Het wordt een fraai weekend, maar met koude noordooster

Dit laatste weekend van de winter van 2015-2016 waait er een koude noordoostenwind. Wel is het droog en gedeeltelijk zonnig.

Dit laatste weekend van de winter van 2015-2016 waait er een koude noordoostenwind. Wel is het droog en gedeeltelijk zonnig. En vandaag, vrijdag 26 februari, is het precies 30 jaar geleden dat de Elfstedentocht werd verreden. Een korte terugblik op februari 1986.

Vandaag 30 jaar geleden: de 14de Elfstedentocht
Vandaag precies 30 jaar geleden werd de tocht der tochten verreden, ofwel de Elfstedentocht. De weerkaarten van februari 1986 waren winterklassiekers en dat begon al aan het begin van de maand: een groot hogedrukgebied vanaf de Azoren tot Scandinavië, met als tegenhanger een lagedrukgebied boven Zuidwest-Europa, hield een koude noordoostelijke wind in stand. Oceaanfronten met zachte lucht zouden er de hele maand niet aan te pas komen. De ijsmeesters in Friesland werden dan ook met de dag zenuwachtiger. Zou er weer een Elfstedentocht inzitten, net als een jaar geleden? Aangezien de vorstperiode met de dag langer werd, was het niet ondenkbaar dat het ijs dik en betrouwbaar zou worden om al die vele schaatsers te kunnen dragen. En ze zouden uiteindelijk op hun wenken bediend worden!

Vanaf 20 februari kwam het in de nachten en ochtenden bijna overal tot felle vorst, matige tot strenge vorst. Op 22 februari kregen de weerstations Eelde en Twenthe zelfs zeer strenge vorst, respectievelijk -16,5 en -16,4 graden. Rond 23 februari zou de invloed van een hogedrukgebied tijdelijk iets afnemen. Het centrum trok zich terug naar IJsland en vanuit het noorden kwam een ‘koud’ lagedrukgebied naderbij, maar de uitloper van het hogedrukgebied hield hem netjes op afstand. Bovendien nam deze uitloper op 25 februari alweer in betekenis toe en op de 26ste lag er een zich versterkende hogedrukkern boven de Noordzee, die de dagen daarna Oost-Europa binnentrok. Hierdoor hield het droge, koude weer met noordoosten- tot oostenwinden aan. Aan dooi hoefde zeker niet te worden gedacht! En dus was het op de 26ste zover: de veertiende Elfstedentocht werd verreden! Het ijs zag er hard uit met veel scheuren en het weer was goed: de zon scheen uitbundig - in Leeuwarden werd die dag bijna 10 uur zon opgetekend – maar er waaide een matige, schrale noordoostenwind. Na een nacht met alweer strenge vorst (Leeuwarden -12,8 graden) zou het overdag -1 à -2 graden worden. Net als in 1985 won Evert van Benthem de tocht. Uniek was dit niet, Coen de Koning en Auke Adema gingen hem voor. Verder was het dé tocht waaraan kroonprins Willem-Alexander onder de schuilnaam W.A. van Buren meedeed en hij reed hem keurig uit. Pas als hij bij de finish werd opgewacht door zijn trotse ouders wist ook de rest van Nederland dat hij de tocht der tochten had voltooid. Totaal 16999 schaatsers deden mee, 14989 daarvan haalden de finish. De volgende Elfstedentocht zou pas weer in 1997 zijn. En dit was meteen de laatste tocht der tochten.

Op nos.nl kun je de Elfstedentocht van 26 februari 1986 de hele dag meebeleven!

En klik hier voor een uitgebreid weerverhaal over de ijskoude februari 1986.

Het weekendweer: schraal, maar met zon
Terug naar eind februari 2016 met alleen winterkou in de nachtelijke uren. Net als in 1986 zien we een noordoostelijke tot oostelijke stroming, in stand gehouden door een hogedrukgebied op de Noordzee dat op zondag naar Schotland trekt en een depressie boven het westelijk Middellandse Zeegebied. De aangevoerde lucht is echter (veel) minder koud dan toen.

Zowel zaterdag als zondag wordt het in de nachten zo tussen 0 en -3 graden, terwijl de middagtemperaturen omstreeks 6 of 7 graden schommelen. Morgen (zaterdag) begint de ochtend nog met wolkenvelden. Vanuit het zuiden gaat het echter breed opklaren, als laatste in het noorden van het land. We kunnen dan ook een zonnige middag verwachten. Op zondag is er ook flink wat zonneschijn. In de wind en in de schaduw zal het (behoorlijk) koud zijn. De matige noordooster, rond kracht 4, in combinatie met de koude, droge lucht veroorzaakt in de middag gevoelstemperaturen tussen 0 en 3 graden, zondag nog een fractie lager. Schraal!

Maandag: weinig verandering
Op maandag, de laatste dag van de weerkundige winter van 2015-2016, blijft het droog en koud. Opnieuw komen we uit een nacht met ongeveer 2 graden vorst, in de middag wordt het weer een graad of 6. Waarschijnlijk is er nog ruimte voor zonnige perioden, maar vooral in het zuidoosten ligt een aantal wolkenvelden op de loer (vanuit Duitsland). De schrale noordooster blijft. Kortom, er verandert naar verwachting weinig.

Dinsdag: regen, eerst natte sneeuw?
Dinsdag 1 maart beginnen wij aan de weerkundige lente. Maar van lenteweer is geen sprake. Het blijft fris met in de nachtelijke uren voorlopig voor de laatste keer lichte vorst, en overdag wordt het 4 graden in Groningen tot rond 7 graden in het westen van het land. Vanuit het westen raakt het bewolkt met neerslag. Regen, misschien landinwaarts eerst wat natte sneeuw. Er staat een matige tot vrij krachtige, koude, zuidelijke wind.
De rest van de week blijft het wisselvallig en frisjes, maar zonder nachtelijke vorst. We zien dan een vrij sterke westelijke stroming boven onze omgeving. De bovenlucht blijft koud, zodat er makkelijk buien ontstaan en passeren, ook met hagel. Ze worden door enkele opklaringen afgewisseld. Het wordt in de middag rond 8 graden.

Bron: MeteoGroup.