Bosbranden teisteren Israël

Voor de jaarlijkse regen is Israël vooral aangewezen op het winterhalfjaar. De afgelopen maanden was het vooral erg droog. Een gevaarlijke voedingsbodem voor tientallen bosbranden.

Al bijna een week lang wordt Israël geteisterd door tientallen bos- en natuurbranden. Soms rukken de branden op tot in bewoond en stedelijk gebied, zoals bijvoorbeeld in Haifa al gebeurde. De branden zijn moeilijk te bestrijden want er waait nog steeds een vrij stevige en kurkdroge oostenwind vanuit het Midden Oosten. Pas in de loop van komende week wordt ander weer verwacht en maakt vooral het noorden van Israël kans op regen van betekenis.

Bossen of boeren

Natuurbranden komen verspreid over de wereld steeds vaker voor. Vaak worden de branden overigens moedwillig aangestoken. Bijvoorbeeld om beboste gebieden geschikt te maken voor land- en tuinbouw. Om die reden worden bijvoorbeeld in Indonesië en de Amazone nog altijd regelmatig enorme stukken bos opgeofferd. Maar de afgelopen jaren zagen we ook enorme branden in California, Canada en Alaska. De branden daar hadden vrijwel zonder uitzondering wel een natuurlijke oorzaak. Vaak was bliksem de vonk die nodig was om sterk verdroogde gebieden vlam te laten vatten.

Bliksem en elektriciteit

In Israël wordt druk gespeculeerd over de oorzaak van de golf van natuurbranden die er nu woedt. Onweer heeft sowieso geen rol gespeeld. Maar statische elektriciteit zou wel een mogelijke oorzaak kunnen zijn. In een situatie met zeer droge lucht en voldoende wind zijn er situaties bekend dat bij het minste of geringste een vonk kan overspringen op sterk verdroogde grond. Het zijn de situaties die we in Nederland heel soms ook meemaken. Als je elkaar bij zeer droge lucht de hand schudt, kan er soms een licht schokje worden gevoeld. In het donker zou je een vonkje kunnen waarnemen. Het verschijnsel kan gestimuleerd worden door wrijving van bijvoorbeeld schoeisel over de grond.

Branden aangestoken

Maar er zijn ook bronnen die over duidelijke aanwijzingen spreken dat een deel van de branden moedwillig zijn aangestoken. Er zouden sporen van brandbare stoffen zijn gevonden bij enkele vuurhaarden. Brandstichting om landbouwkundige redenen is in Israël zo goed als uitgesloten. Ook voor de agrarische sector zijn de bomen die Israël de afgelopen decennia heeft geplant van groot belang. Ze gaan erosie tegen en stimuleren verdamping en neerslagvormende processen. Bovendien, sommige branden komen dicht bij stedelijk gebied. Geen boer zal er over peinzen om brand te stichten op zulke plaatsen.  Brandstichting vanuit terroristische motieven is wel denkbaar. Er zijn inmiddels berichten dat een aan Al Queda gelieerde terroristische groepering de branden bij Haifa heeft opgeëist.

Hardnekkige droogte

De omstandigheden voor branden zijn weerkundig gezien dus gevaarlijk te noemen. We hebben de afgelopen tijd al vaker gesproken over sterk geblokkeerde stromingen. Met sterke blokkades kan het weer regionaal voor langere tijd zeer extreem uitpakken. Zo wordt het westelijk deel van het Middellandse Zeegebied zwaar getroffen door noodweer met ernstige overstromingen tot gevolg, in onder meer het zuiden van Frankrijk en het noorden van Italië. Het oostelijk deel van de Middellandse Zee kampt met een droger weerpatroon. Het is deze droogte waar Israël en de omringende landen ook door wordt getroffen.

Jumbojet

Het gevecht tegen de branden gaat nog steeds door, voor de vijfde dag op rij. Tientallen landen hebben hulp aangeboden door brandweerlieden en materieel ter beschikking te stellen. Zo heeft Amerika het grootste brandblusvliegtuig ter wereld gestuurd, een soort omgebouwde Boeing 747 (Jumbojet). Overigens wordt de Palestijnse autoriteit ook genoemd als hulpverlener. Nu maar hopen dat er binnenkort een natuurlijk hulp komt in de vorm van regen. Zoals gezegd, eind volgende week wordt er flink wat regen berekend door de weercomputers.