Komt ie wel, komt ie niet?

Vlak na Nieuwjaarsdag komt vrieslucht vanuit Oost-Europa dichterbij. De vraag is of de vorst het land gaat veroveren. Komt ie wel, of komt ie niet, de winterkou?

Na een fraaie Nieuwjaarsdag is het dit weekend, in het eerste weekend van 2016, de beurt aan fronten met wolken en geregeld regen, maar vooral in het noordoosten kan ook sneeuw vallen! Sneeuw, wat is dat ook alweer...;-) Nederland komt namelijk in het grensgebied tussen zachte en koude lucht terecht, met de koudste lucht in de hoek van Groningen...

Welles, nietes
Al een reeks dagen zijn de computerberekeningen van run tot run met een welles-nietes spelletje bezig als het gaat om winterweer gedurende de eerste dagen van januari 2016. En zelfs tot op deze laatste dag van 2015 is het nog niet geheel duidelijk welke kant het nu (precies) opgaat! In ieder geval zijn het na lange tijd weer eens interessante (en dus spannende) weersontwikkelingen, met de koude lucht die uiteindelijk dichtbij Nederland komt te liggen. De lucht is afkomstig uit Siberië en komt morgen, op Nieuwjaarsdag, boven de westelijke helft van Duitsland tot stilstand. Vervolgens hangt het van de precieze koers van storingen af, of de vorst gedurende dit weekend tot onze omgeving kan doordringen. De kans daarop is vooralsnog het grootst in Groningen en het kleinst in Zeeland.

Strijdtoneel
De sterke westelijke stroming op 6-10 km hoogte in de atmosfeer, de straalstroom, ligt de eerstkomende dagen net ten zuiden en zuidwesten van Nederland. Actieve oceaandepressies die ín deze stroming worden meegevoerd, proberen de Benelux te veroveren, maar worden daarin belemmerd door een sterk hogedrukgebied boven Rusland, met een kerndruk van rond 1050 hectoPascal. In en rond dit hoog bevindt zich flinke vrieskou. Een deel van de koude lucht trekt over het oosten van Europa en vervolgens langzaam westwaarts, met oostelijke winden. 

Nederland lijkt het strijdtoneel tussen zachte en de koude lucht te worden, en met zo'n weersituatie hebben de weercomputers altijd enige moeite. Het meest waarschijnlijke scenario dat momenteel op tafel ligt, is het binnenstromen van de kou in de hoek van Groningen. Dit gebeurt naar alle waarschijnlijkheid in de nacht naar zondag 3 januari. Vervolgens wordt het zondag overdag in de provincie Groningen rond 0 graden, terwijl in de hoek van Zeeland de maximumtemperatuur op 8 graden uitkomt. Tegelijkertijd lijkt de vorstgrens nog een beetje te bewegen. Blijft deze bij Groningen steken, of komen bijvoorbeeld ook Friesland, Drenthe en een stukje van Overijssel in de kou terecht? Een vraag die (ook) lastig te beantwoorden is momenteel...

Winterse neerslag
En dan hebben we het nog niet over eventuele winterse neerslag gehad. Morgen, Nieuwjaarsdag, profiteren we nog van een hogedrukgebied boven de Alpen met de uitloper boven de Benelux. Dit levert een droge dag met zonnige perioden op. Het wordt 7 tot 9 graden bij een zwakke veelal zuidoostelijke wind. Op zaterdag is het bewolkt geworden en valt er van tijd tot tijd regen. Er trekt dan een front vanuit het zuidwesten binnen. Tegelijkertijd nadert vanuit Duitsland een koufront (daarachter zit de vrieslucht). Op zondag trekt het Duitse front naar Groningen. Tegelijkertijd bevinden zich nog twee andere fronten boven ons land. In de koude lucht gaat de regen in de hoek van Groningen over in sneeuw en ook is er (soms) ijzel en/of ijsregen mogelijk. De warme ondergrond zorgt ervoor dat de sneeuw moeite zal hebben om te blijven liggen, vooral als het lichte sneeuw is. Maar als het harder gaat sneeuwen verandert de zaak, dan wordt het alsnog (wat) wit. Het smelten van de sneeuw kost namelijk zoveel warmte zodat de wegdektemperatuur tot 0 graden daalt, waarna de sneeuw alsnog blijft liggen.

Op maandag, dinsdag en woensdag blijft het spannend. Er komt een volgende depressie aan en ook die lijkt ten zuiden van ons land langs te trekken. Het gevolg voor ons land is een zuidoostelijke tot oostelijke wind met vooral in het noorden de aanvoer van koude lucht, maar als de wind maar even iets bijdraait naar het noordoosten (waar bijvoorbeeld het Europese model voor gaat) kan de kou zich nog wat verder uitbreiden. We zien in de computerberekeningen verder dat de eventuele vorst geen doorzetter lijkt te zijn. Een vorstperiode met schaatsijs is dan ook te veel gevraagd, zo geven de berekeningen nu aan. Want zachte oceaanlucht staat in de loop van komende week alweer te trappelen om naar ons toe te stromen en de kou uit het noordoosten te verdrijven. Met daarbij stevige wind en perioden met regen. Maar laat de kou nou eerst maar komen, dan zien wij daarna wel weer verder....

Jaarwisseling: fris en in het oosten droog
Tot slot kijken we even naar het weer gedurende de jaarwisseling. Vanavond begint nog droog en helder, maar later komt een oceaanfront opzetten. Het ziet er naar uit dat het front rond middernacht in het westen (lichte) regen veroorzaakt. De zone met regen is overigens smal. Binnen 1 uur tijd is het weer droog. In het oosten arriveert de regen in de loop van de Nieuwjaarsnacht. Verder staat er een matige tot krachtige zuidenwind met om middernacht gevoelstemperaturen omstreeks 2 graden, terwijl de thermometers zo tussen 5 en 8 graden zullen aangeven. Een beetje waterkoude jaarwisseling dus.