Tornadoseizoen VS begonnen?

Er trokken woensdag diverse tornado’s door de VS. Is het seizoen hiermee begonnen?

Tijdens het voorjaar kunnen onweersbuien die tornado’s produceren in Amerika aan de orde van de dag zijn. En de astronomische lente mag dan nog geen week oud zijn, ook gisteren en eergisteren kwam het tot deze vorm van natuurgeweld. Is het tornadoseizoen hiermee van start gegaan?

Het weer is in Amerika een veelbesproken onderwerp, veel meer dan in Nederland het geval is. Dat is niet gek, want het weer is meestal veel extremer. Zo ook gisteren (donderdag). Er trokken diverse zware onweersbuien over met name Texas en Florida. Deze veroorzaakten grote hagelstenen (hier en daar met de omvang van een golf- of tafeltennisbal) en soms ook veel wind. Tot tornado’s kwam het niet.

Gebeurtenissen woensdag 25 maart

Een dag eerder was het weer echter een stuk heftiger. Opnieuw kwam het bij onweersbuien tot grote hagelstenen, soms wel zo groot als ‘baseballs’. Maar ook ontstonden diverse tornado’s. In totaal zijn er eergisteren (woensdag) 7 tornado’s gerapporteerd in de Verenigde Staten. Drie daarvan deden zich voor in Arkansas en de andere vier kwamen in Oklahoma aan de grond. Hierbij viel in een woonwagenpark in Tulsa een slachtoffer te betreuren.

Tulsa was niet de enige plaats in de staat Oklahoma die in het nieuws kwam. Ook Moore deed dit. Gelukkig niet vanwege dodelijke slachtoffers, maar vanwege het feit dat deze voorstad van Oklahoma City al veel vaker door tornado’s is getroffen. Zo trokken in 1999 en 2013 tornado’s van de zwaarste categorie (F5/EF5) over. En in 2003 maakte een F3-tornado hier dodelijke slachtoffers. Gekscherend wordt Moore dan ook wel ‘tornado-magnet’ genoemd door de Amerikanen.

Het ontstaan van tornado’s

Tornado’s kunnen ontstaan bij zeer zware onweersbuien. Simpel gezegd is het daarbij belangrijk dat de wind aan de grond een andere richting en snelheid heeft dan op enige hoogte in de atmosfeer. Hierdoor staat niet alleen een soort van rotatie in de onweersbui, ook komt de kolom met warme opwaartse luchtstromen (de mesocycloon genaamd) iets scheef in de bui te staan, waardoor hij niet wordt afgekapt door de koude neerwaartse luchtstromen en regenval rondom een bui.

Op de plek waar de mesocycloon zich bevindt, kan een tornado ontstaan. Hier wordt warme en vochtige lucht namelijk onder hoge snelheid de onweersbui ingezogen. Daarbij koelt de lucht snel af, waardoor hij condenseert. Het gevolg is dat een snel roterende wolk zichtbaar wordt: de tornado.

Start van het seizoen?

Tornado’s mogen dan een typisch voorjaarsfenomeen zijn, het is niet voor het eerst dit jaar dat ze gerapporteerd werden. Zo werden op 3, 4, 18 en 23 januari al tornado’s gerapporteerd in Washington, Mississippi, Georgia en Alabama. En op 5 en 23 februari werden in Californië windhozen en tornado’s gezien. In maart kwam het tot eergisteren echter nog niet tot dit natuurfenomeen.

Dat het tot op heden zo rustig is geweest op tornadogebied, heeft twee oorzaken: een diep uitgeslagen bovenluchttrog boven de oostelijke helft van de Verenigde Staten en lage temperaturen. Ook in de komende dagen worden geen tornado-outbreaks verwacht. Wat dat betreft laat een echte start van het tornadoseizoen nog even op zich wachten.

Verandering in de weerkaarten

Maar op de langere termijn suggereren de computermodellen wel dat de bovenluchttrog plaatsmaakt voor een meer meanderende straalstroom. Daarnaast steekt aan de grond ook geleidelijk de belangrijke zuidenwind op. Deze is verantwoordelijk voor de aanvoer van warme, vochtige en onstabiele lucht vanaf de Golf van Mexico. En die twee veranderingen zijn nodig om het tornadoseizoen te laten starten.

Bronnen: MeteoGroup, NOAA Storm Prediction Center & Wunderground.

Foto voorpagina: CNN.