Bosbranden in zuidelijk Europa, maar ook op Groenland

Zuid-Europa is de laatste tijd vaak in het nieuws door forse bosbranden, maar ook op Groenland woedde begin van de maand een grote brand.

De afgelopen zomermaanden kwamen onder andere Italië, Spanje, maar ook Portugal geregeld in het nieuws door de forse bosbranden die er woedden. Door de enorme droogte en hitte die er al sinds het begin van de zomer heerst, zijn deze gebieden erg vatbaar voor branden en er wordt dan ook aanhoudend gewaarschuwd. Ook het westen van Noord-Amerika en Canada zijn in de ban van bosbranden (geweest), en nu ook een plek waar we natuurbranden niet verwachten; Groenland.

Het klinkt bijna gek als je het over Groenland in combinatie met natuurbranden hebt. Het merendeel van Groenland is namelijk bedekt met ijs en bossen bestaan er eigenlijk niet echt. Toch woedde er begin van deze maand een langdurige natuurbrand in de omgeving van het dorpje Kangerlussuaq, aan de zuidwestkust van het eiland. De brand verwoeste een gebied van ruim 12 vierkante kilometer, waar vooral veel grassen, mossen en andere soorten lage vegetatie groeien. De precieze oorzaak van de brand is nog onduidelijk, maar waarschijnlijk is het ontstaan door menselijke activiteit, want het gebied wordt regelmatig gebruikt om te jagen of vissen en ligt dus relatief dicht bij een dorp.

Satellietbeelden
Natuurbranden komen wel vaker voor in de ijsvrije delen van Groenland, maar pas sinds het jaar 2000 verzamelt een satelliet van de NASA/MODIS gegevens en is er meer data beschikbaar. Deze satellieten meten de temperatuur aan het oppervlak en zijn dus uitermate geschikt om branden op te sporen. Veel branden die worden gesignaleerd zijn klein. Het zijn met name kampvuren van jagers of backpackers, maar de laatste jaren worden ook vaker grotere branden gezien. In augustus 2015 woedde ook een grotere brand op Groenland, maar deze was aanzienlijk kleiner dan de huidige brand. De brand van vorige week werd op die satellietbeelden op 31 juli 2017 al waargenomen, waarna er vervolgens dagelijks foto’s werden gemaakt van het betreffende gebied. Al snel werd toen duidelijk dat het hier om de grootste natuurbrand ooit op Groenland waargenomen ging.

Droge zomer
De zomer is op Groenland vrij droog verlopen. In het dorpje Sisimiut, dichtbij Kangerlussuaq, viel in de hele maand juni vrijwel geen neerslag en in juli viel slechts de helft van wat er normaalgesproken hoort te vallen in die maand. Ook augustus verloopt er tot nu toe vrij droog en de brand woedde dan ook al ruim een week, maar breidde zich in die tijd nauwelijks uit. Grote kans dus dat het een gbied met veengrond of turf betrof, waarbij vooral veel biologisch materiaal uit de ondergrond wordt verbrand, maar waarbij ook broeikasgassen vrijkomen, waaronder methaan en koolstofdioxide.

Portugal
Ook in delen van Portugal is het nog steeds erg droog en heet. Twee maanden geleden kwam het er al tot zware bosbranden, waarbij helaas tientallen slachtoffers vielen, en ook nu zijn enkele dorpen in de omgeving van Abrantes geevacueerd. Er woeden in die omgeving, ruim 130 kilometer ten noordoosten van Lissabon, meerdere branden en men is er met man en macht bezig om de branden onder controle te krijgen. Met ruim 35 graden en veel wind is dat echter behoorlijk lastig.

Hitte en droogte Middellandse Zeegebied
Ook Spanje, Griekenland en Italie kampen deze zomer geregeld met bosbranden. In deze landen rondom de Middellandse Zee is al maanden nauwelijks neerslag gevallen en is het ook erg heet onder invloed van een standvastig hogedrukgebied. De middagtemperatuur stijgt er regelmatig tot boven 35 of zelfs 40 graden en in de nachten komt het kwik soms niet onder 30 graden uit.

Bronnen: NASA/MODIS, Climate Central, MeteoGroup