Medicane in de maak?

Volgens enkele weermodellen zou het vrijdag tot een zogeheten ‘medicane’ kunnen komen op de Middellandse Zee.

Orkanen, cyclonen en tyfoons. We kennen ze allemaal, maar voor velen is het vaak een zogeheten ‘ver van mijn bed show’, al trokken recentelijk nog enkele zeer zware orkanen over een deel van de Bovenwindse eilanden in het Caribisch Gebied, waaronder Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba. De ravage was en is nog steeds op vooral Sint Maarten enorm. In Europa komen orkanen vrijwel niet voor, maar soms is de Middellandse Zee net groot en warm genoeg om een soortgelijke storm met grotendeels dezelfde kenmerken te laten ontstaan, een Medicane. Enkele weermodellen laten het morgen – vrijdag – zelfs tot zo’n medicane komen tussen grofweg Sardinië en de Afrikaanse kust.

Een medicane, een samenvoeging van het Engelse Mediterranean en hurricane, heeft eigenschappen die we ook bij de orkanen op de grotere oceanen zien, waaronder een warme kern en geen fronten. De kern van de storm is omgeven door een enorme muur van wolken, waaruit vaak zware regen valt, ook gepaard (zwaar) onweer. Ook is bij een medicane op de satellietbeelden vanuit de ruimte het karakteristieke oog te zien.

Vorig jaar nog
Eind oktober kwam het vorig jaar op vrijwel dezelfde plek in het Middellandse Zeegebied nog tot een medicane. Een aanvankelijk onopvallend lagedrukgebiedje ontstond boven het erg warme zeewater van de Middellandse Zee en diepte snel uit tot een stormdepressie, met nu en dan windkracht 10, zware storm.

Ontstaan
Een medicane heeft net als een tropische orkaan zeewatertemperaturen van tenminste 26 graden nodig om te kunnen ontstaan en ontleent zijn kracht en energie vooral aan de vorming van regenwolken. Door de vele condensatiewarmte die daarbij vrijkomt, kan de lucht nog gemakkelijker opstijgen, waardoor het ontstaan van meer wolken en buien wordt getriggerd. Een zelfversterkend proces dus. Tevens daalt de luchtdruk in de kern, waardoor de stroming rondom de kern toeneemt en de lucht nog eens extra omhoog wordt geduwd. En zolang het systeem zich kan blijven voeden met het warme zeewater en er niet te veel wind in de hogere luchtlagen komt te staan, kan de circulatie blijven bestaan. Komt de depressie eenmaal boven land, dan valt zijn voedingsbodem weg en zal het geheel snel afzwakken.

Vrijdag
De actuele weerkaarten van onder andere het Nederlandse weermodel Hirlam laten morgen ook zo’n stormdepressie ontstaan boven de Middellandse Zee, met in de nacht naar zaterdag tijdelijk windkracht 11, ofwel zeer zware storm. Er is momenteel op de satellietbeelden tussen Sardinië en het Griekse vasteland al wel een actieve cluster met buien te zien, waarbij het ook fors onweert en waait, maar van een oog is vooralsnog geen sprake.

Minder enthousiast
De nieuwste berekeningen van het Europese weermodel ECMWF en het Amerikaanse GFS zijn net als hun voorgangers minder enthousiast. Meer dan een windkracht 7 laten zij niet zien, maar dit zijn vrij grofmazige berekeningen. Het Hirlam is fijnmaziger (het ‘zoomt’ veel verder in op een vierkante kilometer) en ziet dus veel meer details. Een ander fijnmazig model, het Engelse UKMO, laat het tot een windkracht 9 komen, ofwel stormkracht. Binnen 48 uur kan er natuurlijk nog van alles gebeuren, dus we wachten nog even af en houden het in de gaten.