Zeevlam

Het is al enkele dagen fraai lenteweer, maar langs de westkust kwam het eerder deze week soms ook tot zeevlam of zeemist, waarna het weer volledig omsloeg.

Met volop zonneschijn en middagtemperaturen tot lokaal zelfs 19 graden is het vandaag op en top lenteweer. Toch leek het er vanochtend op dat het weer langs de zuidwest- en westkust vanmiddag ineens flink zou kunnen omslaan. Net als eerder deze week hangen boven het Kanaal namelijk laaghangende bewolking, mist en nevel. Vandaag lost het grotendeels op, maar de afgelopen dagen wist de grijzigheid vanaf zee onze westkust soms net wel te bereiken. Het zonnige, zachte lenteachtige weer sloeg toen in zeer korte tijd om naar een grijs en kouder weertype. Dit noemen we in de meteorologie zeevlam of zeemist.

Zeevlam of zeemist is een fenomeen dat vooral in de lente en vroege zomer nu en dan voorkomt. Het water van de Noordzee is dan na het winterseizoen namelijk nog relatief koud en zodra ook maar iets warmere lucht vervolgens over dat koude zeewater strijkt, ontstaan mist en laaghangende bewolking. Die kunnen vervolgens plotseling het land optrekken, waarna het zonnige en warme weer in rap tempo kan omslaan in grijs en koud weer. Strandgangers komen in zo’n situatie bedrogen uit.

Advectief
Er zijn meerdere varianten als we spreken over zeevlam. Deze week hadden we vooral te maken met de advectieve vorm. Dat wil zeggen dat een al eerder ontstaan mistveld boven de Noordzee of boven het Kanaal door de wind onze kant op wordt geblazen. De grijzigheid wordt als het ware aangevoerd. Vandaag ligt er bijvoorbeeld een enorme grijze plak boven het Kanaal en met een aantrekkende zuidwestenwind zou deze onze kant opgeblazen worden, richting onze kustlijn, maar rond het middaguur lost het geheel steeds verder op. De naderende grijzigheid was in deze situatie dus van tevoren al te zien op de satellietbeelden en de weerkaarten.

Klassieke variant
Soms ontstaat zeevlam echter ook zeer plotseling. De lucht wordt boven land warmer dan boven zee, stijgt op en daardoor wordt er koele lucht van boven zee aangezogen. Meestal komt deze koele lucht vervolgens rond het middaguur het land op, waarna de kuststrook in een kille mist gehuld wordt en de temperatuur ook heel snel enkele graden daalt. Het temperatuurverschil kan in sommige situaties zelfs oplopen tot 10 of 15 graden. Je zou dan maar net in je bikini op het strand liggen…

Deze 'klassieke' vorm van zeemist lost later op de dag meestal weer op, wanneer de krachtige zon het aardoppervlak opwarmt. Dit zorgt voor het verdampen van de mist en vervolgens klaart het op. Gebrek aan waarnemingen op zee en het feit dat de fijnmazige modellen niet alle processen in de onderste kilometer van de atmosfeer (grenslaag) goed oppakken, maken een weersverwachting voor dit soort zeemist soms behoorlijk lastig.

Arctische zeerook
Een nog iets andere variant is de Arctische zeerook. Het proces lijkt veel op advectieve zeevlam. Ook hierbij ontstaat namelijk mist, maar dán zodra zeer koude lucht over relatief warm water stroomt. De koude lucht wordt vanaf de onderkant verwarmd, waardoor stijgende en dalende luchtbewegingen ontstaan. Dit zorgt voor een menging van de luchtlaag, waarbij op een gegeven moment verzadiging optreedt, met condensatie en uiteindelijk mistvorming tot gevolg. De stijgende luchtbewegingen nemen soms mistflarden mee omhoog en deze lossen vervolgens op in de drogere lucht boven de mistlaag. Die uitwaaierende mistflarden lijken op rookwolken en zeelieden dachten vroeger dan ook dat er brand ergens op zee was, vandaar de naam.

Risico komende tijd zeer klein
Vanmiddag zou er aanvankelijk langs de westkust dus lokaal kans op zeemist zijn, maar het lijkt mee te vallen en voorlopig blijft het hierbij. Het weer slaat namelijk vanaf morgen om. Het wordt wisselvalliger, met meer bewolking, regen en bij tijden veel wind. De maximumtemperaturen dalen tijdelijk ook wat, maar vanaf zondag zien we daarin weer een licht stijgende lijn.