Storm

November 2015: zeer zacht maar net geen record. En met een onstuimig slot dat er nu snel aan komt...

Met nog een paar dagen te gaan is het zeker dat het oude record van warmste novembermaand niet wordt geëvenaard. Dat staat op een maandtemperatuur van 10,2 graden, gerealiseerd in 1994. Tot en met gisteren zaten we er niet ver van af, met exact 10 graden. Hoewel het zacht blijft wordt het record niet verbeterd. Waarschijnlijk eindigt november net onder de 10 graden. Maar met bijvoorbeeld 9.9 als eindwaarde is het dan toch de op een na warmste novembermaand sinds (tenminste) het jaar 1901.

Straalstroom

Na een wat kouder intermezzo waarbij de westelijke straalstroom tijdelijk uit onze omgeving weg was, zien we de westelijke stroming nu weer in volle sterkte terugkeren. Dat betekent zacht weer, regelmatig regen, maar soms ook veel wind. Het slot van de maand wordt onstuimig met zelfs nog een tweede storm. Ruim twee weken geleden kwam het ook al tot storm. Op de kaarten zien we duidelijk het windmaximum op grotere hoogte in de atmosfeer. 

Stroomversnellingen en draaikolken

Een soort rivier waarin de fel gekleurde langwerpige vlekken zijn voor te stellen als een soort van stroomversnellingen. Daarin beweegt de lucht met sterk verhoogde snelheid en waait het dus beduidend harder. Op hoogte, maar ook dichterbij het aardoppervlak. Want oceaandepressies met hun fronten hebben alles te maken met deze stroomversnellingen. De versnellingen bevinden zich daar waar de temperatuurverschillen, gerekend van noord naar zuid, maximaal zijn. Die temperatuurverschillen zijn dan weer brandstof voor de ontwikkelingen van frontale depressies. Die ook energie ontlenen aan de versnellingen in de straalstroom zelf. Het grappige is dat de vergelijking met de rivier zelfs nog verder gaat. We noemden al de stroomversnellingen. Maar de uitdiepende depressies kunnen we voorstellen als draaikolken in de rivier. Ze bewegen met de stroming mee, in oostelijke richting.

Windpieken

Zoals meestal in dit soort situaties, betekent de nabijheid van een sterke straalstroom meerdere pieken in de wind. In een tijdsbestek van enkele dagen passeren er diverse storingen en dat levert regen op, maar ook een toename van de wind. Zoals het er nu naar uitziet, trekt het sterkste windveld zondagavond over ons land. Het venijn zit hem dan waarschijnlijk in het koufront van een snel noord van ons passerende depressie. Dit front trekt zondagavond over. Vlak voor het front uit zijn de luchtdrukverschillen het grootst. De wind neemt boven land toe tot krachtig of hard, windkracht 6 of 7. Langs de kust wordt dan windkracht 8 gehaald, een stormachtige wind. Langs de kust van Noord Holland, op de Wadden en wellicht ook aan de noordwestkust van Friesland is korte tijd zuidwesterstorm mogelijk, windkracht 9.

Zeer zware windstoten

Het front gaat vergezeld van een relatief smalle strook met fikse buien. Daarbij zijn dichtbij de kust windstoten mogelijk tot 100 a 110 km/uur. Zelfs een enkele windstoot van 120 km/uur kunnen we niet helemaal uitsluiten. Dat zijn, net als op vrijdag 13 november, zeer zware windstoten. Landinwaarts moeten we zondagavond rekening houden met windstoten van 80 tot lokaal 100 kilometer per uur. Later op de zondagavond begint de wind af te nemen en trekt het onstuimige weer zuidoostwaarts het land uit.

Start van december

Dinsdag opent de wintermaand december met zeer zacht weer. Achter een volgend warmtefront wordt lucht aangevoerd waarin het kwik ’s middags oploopt tot 11 graden in het noorden en mogelijk zelfs 14 graden in het zuiden. Ook de dagen erna blijft het zacht maar er verandert wel wat. De westelijke straalstroom raken we kwijt. Op het westen van de Atlantische Oceaan zakt een trog uit. Er vooruit wordt een sterke rug in de bovenlucht opgeworpen. Die rug gaat ons vanaf woensdag tijdelijk wat droger weer opleveren. Na volgend weekend zal de westelijke straalstroom zich waarschijnlijk herstellen. Reden genoeg om voorlopig geen enkele vorm van winterweer te verwachten, of we moeten regen en veel wind tot typerende winterverschijnselen rekenen. Hetgeen op zich beslist geen vreemde gedachte is.