Supercells brengen overlast in Nederland

Een tornado bij Wieringerwerf, delen van Amsterdam onder water, grote hagel in Drenthe en windschade in de buurt van Apeldoorn; onweersbuien brachten gisteren flinke overlast.

Zware buien met onweer, hagel, wateroverlast, zware windstoten en in de Kop van Noord-Holland bij Wieringerwerf ook een tornado, hebben gisteren in de loop van de middag op veel plaatsen overlast gebracht. De tornado – een flinke – bracht enkele boerderijen in de buurt van Wieringerwerf grote schade toe. Onderweg naar Wieringerwerf was de bui (een supercell) al zo actief dat af en toe het begin van een tornado te zien was.

Het weer stond gisteren onder invloed van een lagedrukgebied, dat vanuit het zuidwesten dichterbij kwam. Op nadering ervan stond bij ons aan de grond een behoorlijk sterke zuidoostelijke wind. Tegelijkertijd was de wind op wat grotere hoogte zuidwestelijk en nog een stuk sterker. Dat was ook goed te zien aan de snelheid waarmee de wolken gisteren overtrokken.

Explosief
In de nacht al was een eerste gebied regen en onweer gepasseerd, overdag gevolgd door een gebied met buien. Hierachter was de lucht sterk onstabiel. De combinatie van veel vocht in de lucht, de onstabiliteit en de verschillen in sterkte en richting van de wind in de onderste luchtlagen, maakte de atmosfeer nogal explosief. De kans op het ontstaan van supercells, buien die om hun eigen as draaien, was dan ook aanzienlijk. En die kwamen er, in de loop van de middag al.

Een opvallende cluster trok over het westen van het land en kwam tussen half vier en vier uur in de buurt van Amsterdam aan. Regen en hagel zetten daar onder meer enkele wijken aan de zuidkant van de stad onder water. Hier was ook al sprake van windschade door hoosachtige verschijnselen, zo verklaarden diverse mensen onder meer in de buurt van Olympisch stadion. Na Amsterdam trokken de buien in hoog tempo verder noordwaarts. Boven West-Koggenland (in West-Friesland) maakte iemand rond half 5 een filmpje van de opnieuw activerende bui, waaraan later in de buurt van Wieringerwerf de tornado zou ontstaan. Aan de vrij snelle draaiing aan de onderzijde van de buienwolk was duidelijk te zien dat het hier om een volwassen supercell ging. Heel even was ook al een kleine slurf te zien, maar die trok zich snel weer in de wolk terug.

Tornado
Even later kwam wel een volwassen tornado aan de grond. Er was een flinke, wigvormige slurf te zien, die de grond als wolk niet helemaal bereikte. De bijbehorende wervelwind deed dat echter wel en hoe! Op zijn weg naar het noorden liet de tornado een spoor aan schade achter en vond onder meer drie boerderijen op zijn pad. Brokstukken vlogen in het rond en de Wieringermeer had even echt wat weg van Tornado Alley in de VS. Er vielen geen gewonden, temeer omdat het voornamelijk de bedrijfsgebouwen van de getroffen boerderijen waren die door de tornado werden verwoest. Als door een wonder bleven de woonhuizen in alle drie de gevallen gespaard.

Ook andere supercells
Niet alleen in Noord-Holland, maar ook op andere plaatsen waren supercells actief. Eén ervan trok tussen vier uur en half vijf tussen Ede/Wageningen aan de west- en Arnhem aan de oostkant door. Aan de onderzijde was duidelijk een snel draaiende wolk zichtbaar, gecombineerd met een snel stijgende luchtkolom de wolk in. Verder naar het noorden, in de omgeving van Apeldoorn en Deventer, bracht deze bui hagel en veroorzaakte schade door hevige windstoten. Ook in Drenthe werden tijdens zware buien grote hagel, zware windstoten en wateroverlast gemeld.

Even wat rustiger
Inmiddels is het explosieve mengsel, waarin de zware buien van gisteren ontstonden, het land weer uit. Dat gebeurde de afgelopen nacht en vanochtend vroeg, opnieuw met buien, maar die waren minder spectaculair dan die van gisteren. Wat volgt vandaag is een dag met een afwisseling van wolken zon, nog een lokale bui en een geleidelijk afnemende wind, bij temperaturen van rond 20 graden. Lang blijft de warme lucht echter niet weg, want op nadering van een volgend lagedrukgebied vanuit het zuidwesten, draait de wind vanavond, vannacht en morgen alweer naar zuidelijke richtingen. De warmte keert dan terug, voorafgegaan door regen die vanavond en de komende nacht vanuit het zuidwesten het land passeert. Daarachter komt morgen overdag vooral in het zuidoosten en oosten de zon er af en toe door en gaan de temperaturen omhoog.

Opnieuw onweersbuien
Omdat morgen op veel plaatsen maxima van 24 tot 27 graden worden verwacht en de aangevoerde vochtig is, kan het buiten de deur behoorlijk klam kan aanvoelen. Het koufront volgt tegen de avond vanuit het noordwesten en daarop kunnen opnieuw forse regen- en onweersbuien ontstaan, met als voorlopig aandachtsgebied vooral het noordwesten van het land. Pas in latere instantie komt het binnenland aan bod, maar dan lijken de buien volgens de berekeningen vooralsnog minder zwaar te zijn. Omdat de omstandigheden snel kunnen veranderen, blijft waakzaamheid geboden.

Ook donderdag ligt het front nog dichtbij of boven Nederland. Dan is de aandacht gericht op een nieuwe golf met waarschijnlijk regen, die later op de dag door het front heen vanuit het zuiden over ons land gaat trekken. Ook dan kan het regionaal opnieuw om grote hoeveelheden regen gaan.

Bron: MeteoGroup.