El Nino laat diepe sporen na

De sterke El Nino is bijna voorbij. Maar de gevolgen worden steeds duidelijker. Wereldwijd zijn tientallen miljoenen mensen in ernstige problemen gekomen. Dat aantal groeit snel.

El Nino is een regelmatig terugkerende verstoring van de gangbare stromingen in de Stille Oceaan. Dit heeft in de eerste plaats grote gevolgen voor de zeewatertemperaturen op de Pacific. De ‘normale’ passaatwinden zorgen vooral voor ophoping van tropisch warm zeewater aan de Aziatische kant van de Pacific. Dit patroon wordt tijdens een El Nino doorbroken. Dan hoopt het meest warme water zich op aan de Zuid-Amerikaanse kant van de Stille Oceaan. Voor de kust van Peru bijvoorbeeld. 

La Nina op komst

De verstoring van de zeewatertemperatuur veroorzaakt sterk afwijkende neerslagpatronen. Gebieden die normaliter nat zijn worden droog, droge gebieden worden getroffen door ongebruikelijk zware hoosbuien. Soms met overstromingen tot gevolg. Dit alles zien we ook terug tijdens de sterke El Nino van dit seizoen. Al is er op dit moment feitelijk geen sprake meer van een El Nino. De verwachtingen wijzen zelfs op een zwakke La Nina, de tegenhanger van El Nino. 

Warmterecords wereldwijd

El Nino gaat altijd samen met hogere temperaturen op aarde. Dat zien we ook dit keer overduidelijk. De afgelopen 8 maanden waren wereldwijd stuk voor stuk de warmste ooit gemeten, en vrijwel zeker voegt april zich als negende recordwarme maand zich bij dit bizarre rijtje. Daarmee is de kans bovendien groot, dat dit jaar de kersverse warmterecords van respectievelijk 2014 en 2015 alweer verbetert. Wellicht ten overvloede, dit zegt weinig of niets over de gemeten temperaturen in ons land. Het gaat om mondiale gegevens. 

Droogte en hongersnood

Wat betreft droogte zijn vooral diverse landen in Afrika hard getroffen. Volgens het Rode Kruis worden tenminste 42 miljoen Afrikanen bedreigd door droogte en honger. In Malawi, Swaziland en Zimbabwe is de noodtoestand uitgeroepen. In Ethiopië spreekt men van de ergste droogte in 50 jaar. Ook Zuid Afrika kampt met droogte. Met gevolgen voor mens en dier. Het Kruger Park kampt sinds het najaar van 2015 met ernstige droogte. Door gebrek aan water wordt het wild hard getroffen. Wat betreft Malawi, dat werd notabene zeer recent ook al getroffen door extreem weer, maar dan in de vorm van zware regen en overstromingen. Ook elders in de wereld trekt El Nino diepe sporen. In het binnenland van India, in de provincie Madhya Pradesh, is de situatie zeer zorgwekkend. In totaal worden in India 330 miljoen mensen in meer of mindere mate getroffen door de huidige droogte. 

Regen op komst, voor sommigen

De droogte zal in het gortdroge binnenland van India nog meer dan een week aanhouden. Er wordt in de meest droge gebieden geen regen van betekenis verwacht. De droogte gaat er vergezeld van extreme hitte met dagelijks temperaturen boven de 40 graden. In Ethiopië is dat een heel ander verhaal. Daar zijn tropische onweersbuien de komende tijd aan de orde van de dag. Vrijwel overal in dit grote Afrikaanse land wordt regen verwacht. Ook in buurland Somalië zal het de komende tijd geregeld regenen. Voor het zuiden van Afrika, het Kruger Park, voor Swaziland en Malawi zijn de verwachtingen minder rooskleurig. Daar blijft het op een paar buien na toch overwegend droog. 

Droge zonnige periode

In onze omgeving is er een statistisch verband tussen een El Nino en een wisselvallig en vrij nat voorjaar. Tot dusver klopt dat wel enigszins. Vooral door april is de lente tot dusver aan de natte (en koele) kant. Maar de komende tijd is het warm en stabiel zonnig voorjaarsweer. In het hele land valt de komende 10 dagen volgens het ECMWF model vrijwel geen neerslag. De regen die in het kaartje staat is afgelopen nacht al gevallen. Het betreft de totale regenhoeveelheid vanaf 2 uur afgelopen nacht. De combinatie van volop zon en voorlopig geen regen zal ervoor zorgen dat de maximumtemperaturen vanaf komend weekend vaak wat hoger uitpakken dan gedacht. De zomerse grens van 25 graden wordt zaterdag genomen, en ook de dagen erna zal de 25 soms gehaald worden. 

Waterreservoirs

Het stabiele weer hier gaat zoals zo vaak samen met wisselvallig of zelfs ronduit nat weer in delen van Zuid Europa, zoals bijvoorbeeld Spanje en Portugal. Vervelend voor de vakantiegangers, maar een zegen voor het land. De regen wordt opgeslagen in waterreservoirs en spaarbekkens en zal in de komende zomer hard van pas komen. Wat dat betreft zou deze eeuwenoude techniek ook in de door droogte getroffen gebieden in ondermeer Afrika de ellende kunnen verlichten. De overstromingen in Malawi zijn van recente datum en toch kampt het land met ernstige droogte.