Stevige oostenwind

Zondag waait enige tijd een stevige oostenwind. Badgasten opgelet!

Het is een zomers weekend met veel zonneschijn en middagtemperaturen boven de 25 graden. Ja, echt strandweer, al is het voor de badgasten wel oppassen voor de toenemende oostenwind. Zondag waait het onder meer aan de kust met windkracht 5 tot 6.

Groot drukverschil
Wind is het gevolg van verschillen in luchtdruk, oftewel stroming van hoge druk naar lage druk. Op zondag zijn de drukverschillen boven ons land vrij groot, tussen een hogedrukgebied met het zwaartepunt boven Finland en een lagedrukgebied met een kern boven Engeland. Deze drukverdeling betekent voor ons land een oostelijke wind. Op de weerkaart staan de isobaren, lijnen van gelijke druk, en geven een indruk van de windsterkte. Hoe dichter de isobaren bij elkaar liggen, des te groter het luchtdrukverschil over een bepaalde afstand en dus des te meer wind er staat. Daarbij is het zo dat draaiing van de aarde en wrijving ervoor zorgen dat de wind niet direct van hoge naar lage druk glijdt, maar min of meer evenwijdig aan de isobaren beweegt.

Vergelijking met een hoogtekaart
Het patroon dat zo ontstaat lijkt sterk op een hoogtekaart. De laagstgelegen punten op de topografische kaart komen overeen met lagedrukgebieden (L) of depressies, de bergtoppen met de hogedrukgebieden (H). De analogie met een hoogtekaart is duidelijk: hoe dichter de hoogtelijnen bij elkaar liggen, des te steiler de helling en des te harder suis je op je fiets naar beneden. Naast overeenkomsten tussen isobaren op de weerkaart en de hoogtelijnen op de topografische kaart, zijn er ook verschillen. De lucht valt namelijk niet van de 'bergtop' (de hogedrukkern) af rechtstreeks het 'dal' in (naar de lagedrukkern toe), maar stroomt min of meer evenwijdig aan de hoogtelijnen of in dit geval dus de isobaren. De luchtdrukpatronen laten daardoor wel meteen zien hoe de lucht stroomt. Rond lagedrukgebieden waait de wind tegen de wijzers van de klok in, rond hogedrukgebieden met de wijzers van de klok mee.

Aflandige wind
Er waait dus een oostenwind, een wind vanaf land. Het gevaar van de aflandige wind is dat deze wind de bovenlaag van het zeewater vanaf het strand de zee in blaast. Deze bovenlaag noemt men de bovenstroom. De kracht van de bovenstroom hangt af van de kracht van de wind. Door de kracht van de bovenstroom kan een zwemmer of iemand die gebruik maakt van een luchtbed of opblaasbootje makkelijk afdrijven de zee in. Als je ergens op drijft heb je niet door hoe diep je zit en zal je je bij bepaalde wind heel snel in diep water bevinden. Het is dan heel moeilijk om weer terug naar het strand te komen. Het achterna zwemmen van een afgedreven drijfmiddel zoals een opblaasbal, krokodil of luchtbed, kan dan heel gevaarlijk worden. Het terugzwemmen naar het strand zal moeilijker zijn dan de zee in, of het terugzwemmen zal soms onmogelijk zijn als men zelf niet goed kan zwemmen of een slechte conditie heeft. Omdat de natuur geneigd is om alles in evenwicht te houden zal er weer water terugstromen naar de kust. Dit gaat dan via de zeebodem en deze stroming heet de onderstroom. Van deze onderstroom merkt men eigenlijk niets en deze is niet gevaarlijk.

Kwallen
Een ander gevolg van de oostenwind is dat er veel kwallen aanspoelen op de stranden, vanwege de bovengenoemde onderstroom. Daarmee worden de kwallen naar de kust gedreven en spoelen op het strand aan. De neteltjes op zo'n kwal kunnen jeuk veroorzaken als je ze op je huid krijgt. Gewoon afspoelen met water is de oplossing. Voor meer informatie kun je altijd terecht op kwallenradar.nl

Let ook op de muien
Waar de badgasten verder ook nog op kunnen/moeten letten, zijn de zogeheten muien. Muien zijn geulen in zandbanken, die min of meer dwars op de kust staan. Ze ontstaan door zeewaarste waterstroming voor de kust en hebben hier een grote invloed op: het water dat door brekende golven richting het strand gestuwd wordt, gaat uiteindelijk met hoge snelheid door zelf uitgekerfde muien terug naar zee. De muistroom die hierbij ontstaat kan zeer sterk zijn, en zwemmers onverwacht snel tot honderden meters meetrekken. Hierdoor komen elk jaar opnieuw zwemmers in de problemen.

Wat te doen als je in een mui geraakt en afdrijft?
Probeer niet in paniek te geraken. Zwem parallel aan de kust tot je merkt dat je uit de muistroom bent en probeer dan schuin in de richting van het strand te zwemmen. Probeer ook af en toe eens te peilen of je eventueel de bodem kunt voelen zodat je wat kan uitrusten. Zwem zo rustig mogelijk om je krachten te besparen, dan houdt je het langer vol. Trek desnoods de aandacht van anderen zodat ze je kunnen helpen.

Eerst zonnig, later onweer
Terug naar de weersituatie van zondag. Het grootste deel van de dag is het zonnig en met dus de stevige oostelijke wind wordt het tot op het strand wederom zomers warm met maximaal 25 tot, lokaal, 28 graden. Vanuit het zuidwesten wordt er later op de dag een verandering in gang gezet. Dit heeft te maken met het opdringen van het lagedrukgebied. Dit levert in de late namiddag, maar vooral in de avond, als eerste in het zuiden buien met onweer op. Ook zijn vooral in het zuiden lokaal veel regen en hagel bij de buien mogelijk. Het noorden van het land krijgt de buien pas in de nacht naar maandag. Vervolgens is het maandag overdag, dinsdag en ook woensdag minder warm en wisselvallig met een aantal (stevige) buien, afgewisseld door droge perioden met wat zon.

Bronnen: diverse sites waaronder Reddingsbrigade Bergen, MeteoGroup.