Regionaal 3 centimeter sneeuw

Dat het in april tot sneeuw komt, is niet zo bijzonder, maar dat het blijft liggen wel! Regionaal was het vanochtend wit.

Enkele regio’s in vooral het noordoosten van het land werden vanochtend wakker in een witte wereld. Een cluster met buien lag een tijdje stil boven die omgeving en regionaal sneeuwde het bij temperaturen rond het vriespunt dan ook stevig door. Op de meeste plaatsen smolt de sneeuw snel weer weg door de inmiddels relatief warme ondergrond, maar er waren ook gebieden waar de sneeuw bleef liggen. Regionaal kwam het tot een sneeuwdekje van zo’n 3 centimeter!

Een bel met zeer koude Arctische lucht is afgelopen week uitgezakt tot over onze omgeving en ook aan de grond merken we dat. Op ongeveer 5 kilometer hoogte is het momenteel -35 tot -40 graden en dat is een enorm verschil met het (gek genoeg) relatief warme water van de Noordzee. Met een graad of 10 boven de Noordzee is het verschil tussen het aardoppervlak en de luchtlagen hoger in de atmosfeer 40 tot 50 graden. In die koude lucht ontstaan gemakkelijk lagedrukgebieden, met hun bijbehorende storingen, maar ook wordt de Noordzee dan een soort kraamkamer van buien, die met een noordwesten- tot westenwind bij ons worden aangevoerd. Met dit soort grote verschillen in temperatuur wordt er tijdens buien zoveel zeer koude lucht vanuit de hogere luchtlagen mee omlaag genomen, dat de neerslag in de buien bevriest (wat overigens altijd gebeurt) en vervolgens ook in de vorm van hagel of (natte) sneeuw omlaag komt.

Regionaal 3 centimeter
Momenteel ligt er een standvastig lagedrukgebiedje ten noordoosten van Nederland en dit is dus gevuld met vrieskoude lucht. In het noordoosten van het land vinden we dan ook steeds de laagste minimumtemperaturen en juist daar is de kans op natte sneeuw en sneeuw dus ook het grootst. Op diverse plekken kwam het in Groningen, Drenthe en delen van Overijssel afgelopen nacht ook tot sneeuwbuien en regionaal bleef de sneeuw ook liggen. In bijvoorbeeld Steenwijk lag 3 centimeter.

Uniek
Ontwaken in een winterse wereld tegen het einde van april. Een unieke situatie. Voor zo’n zelfde soort situatie moeten we flink terugbladeren in de geschiedenisboeken. De laatste keer dat het zo laat in april nog tot sneeuw kwam die bleef liggen, was in het jaar 1979, ofwel 37 jaar geleden. Het was een van de koudste winters uit die tijd en de kou hield toen zelfs aan tot begin mei. De jaren daarna warmde het voorjaar steeds verder op en grofweg de laatste 30 aprilmaanden verliepen dan ook vaker warm dan koud. In 2011 werd het op deze dag bijvoorbeeld zelfs zomers warm! We zijn het dus ook gewoon niet meer gewend.

Voorlopig blijven de temperaturen de komende tijd ook onder de norm van ongeveer 16 graden uitkomen, maar we zien nu wel een licht stijgende lijn, met vanaf donderdag weer temperaturen in de dubbele cijfers. De nachten blijven onder invloed van dagelijkse gang echter wel vrij koud.

Dagelijkse gang
Buien gedijen het beste bij grote temperatuurverschillen tussen de grond en de hogere luchtlagen in de atmosfeer. Met het oplopen van de temperatuur gedurende de dag wordt het verschil steeds groter en vormen zich dus gemakkelijk buien. Zodra de temperatuur tegen de avond begint te dalen, wordt het temperatuurverschil tussen de beide luchtlagen juist weer kleiner, waardoor de buiigheid afneemt of de buien zelfs helemaal uitdoven. In de nachten klaart het dan steeds verder op, waardoor het ook sneller afkoelt. Dit fenomeen noemen we in de meteorologie ‘dagelijkse gang’.

Koude bel trekt oostwaarts
Tot en met donderdag hangt die bel met zeer koude lucht nog boven onze omgeving en ook morgen, Koningsdag, en overmorgen blijven dan ook wisselvallig, met talrijke regen- en hagelbuien, en vooral in de nachten soms natte sneeuwbuien. In de loop van donderdag trekt de koudere lucht oostwaarts, waarna de temperatuurverschillen tussen het aardoppervlak en de hogere luchtlagen minder groot worden, en de lucht dus minder onstabiel. De buien worden vanaf dat moment geleidelijk minder actief en talrijk, en de kans op hagel en natte sneeuw neemt af.

Stralend lenteweer lijkt het echter nog niet te worden. Hoewel de zon iets vaker door de bewolking heen weet te prikken, blijven er ook enkele buien vallen. Wel staat er over het algemeen iets minder wind en ook is het niet meer zo koud, al blijft het met 10 tot 13 graden te koude voor eind april.