Alles wat je over de storm van vandaag moet weten

Een overzichtelijke handleiding in zes vragen en antwoorden.

De eerste herfststorm van dit jaar trekt vandaag over Nederland. Vooral in de kustgebieden haalt de gemiddelde wind een winkracht 9, in het noordelijke kustgebied een tijdje windkracht 10 (zware storm). In het binnenland zullen het vooral de windstoten zijn die opvallen. In dit verhaal de zes belangrijkste dingen van de storm die je vandaag echt moet weten.

Waardoor wordt de storm veroorzaakt?
Was er de afgelopen weken vooral aandacht voor tropische orkanen, de storm van vandaag in Nederland wordt veroorzaakt door een ‘gewoon’ lagedrukgebied. Het heeft geen oog, wel fronten en is daarom niet mooi rond. Daarbij is een lagedrukgebied meestal veel uitgestrekter dan een tropische orkaan. Op de satellietfoto zie je wervel in de lucht die een lagedrukgebied is mooi terug, met de wolkenbanden eraan vast die de plaatsen markeren waar de fronten zich bevinden.

Het lagedrukgebied van vandaag trekt van Engeland over de Noordzee naar Denemarken, waar het aan het einde van de middag aankomt. De luchtdruk in de kern daalt tot ongeveer 977 hPa en het belangrijkste windveld bevindt zich direct ten zuiden van de kern. Op de Noordzee komt in dit gebied een tijdje een gemiddelde windkracht 10 tot 11 te staan, een zware tot een zeer zware storm. Dit windveld trekt ook over onze noordkust. Verder naar het zuiden is de wind minder sterk (aan onze westkust nog een windkracht 9), maar komen wel zware tot zeer zware windstoten voor.

Hoe hard gaat het bij ons waaien?
De storm was er vanochtend al vroeg bij. Het altijd windrijke station IJmuiden kwam vrijwel meteen met een zuidwesterstorm uit de bus, een windkracht 9 en windvlagen met snelheden rond 100 kilometer per uur (110 kilometer per uur was toen de topper). Even later kwamen Hoek van Holland en Vlieland erbij als stations met storm. Wat verder naar het westen viel een booreiland op (P11), met een kleine windkracht 10 en een windstoot van 110 kilometer per uur.

Het hoogtepunt van de storm wordt vanochtend rond 11 uur verwacht. Aan zee staat dan op uitgebreide schaal een west- tot zuidwesterstorm (windkracht 9) met windvlagen tot 110 kilometer per uur. Aan de noordkust wordt een zware storm verwacht (windkracht 10) met windvlagen tot 120 kilometer per uur. Er zijn modelberekeningen die de windvlagen daar nog wat sterker laten uitpakken (tot 135 kilometer per uur), maar vooralsnog staat dat niet in onze verwachting.

De kustprovincies kunnen op een gemiddeld harde tot stormachtige wind rekenen (windkracht 7 tot 8) met windvlagen tot 95 kilometer per uur, in het diepere binnenland staat een krachtige tot harde wind (kracht 6 tot 7) met windvlagen tot 85 kilometer per uur op de rol. Stormen in het binnenland zijn in Nederland erg zeldzaam. Veel mensen daar zullen de wind van vandaag niettemin als een storm ervaren, omdat er maar weinig vergelijkingsmateriaal voor handen is.

Verder wisselen wolken en de zon elkaar in hoog tempo af en trekken soms gebieden met buien over het land. In het noordwesten is er daarbij kans op onweer. De temperaturen liggen tussen 15 en 18 graden, maar tijdens buien is het een paar graden kouder.

Komt het met windsnelheden als deze tot schade?
De wind is vandaag dusdanig sterk dat zeker enige overlast te verwachten is. Voor het verkeer (onder andere vrachtwagens, auto’s met caravans of andersoortige aanhangers) zijn al diverse waarschuwingen van kracht, het gebruik van windgevoelige wegen op dijken en bruggen is hier en daar beperkt of zelfs even helemaal onmogelijk gemaakt. Ook het vliegverkeer ondervindt hinder van de storm, op Schiphol zijn uit voorzorg al diverse vluchten geannuleerd.

Omdat het de afgelopen tijd veel geregend heeft is de grond in flinke delen van het land inmiddels behoorlijk verzadigd. Daarbij hebben de meeste bomen hun volledige bladtooi nog. Ook zijn diverse bomen (zoals veel essen en paardenkastanjes) ziek. De kans is daarom groot dat takken afbraken. Ook kunnen hier en daar bomen omwaaien, vooral vanwege de windstoten die worden verwacht. Daarnaast is het niet ondenkbaar dat ook aan gebouwen plaatselijk schade ontstaat, maar dat dan vooral in het westen en noorden van het land waar de meeste wind wordt verwacht.

Hoe lang duurt de storm?
Het hoogtepunt van de storm valt zoals gezegd vanochtend rond 11 uur, daarna neemt de wind geleidelijk weer af, het eerst in het westen van het land. De noordelijke kustgebieden houden uiteindelijk het langst last van de storm. De verwachting is nu dat Schiermonnikoog er als laatste rond 5 uur vanmiddag weer vanaf is. Het blijft daarna wel stevig waaien, ook morgen overdag, maar de eerste herfststorm van dit jaar is voorbij.

Is het bijzonder dat het zo vroeg in de herfst stormt?
Niet echt. In principe kan het in Nederland in alle jaargetijden stormen. Relatief komen stormen natuurlijk wel vaker voor in de seizoenen waarin de straalstroom op zijn sterkst is (de herfst, het voorjaar en vooral de winter). De laatste zware storm in Nederland deed zich nog geen jaar geleden voor op 20 november 2016. In de kustgebieden heeft het nadien nog vaker gestormd.

In tegenstelling tot wat veel mensen denken, neemt het aantal stormen in Nederland niet toe, ook al is ons klimaat door de stijgende temperaturen op dit moment wel duidelijk aan veranderingen onderhevig. Vooral in het binnenland is het aantal klassieke stormen zelfs duidelijk minder geworden. Wat wel vaker voorkomt zijn kortdurende, zware windstoten tijdens onweersbuien in het zomerseizoen. En ook al duren die maar kort, ze kunnen wel flinke schade aanrichten.

Is een volgende storm al op komst? 
Vooralsnog niet. Hoewel het morgen, als een wolkenkrul rond de kern van het lagedrukgebied vanuit het westen met een flink aantal buien over ons land gaat trekken, nog steeds flink waait met aan zee misschien weer korte tijd een windkracht 8, is de verwachting niet dat het opnieuw tot een storm komt. Na morgen lijkt het hoe dan ook een aantal dagen rustiger te worden. Van de wisselvalligheid zijn we dan overigens nog niet af. De temperaturen schommelen tussen 15 en 18 graden.

Bron: MeteoGroup.