700.000 vrachtwagens vol stof

NASA heeft een fraaie video gemaakt over het meest omvangrijke transport van stof in onze aardse atmosfeer.

Prachtige beelden van de NASA. De Amerikaanse organisatie heeft een fraaie video gemaakt over het meest omvangrijke transport van stof in onze aardse atmosfeer. Van de Sahara naar Zuid-Amerika en de Cariben.

Het is volgens de NASA de eerste keer dat een satelliet driedimensionaal in beeld heeft kunnen brengen hoe omvangrijk de hoeveelheid stof is die de reis aflegt van de ene kant naar de andere kant van de Atlantische Oceaan.  De metingen zijn verricht middels een instrument gekoppeld aan de CALIPSO satelliet over een periode van 7 jaar, van 2007 tot 2013.


Maar liefst 182 miljoen ton stof komt jaarlijks door weer en wind in de atmosfeer boven de westelijke Sahara terecht. Dat komt overeen met een kleine 700 duizend vrachtwagen gevuld met stof. Met de passaatwinden mee wordt het stof vervolgens over de oceaan in de richting van Zuid-Amerika geblazen. Onderweg komt een deel in zee terecht, doordat het stof langzaam weer naar beneden dwarrelt of naar het oppervlak mee wordt gevoerd door regen.

Bij de oostkust van Zuid-Amerika arriveert echter nog altijd een flink deel van het stof, 132 miljoen ton. Daarvan komt 27,2 miljoen ton in het Amazonegebied terecht. Dat laatste is interessant omdat in het stof fosfor zit, een voedingsstof voor de groei van planten. De hoeveelheid fosfor die via het Saharastof wordt aangevoerd, blijkt daarbij gelijk aan de hoeveelheid fosfor die door regenwater juist weggespoeld wordt uit de Amazone. Verder is de data over stoftransport waardevol voor het verder verbeteren van klimaat- en weermodellen.

Het transport van stof verschilt overigens flink van jaar tot jaar. In de relatief korte meetperiode van 7 jaar gaf het meest stoftransportrijke jaar 2007 bijna twee keer zoveel stoftransport als het minst stofrijke jaar 2011. Er lijkt een verband te zijn tussen de jaarlijkse hoeveelheid neerslag in de Sahel (gelegen aan de zuidflank van de Sahara) en het stoftransport. Jaren met relatief veel neerslag in de Sahel worden gevolgd door jaren met relatief weinig stoftransport. En jaren met relatief weinig neerslag in de Sahel door jaren met relatief weinig stoftransport. Dit kan meerdere oorzaken hebben.  Waarschijnlijk de belangrijkste is dat zowel de neerslag in de Sahel als de mate van het transport van stof het gevolg zijn van dezelfde wisselingen in grootschalige luchtstromingspatronen. Ook zou kunnen meespelen dat extra plantengroei door extra neerslag in de Sahel er tijdens het volgende jaar voor zorgt dat de ondergrond minder dan anders blootgesteld wordt aan erosie en daarmee ook stofvorming.

Bron: NASA
Afbeelding homepage: Uitsnede afbeelding NASA Goddard's Scientific Visualization Studio