Slim asfalt voorkomt gladheid

Een antivrieslaag op het asfalt die zout uitzweet... Handig!

We gaan er allemaal vanuit dat de doorgaande wegen gestrooid zijn, als het glad wordt. Maar het strooien is erg arbeidsintensief en ook nog eens slecht voor het milieu. De gemeente Hellevoetsluis is bezig met een nieuwe ontwikkeling voor wat antivriesasfalt betreft, waar ze deze maand een test op gaan uitvoeren. Goede timing, want ook de komende nacht komt het weer tot gladheid!

Reguliere aanpak gladheid
Meer dan 100 gemeenten krijgen gladheidsverwachtingen van MeteoGroup. Daar komt nog wel wat meer precisie bij kijken dan de weersverwachting alleen. Verschillende factoren zijn belangrijk, zoals het zoutgehalte van de weg, de vochtigheid van de weg (in de winter is er weinig verdamping) en het type neerslag, rijpvorming of bevriezing. Als een gemeente gladheidsverwachtingen wil krijgen, plaatst MeteoGroup vaak sensoren in de weg. Die meten onder andere het zoutgehalte en de temperatuur van het wegdek. Op basis van de verwachting van MeteoGroup bepalen de gladheidscoordinatoren van de gemeente dan zelf of ze wel of niet gaan strooien.

Verschillen
Het zou handig zijn, als alle typen wegen dezelfde afkoeling zouden hebben. Helaas is dat niet het geval. Het ligt aan het materiaal en de locatie hoe sterk een weg kan afkoelen. Zo worden fietspaden over het algemeen kouder dan reguliere wegen. De gemeente Hellevoetsluis was één van de eerste gemeenten die er voor gekozen heeft om een gladheidmeldsysteem aan te laten leggen waarbij er zowel sensoren in de rijbaan, als in de fietspaden geplaatst zijn. 

Gladde bruggen
Zo zien we ook verschillen bij bruggen, viaducten en wegen. Een reguliere weg houdt langer zijn warmte vast, omdat er bodemwarmte onder zit. Een viaduct of een brug koelt veel sneller af; vooral stalen en houten bruggen worden snel glad. Het komt dan ook geregeld voor dat er strooiacties op touw gezet worden, alleen voor een paar bruggen.

Nieuwe ontwikkelingen: antivrieslaag
Het Asfalt Kennis Centrum doet onderzoek naar asfalt en was op zoek naar een locatie om een nieuw type asfalt te testen. Asfalt met een antivrieslaag. De gemeente Hellevoetsluis faciliteerde de locatie, een brug met een S-bocht, een typische plek waar mensen snel onderuit gaan. De afgelopen dagen was het zover. Door Versluys en Zoon werd een nieuwe deklaag aangebracht op de brug, met speciale steentjes verwerkt in het asfalt. Zodra er zout (gemengd met water) gesproeid wordt, absorberen de steentjes het zoute water. In de weken daaropvolgend geven de steentjes het zout heel langzaam af. Ze zweten het zout als het ware geleidelijk uit, waardoor er lange tijd niet gestrooid hoeft te worden.

Voordelen
Je hoeft op deze manier maar eens in de twee maanden te strooien. De kosten van de strooiacties worden zo enorm beperkt en het is een stuk beter voor het milieu. Ook kun je strooien op ieder gewenst moment, midden op de dag is geen probleem. Het zou blijft immers lange tijd aanwezig. Mocht er sneeuw vallen, dan plakt de sneeuw niet vast, waardoor de sneeuw er gemakkelijker af geschoven kan worden. Rijp en bevriezing van natte weggedeelten vormen geen problemen meer. Het nadeel zijn de kosten van het aanbrengen van deze antivrieslaag. Op deze testlocatie bestond de brug natuurlijk al lang en moest de bovenste laag asfalt vernieuwd worden. De kosten zijn echter een stuk redelijker als je een nieuwe brug aanlegt en de antivrieslaag meteen meeneemt in het asfalt. Ook moet de antivrieslaag uitharden, en dat gaat het snelst in warme omstandigheden. Regulier gezien zou je de antivrieslaag dan ook in de zomer aanbrengen, wanneer het een stuk warmer is. Op dit moment hebben ze echter een tent over de weg gespannen, met een kachel erin (zie foto’s).

Resultaten

De gladheidcoördinatoren Sander Kruithof en Paul Klumpers zijn aanwezig bij de presentatie van de resultaten op het Nationaal Gladheidscongres op 21 april 2016. Het vindt plaats in het SilverDome te Zoetermeer, een congres dat MeteoGroup ook sponsort. Ook Margot Ribberink zal hier aanwezig zijn om iets te vertellen over het Nederlandse klimaat.

Komende nacht
Het is nu een perfecte periode om de antivrieslaag te testen. Komende nacht gaat het op grote schaal licht vriezen. Wel zijn de wegen in een groot deel van het land droog en wordt er ook droge lucht aangevoerd. En dan zien we meteen de situatie waar het hier om draait: veel wegen hoeven komende nacht niet gestrooid te worden, maar enkele bruggen wel. Er moeten dus speciale strooiroutes gereden worden voor die bruggen en viaducten.

Weekend
Zaterdag wordt een heel aardige dag, met eerst zon en later vanuit het zuiden meer bewolking. Het blijft vrijwel overal droog, alleen in het zuiden kan in de middag al een beetje regen vallen. De regen breidt zich in de nacht naar zondag uit en ook zondag overdag is het bewolkt en regent het af en toe. Genoeg wegen zijn nu nog zout vanwege vorige strooiacties. De regen van zondag zorgt er echter voor dat het zout flink verdund wordt en wegspoelt.

Volgende week
Vanaf maandag knapt het op. De zon komt geleidelijk weer tevoorschijn en dinsdag en woensdag lijken prachtige dagen te worden. Stralend zonnig en droog. Al verlopen ze droog, toch kan er ’s nachts rijp ontstaan, waardoor wegen en viaducten waarschijnlijk glad kunnen worden. Het ziet er naar uit dat de nachten van begin volgende week dan ook perfecte momenten zijn om het nieuwe anti-vriesasfalt in Hellevoetsluis te testen.

Bron: Gemeente Hellevoetsluis, speciale dank aan Sander Kruithof,  Het Asfalt Kennis Centrum, Versluys & Zoon, Camiel Richard, MeteoGroup