Algen

Is het weer eens een keertje tropisch warm, mag er niet gezwommen worden!

Is het weer eens een keertje tropisch warm, mag er niet gezwommen worden! Het zwemverbod is er niet voor niets, diverse algen kunnen giftig zijn. Niet alleen voor de mens, maar het brengt natuurlijk de grootste problemen voor de waterplanten en de dieren die in zee leven. Zodra de algen afsterven, zorgt dat voor een groot tekort aan zuurstof in het water. Dat levert problemen op voor de dieren die afhankelijk zijn van de zee. De reden dat algen in zulke grote getalen voorkomen, is vaak te wijten aan de overbemesting.

Rode vlag
Algen zijn altijd aanwezig in de zee. Soms in mindere mate dan anders, soms juist meer. Zondag werden mensen op het strand gealarmeerd door de rode kleur van het zeewater aan de kust. De Reddingsbrigade haalde mensen uit het water en de rode vlag ging uit. Wanneer heel veel algen aanwezig zijn, kan irritatie van bijvoorbeeld de huid optreden. Veel type algen zijn (wanneer ze in grote getalen samen zijn) giftig, zoals de blauwalg in stilstaand water.

Zeevonk
In de periode dat Rijkswaterstaat onderzoek deed naar de algen, laaide de discussie op. Was het plaagalg? En welk type dan? Of waren het dode algen? Uiteindelijk bleek deze maandagochtend uit de analyse van Rijkswaterstaat dat het om zeevonk gaat. Een alg die relatief ongevaarlijk is, maar wel voor irritatie van huid en luchtwegen kan zorgen. 

Ze geven licht!
Algen zijn altijd aanwezig in de zee, alleen zie je ze normaalgesproken niet. Soms zien we wel meer schuimkoppen op de golven, dat is al een teken van algen. In kleine getalen levert de zeevonk geen problemen op voor de gezondheid. En op een warme zomeravond kun je die schuimkoppen ook wel eens een beetje licht zien geven. Dat kan zeevonk zijn. Als bijvoorbeeld kwallen veel zeevonk eten, dan kunnen ze ook oplichten. Mocht je vanavond na zonsondergang nog op het strand zijn, kijk dan maar eens goed naar het water. Grote kans dat je zo nu en dan plekken ziet oplichten.

Verschillen voor de stranden
Op sommige plaatsen is het zeewater bij de westkust nu heel erg roodgekleurd. Dat betekent dat er enorm veel algen voorkomen. Het is niet de eerste keer dat dit gebeurt en het wordt ook wel eens rood tij genoemd. Algen gaan niet aan de kust bloeien, dat proces vindt plaats verder op zee. De stroming voert de algen mee naar het strand. Aangezien de wind vandaag draait van zuid naar zuidwest, wordt hoogstwaarschijnlijk alleen nog maar meer aangevoerd. Wel is het vaak plaatselijk en zijn het een soort van ‘eilanden met drijvende algen’. Niet de hele kuststrook heeft dan ook problemen. Aan bijvoorbeeld de Zeeuwse Kust lijkt het zwemwater vooralsnog prima te zijn. 

Bijbelse plaag
Algenbloei wordt gestimuleerd door fosfaten in het water. De fosfatenconcentratie is de afgelopen decennia hoog, vanwege de meststoffen die in het grondwater terecht komen. Toch is het niet iets nieuws, er zijn uit het verleden al veel gevallen bekend van roodtij. Soms zelfs zo extreem, dat er vissterfte optrad en er doden vissen aanspoelden. En zelfs het bijbelverhaal, over het water van de Nijl dat in bloed veranderde, zou op de zeevonk kunnen wijzen. Daar werd immers ook in beschreven dat het water heel erg stonk, rood was, en de vissen stierven. En het was maar tijdelijk, 7 dagen. Dit soort verhalen klinken heel extreem, maar eigenlijk is de zeevonk niet heel giftig. Zodra je ermee in aanraking komt, krijg je wat ammoniak op je huid. Dat kan voor irritatie zorgen, maar het zijn maar kleine hoeveelheden. Ander type plaagalgen zijn minder ‘onschuldig’, ze leiden bijvoorbeeld tot de sluiting van de mosselhandel, omdat het consumeren van schelpdieren kan leiden tot maag- en darmstoornissen tot zelfs zenuwverlammingen. Gelukkig is daar op dit moment in Nederland totaal geen sprake van en gaat het alleen om zeevonk.

Gaat het nog weg?
Het is nog even de vraag wanneer de zeevonk aan de Nederlandse kust weer verdwijnt. De wind of de golfstroming kan ervoor zorgen dat de zeevonk ergens anders naar toe gevoerd wordt. Dit lijkt de komende dagen echter niet te gebeuren. Aangezien de wind blijft waaien uit zuid tot zuidwest, blijven de algen richting de kust drijven, maar hopelijk ook wat meer noordwaarts. 

Stuurloze algjes
Het is meer waarschijnlijk dat de roodvonk vanzelf weer verdwijnt. Dat betekent niet dat ze wegzwemmen, want ondanks dat de algjes wel een minuscuul staartje hebben, kunnen ze niet echt zwemmen. Ze drijven mee op de golfslag. Bij meer wind, zijn er meer golven en worden ze dieper onder water ‘geduwd’. Aangezien de algen heel licht zijn, komen ze vanzelf weer bovendrijven. Meest waarschijnlijk is dat de alg afsterft, grote delen zijn waarschijnlijk al afgestorven. Zodra de algen doodgaan, komt namelijk de rode smurrie bovendrijven. 

Opnieuw strandweer in zicht
Morgen is het niet echt een stranddag, het wordt dan maar 20 graden. De dagen erna wordt er met een zuidelijke wind opnieuw een portie warme lucht onze kant opgeblazen. Vanaf woensdag is het opnieuw prachtig weer, donderdag en vrijdag wordt het landinwaarts ook weer tropisch warm. Met veel zon zal de kust massaal opgezocht worden. Hopelijk is het dan gedaan met de rode vlag.

Bron: Kennislink; Kees Floor; MeteoGroup