De lente komt eraan!

Na een zeer koude week en een aarzelend herstel, wordt het tegen volgend weekend wellicht écht lente!

Vandaag (vrijdag) en morgen is het overdag nog uitgesproken koel met maximumtemperaturen tussen 9 en 12 graden, daar waar ruim 15 graden de norm is. Begin volgende week wordt het al wat zachter, maar de aanwijzingen worden steeds sterker dat de lente tegen het einde van de komende week echt goed op dreef gaat komen. Leg de zomerkleding maar vast klaar!

Omgekeerd beeld in april

Qua temperatuurverloop was april een bijzondere maand. Met het snel lengen der dagen (op 1 april duurt de dag precies twee uur langer dan de nacht, maar op 30 april is dat verschil al opgelopen tot bijna zes uur), en een zon die iedere dag hoger aan de hemel komt te staan, is het logisch dat het normaal gesproken opwarmt. De minimumtemperatuur stijgt gemiddeld met drie graden in de loop van de maand, de maximumtemperatuur zelfs met gemiddeld vier graden!
Het weer is echter grillig, en zo zien we dit jaar dat de eerste decade van april de warmste was, en de derde decade verreweg de koudste. Op 3 april werd de eerste landelijke warme dag genoteerd met een maximumtemperatuur van 20,0 graden of hoger en dat was voorlopig ook de laatste! De eerste decade leverde een gemiddelde etmaaltemperatuur op van 9,8 graden in De Bilt, de tweede was met 9,6 graden al een tikje kouder, tegen de trend in. De laatste vijf dagen lag de gemiddelde etmaaltemperatuur echter 5 tot 7 graden onder de norm en staat het gemiddelde voor de laatste aprildecade op een schamele 6,4 graden. Daar komt vandaag en morgen weliswaar nog een paar tienden van een graad bij, maar dat gemiddelde zal onder 7 graden blijven.

Eerste kouderecord in méér dan dertig jaar…

Op 26 april was de maximumtemperatuur in De Bilt 7,7 graden, goed voor een laagterecord op die dag. Het is zeer opvallend dat dit het eerste koude dagrecord voor de maximumtemperatuur in april is, op welke dag dan ook, sinds 1985! Daar staan 18 (!) warmte dagrecords sinds die tijd tegenover, waarmee nogmaals is aangetoond hoezeer april is opgewarmd. Wat dat betreft werd het wel eens tijd dat april een keertje wat kouder verliep dan die, al flink hoger geworden norm, al zal de lenteliefhebber daar wat minder gelukkig mee zijn. Veel meer dan een halve graad kouder dan de norm van 9,2 graden zal april echter niet worden en daarmee zal april 2016 nog royaal warmer blijven dan de koudste twintig grasmaanden sinds 1901, die allemaal kouder (en soms véél kouder) waren dan 7,0 graden gemiddeld.
Het duurde trouwens behoorlijk lang voordat het opgebouwde warmteoverschot van deze maand was weggewerkt. Rond 20 april lag dit overschot op 29 graaddagen en pas op Koningsdag was er voor het eerst deze maand sprake van een (klein) warmtetekort. Dat tekort loopt op de valreep nog iets verder op, zodat april als geheel als een iets te koele maand, met wellicht 0,6 of 0,7 graden onder de norm, in de klimaatboeken zal verdwijnen.

Voorzichtig herstel als opmaat voor meer!

De laatste aprildag zal ook nog koel verlopen met een middagtemperatuur rond 11 graden en vooral in het zuidoosten van het land heeft de zon het naar verwachting erg lastig en valt er daar nog af en toe regen. Elders komen er opklaringen voor, maar is een enkele bui niet uit te sluiten. De zondag, als mei op de kalender is verschenen, ziet er wat dat betreft een stuk beter uit met brede opklaringen en dan loopt de temperatuur naar 11 tot 15 graden op.
Het herstel moet ‘voorzichtig’ worden genoemd, want de dagen daarna is het wederom licht wisselvallig, waarbij de temperatuur eerder stagneert of zelfs een fractie daalt, in plaats van verder op te lopen.
Aan het eind van de komende week lijkt het er echter op dat de circulatie gaat veranderen. Een krachtige rug van hoge luchtdruk trekt vanaf de golf van Biskaje over ons land naar het oosten, om zich vervolgens naar Duitsland en volgend weekend naar Oost-Europa te verplaatsen. Storingen nestelen zich dan boven de Britse eilanden en hier tussenin steekt boven onze omgeving een zuidoostelijke stroming op, waarmee van oorsprong warme lucht naar het noorden wordt getransporteerd. De temperatuur loopt dan flink op, naar 20 graden of zelfs nog iets hoger. Wellicht wordt het zelfs een tikje zwoel, te meer omdat de storingen in het westen op de loer blijven liggen en soms wat wolkenvelden en een enkele regen- of onweersbui onze kant opsturen. Maar de zon is dan ook van de partij. Gecombineerd met die maximumtemperaturen van rond 20 graden zal dus over een week menigeen kunnen zeggen: “Wat een heerlijk lenteweer!”

Bronnen: MeteoGroup, KNMI, ECMWF, weergegevens.nl.