Landbouw en klimaatsverandering

Flink wat uitdagingen voor de Nederlandse boeren.

Vaak komen agrariërs negatief in het nieuws. Dan hebben we het niet alleen over bijvoorbeeld de megastallen, maar ook de uitstoot van broeikasgassen. Vooral de veehouderij en de glastuinbouw zijn een grote bron van methaan en koolstofdioxide, waardoor het klimaat opwarmt. Dat juist de agrarische sector ook zwaar getroffen wordt door klimaatsverandering, daar wordt vaak niet zo over nagedacht.

Het klimaat in Nederland wordt niet alleen warmer, maar ook extremer. Denk aan hoosbuien, fikser onweer en hagel, maar ook aan langdurige droge perioden. Ook afgelopen seizoenen gaven ook weer tekenen van een extremer klimaat in Nederland. Hoge temperaturen, van uiteindelijk meer dan 38 graden in Limburg, zorgden voor een extreme verdamping. Blootstaand aan de verschroeiende zon, zijn veel planten die dagen fors aangetast. Er viel gewoonweg ook niet tegenop te beregenen. De verdamping kon oplopen tot wel 6-8 millimeter per dag en daarbij was er lange tijd geen regen gevallen.

Neerslagtekort
De droogte, die vooral in Zuid- en West-Nederland lang voortduurde, heeft veel gevolgen voor de landbouwgewassen. Er werd volop beregend, maar vooral dichtbij zee zijn de mogelijkheden tot beregenen vaak klein. In verband met het zoutgehalte van het water, moet in de kustregio’s vaak zoet water aangevoerd worden vanaf andere plaatsen en dat is geen goedkope oplossing. Volgens de laatste scenario’s van het KNMI ziet het er naar uit dat de zomer in de toekomst alleen nog maar droger wordt (met lokale verlichting van plensbuien). De kustgebieden krijgen juist dan vooral in de herfst met meer regen te maken.

Schade
Warmere lucht kan meer vocht bevatten dan koude lucht. Zo kunnen, in een warmer klimaat, buien pittiger uitpakken. Een zware onweersbui gaat vaak ook gepaard met hagel. In de zomer kunnen hagelstenen soms tot indrukwekkende grootte doorgroeien. Hagelschade is vaak erg lokaal, maar zeer fors. Volledige kassen worden dan verwoest, ook aan de planten op open areaal levert het aanzienlijke schade op. De zware hoosbuien geven ook grote verschillen in het land voor wat betreft de droogte. Sommige plaatsen drijven in het water (zoals dit jaar Drenthe eind juli met meer dan 200 mm) terwijl andere regio’s lange tijd tussen de buien door fietsen.

Groeiseizoen
Maar het is niet alleen maar kommer en kwel. Klimaatsverandering zorgt er ook voor dat de lengte van het groeiseizoen toeneemt. Er kan eerder gezaaid worden. Dat brengt kansen met zich mee, een langer groeiseizoen geeft vaak een hogere opbrengst. Wat we de afgelopen jaren heel duidelijk zien, is bijvoorbeeld dat de fruitbomen veel eerder gaan bloeien. Een vrij groot risico voor de fruitteelt is dan wel dat er nog nachtvorst op kan treden. Door de vroegere bloei is er dus een groter risico op nachtvorstschade, wat een flink verlies kan opleveren. Zodra bomen vroeger gaan bloeien, is de kans dat de vruchtbeginsels aangetast worden, groter. Overigens zagen we dit jaar wel een hele grote uitschieter. Midden in de zomer, op 10 juli, kwam het in Twenthe nog eventjes tot vorst aan de grond!

Nederland versus Europa
Ondanks de klimaatverandering lijken vooralsnog de veranderingen voor de Nederlandse landbouw niet desastreus te worden. Dan wordt echter niet gekeken naar de internationale markt. Vooral Midden- en Zuid-Europa zien grote veranderingen tegemoet, met forse droogtes en hitte. Dit heeft uiteraard grote invloed op de voedselproductie in die regio’s, en daardoor ook op de marktprijzen internationaal gezien. En zo ziet de Nederlandse agrariër nog flink wat uitdagingen tegemoet de komende jaren.

Bron: MeteoGroup