Herfstachtig intermezzo

Komend weekend is het wisselvallig en minder warm, maar daarna keert het droge en vrij zonnige nazomerweer terug.

De hogere luchtdruk waar we de afgelopen tijd van profiteerden, trekt zich de komende dagen wat verder terug naar het zuidoosten van Europa. Daardoor wordt de weg vrijgemaakt voor lagere luchtdruk vanuit het noordwesten, wat bij ons resulteert in een wisselvallig en koel weekend. Lang duurt dit herfstige intermezzo echter niet, want vanaf zondag bouwt zich boven de Britse Eilanden alweer een hogedrukgebied op en dat nestelt zich vanaf maandag weer boven onze omgeving.

Aan de achterzijde van het koufront dat donderdag en in de nacht naar vrijdag over het land trok, stroomt vandaag – vrijdag – minder warme lucht onze omgeving in. Na een aantal weken ruim boven onze stand te hebben geleefd, is het vanaf nu dus gevoelig frisser. Met gemiddeld een graad of 18 bereikt de middagtemperatuur nu vrij normale waarden voor eind september, ofwel passend bij dit eerste gedeelte van het herfstseizoen.

Koude lucht
In het weekend zakken we echter nog iets verder terug. Op circa 5 kilometer hoogte in de atmosfeer trekt namelijk een bel met koude lucht over onze omgeving, waarbij het op het koudste moment -26 graden wordt. Deze koude lucht zit gevangen in een zogeheten bovenluchttrog, waarin zich ook aan de grond echter een lagedrukgebied vormt. Dat lagedrukgebied ligt zaterdag nog vooral boven het Verenigd Koninkrijk en trekt gedurende het weekend geleidelijk oostwaarts, ofwel over ons land. De temperatuur aan de grond komt daarmee ook een stukje lager uit en na 16 tot 19 graden op zaterdag wordt het zondag vervolgens nog maar 15 à 16 graden.

Wind tijdelijk naar zuid
Op nadering van het lagedrukgebied vanuit het westen draait de wind zaterdag tijdelijk naar het zuiden en is dan niet sterker dan zwak tot matig. Ook het weer zelf verloopt vrij rustig. Een storing die hoort bij het eerder genoemde lagedrukgebied ligt boven de Noordzee en vooral de kustregio’s krijgen daar soms een bui van mee. De zuiden- tot zuidoostenwind houdt het front als het ware op afstand, waardoor het binnenland het grotendeels droog houdt.

Extra impuls
In de namiddag worden de buien actiever en kan er lokaal ook onweer voorkomen. Dit proces heeft vooral te maken met het nog relatief warme Noordzeewater en de koudere lucht die daar op hoogte overheen stroomt. De lucht boven het zeewater is een stuk warmer dan de lucht op hoogte en dit maakt de lucht onstabiel. Op het warmste moment van de dag worden de buien op het front dus nog eens extra gevoed en pakken lokaal stevig uit.

Grote verschillen
Zondag trekt het lagedrukgebied pal over ons land en ontkomt ook het binnenland niet aan enkele buien. De buien draaien een beetje in lijnvorm om de kern van het lagedrukgebied heen en dat zal grote verschillen in het land opleveren. Zit je net onder zo’n buienlijn, dan kan het een tijdlang behoorlijk nat zijn, maar er zullen ook plaatsen zijn waar nauwelijks iets gaat vallen. Ook zondag zien we de meeste en actiefste buien toch weer in de kustregio’s door die extra impuls van het relatief warme Noordzeewater.

Nazomerweer keert terug
Later op de zondagmiddag ligt de kern van het lagedrukgebied alweer buiten onze landsgrenzen en boven de Britse Eilanden bouwt zich opnieuw een hogedrukgebied op dat geleidelijk onze kant op gaat bewegen. Maandagochtend valt mogelijk nog net een (wegtrekkende) bui in het oosten van het land, maar al snel wordt het overal droog. Door de oostwaartse beweging van het lagedrukgebied draait de wind eerst naar noord, maar later op de dag wordt de wind zuidoostelijk. Een brongebied van drogere en een fractie warmere lucht, ofwel de zon komt weer tevoorschijn en de temperaturen stijgen tot iets boven de norm, met 18 of 19 graden.

Orkaan Matthew
De voormalige Nederlandse Antillen of ABC-eilanden (Aruba, Bonaire en Curaçao) hebben op dit moment te maken met orkaan Matthew. Het is een orkaan in de tweede categorie op de schaal van Saffir Simpson, met windsnelheden rond 170 kilometer per uur en windstoten van bijna 210 kilometer per uur. Matthew ligt momenteel zo’n 215 kilometer ten noordnoordwesten van Curaçao en trekt westwaarts, om vervolgens begin volgende week een flinke bocht te maken naar het noorden, richting Jamaica en het oosten van Cuba.

Major Hurricane
Naar verwachting neemt Matthew vandaag nog verder in kracht toe en kan dan zelfs een zogeheten Major Hurricane worden, met later vandaag verwachte windsnelheden van 195 kilometer per uur en windstoten tot ruim 240 kilometer per uur. Qua wind valt het op de ABC-eilanden vooralsnog mee, maar er gaat vandaag flink wat regen vallen en de eilanden zullen te maken krijgen met forse golven.