebied. De vorming van dit weersysteem over het noorden van Italië wordt in de weerkunde een Genua-laag genoemd, of ook wel Genua-depressie. De depressie is in feite te beschouwen als een lijwervel, een cyclonale beweging in de atmosfeer die in gang wordt gezet door de luchtstroom rondom het hooggebergte. Ook in andere berggebieden op aarde komen dit soort lagedrukgebieden regelmatig tot ontwikkeling. 

Mistral

Deze depressie in de Golf van Genua geeft de noordelijke wind langs de westflank van de Alpen een extra impuls.  Deze noordenwind kennen we in Frankrijk als de Mistral. In de Rhône vallei stond vanochtend een harde tot stormachtige wind uit het noorden. Plaatselijk werden uitschieters gemeten tot meer dan 100 kilometer per uur. Aan de noordkust van Corsica werd zelfs een windpiek van 180 kilometer per uur waargenomen. Aan de voorzijde van de depressie blaast een zuidenwind vanuit de Sahara juist warme en droge lucht noordwaarts. Daarmee komt ook stof en zand mee uit de woestijngebieden van Noord Afrika, hetgeen duidelijk zichtbaar was op de satellietbeelden van vandaag.

Overstromingen

De depressie blijft de rest van de week rondtollen in het centrale deel van het Middellandse Zeegebied. Er bestaat een kans dat er ook nog een 'medicane' tot ontwikkeling komt. Dit is een relatief kleine maar felle depressie met eigenschappen die overeenkomen met die van een tropische wervelstorm. Het zeer onbestendige weer zal daardoor aanhouden in met name Italië en op de Balkan. Er worden extreme neerslaghoeveelheden verwacht. In het noordoosten van Italië, tegen de flanken van de Apennijnen, kunnen hoeveelheden van 100 tot lokaal meer dan 200 millimeter worden verwacht. Voor de Balkan worden vergelijkbare neerslagsommen berekend. De natste plek vinden we in het noordoosten van Griekenland, in het oosten van Thessalië. Voor die regio wordt zelfs 300 tot 350 millimeter voorzien. Vrijwel zeker komt het tot ernstige overstromingen in een aantal gebieden op de Balkan en ook in Italië.  

Herhaling van zetten

In ons land blijft het deze week tamelijk rustig weer. Bewolking heeft de overhand en het blijft overwegend droog weer. Komend weekend tekent zich op de weerkaarten een herhaling van zetten af. Opnieuw komt er dan een flinke partij koude polaire lucht vanuit het noorden Europa binnen denderen. Het levert ons wisselvallig weer op met zon, buien en wat meer wind. Tegelijkertijd wordt het iets frisser. Maar de Alpen krijgen dan opnieuw de volle laag met alweer een lading verse sneeuw. Na het weekend wordt de herhaling compleet en vorm zich ook weer een nieuwe Genua depressie. Met voor Italië en omstreken mogelijk voor de tweede keer in korte tijd zeer veel neerslag.