Licht winterse periode

Tot volgende week blijven we te maken houden met het licht winterse weer van dit moment.

Hoger in de atmosfeer hangt momenteel een grote bel met zeer koude lucht boven onze omgeving. Deze koude lucht komt van origine uit de poolstreek en wint de komende dagen steeds meer terrein, tot zelfs boven het Middellandse zeegebied. Een groot deel van Europa bevindt zich dan ook in die koude lucht en dat lijkt ook volgende week nog zo te blijven. Een licht winterse periode is dus van start gegaan, maar bijzonder is hierbij dat de weerkaarten momenteel niet echt winters ogen. Wat is er aan de hand?

De meningen zullen uiteraard zeer verdeeld zijn over de benaming van het huidige weertype, maar winters is het zeker. Het is echter geen serieuze diepvrieskou en er ligt ook geen dik pak sneeuw. Toch vriest het ’s nachts wel vaak licht en ondanks de maximumtemperaturen boven nul vallen er naast regenbuien, ook regelmatig hagel- of (natte) sneeuwbuien en regionaal komt het soms zelfs tot een dun sneeuwdekje.

Geen winterse weerkaarten
Opvallend is dat als we naar de weerkaarten kijken, ze totaal niet winters ogen. Er liggen diverse lagedrukgebiedjes ten noorden en zuiden van ons en normaliter zijn dat in deze tijd van het jaar geen kaarten die ons sneeuw en vorst zullen brengen. Er is dus blijkbaar iets anders aan de hand.

Poolwervel verhuist naar Siberië
In de winterperiode is het op de Noordpool volledig donker, waardoor de lucht erboven steeds kouder wordt. Het ergst in de stratosfeer (20-30 kilometer hoogte) Naarmate we rondom de Noordpoolstreek echter zuidwaarts afzakken, wordt de lucht steeds iets warmer, omdat op die plekken de zon wel af en toe schijnt. Er vormt zich op de grens van die zeer koude lucht en de iets minder koude lucht in de stratosfeer een soort van kleine straalstroom, ofwel de poolwervel. In plaats van zijn ‘normale’ plek boven de Noordpool is deze poolwervel momenteel verplaatst tot boven Siberië, waardoor er boven Europa op hoogte al een tijdje zeer koude lucht wordt aangevoerd vanuit het noorden. Hoger in de atmosfeer resulteert dat bij ons wel in diepvrieskou; op circa 5 kilometer hoogte namelijk tot -40 graden.

Lagedrukgebiedjes
Die koude luchtaanvoer vanuit het noorden is momenteel dus vrij persistent en met de neerslag die bij ons nu geregeld valt, wordt die koude lucht mee omlaag gezogen. Vooral boven het nog relatief warme zeewater ontwikkelen zich daarin allerlei kleine lagedrukgebiedje en hoewel die veelal ten noorden van ons blijven, of juist met de straalstroom zuidwaarts worden meegevoerd richting het Middellandse zeegebied, weten bijbehorende storingen of buienlijnen ons land wel dagelijks te bereiken. Met overdag temperaturen net boven nul, valt de komende dagen dan ook wel iedere dag een aantal winters getinte buien. Soms met hagel en mogelijk onweer, maar ook met natte sneeuw of sneeuw.

Normale temperaturen
Qua temperatuur doen we momenteel dus helemaal niet zoveel af aan de norm. Uitgaande van Nederlands hoofdstation De Bilt hoort het volgens de klimaatboeken momenteel overdag 5 graden te worden en ’s nachts precies 0 graden. Met overdag steeds een graad of 4 en ’s nachts een graadje vorst zitten we er dichtbij in de buurt. En veel kouder lijkt het in deze situatie vooralsnog ook niet te worden, al kan het boven een sneeuwlaagje wel iets sterker afkoelen. Op een besneeuwde plek uit de wind zou het dan wel eens net tot matige vorst kunnen komen.

Gladheid
Ondanks dat de nadruk op ‘licht’ winters ligt, brengt dat wel de nodige perikelen met zich mee. Met vorst in de nachten en zowel ’s nachts als overdag regen-, hagel- of (natte) sneeuwbuien moeten we deze gehele periode rekening blijven houden met regionale gladheid.

Alpen
Ook de wintersportgebieden worden de komende dagen rijkelijk bedeeld met in de westelijke Alpen soms tot meer dan een meter verse sneeuw. De aanvang van het wintersportseizoen was er dit jaar niet al te bijster, maar dat wordt nu in korte tijd goed gemaakt, zelfs tot in de dalen.

Bron: MeteoGroup, NOAA