Regionaal vuurwerkmist tijdens Oud en Nieuw

Op sommige plekken kan tijdens de jaarwisseling vuurwerkmist ontstaan.

Tijdens de jaarwisseling kunnen de kruitdampen van het vuurwerk tot (zeer) dichte mist leiden. Maar dit lijkt niet overal te gebeuren.

Dat het droog blijft tijdens de jaarwisseling is nu wel duidelijk. Maar voor wat betreft de mist en de dichtheid ervan, zijn er nog wat onzekerheden. Ook Nieuwjaarsdag kan de mist lokaal hardnekkig blijven.

Onstaanswijze mist
Mist ontstaat door een samenspel van verschillende factoren. Ten eerste moet de lucht flink afkoelen. Een van de voorwaarden voor deze afkoeling is het dat de wind niet sterk is. Door de wind worden de verschillende luchtlagen namelijk gemengd, waardoor de temperatuur niet genoeg daalt. Koudere lucht kan minder vocht bevatten dan warme lucht. Door het afkoelen van de lucht in de atmosfeer stijgt dus de luchtvochtigheid. Op een gegeven moment raakt de lucht verzadigd en treedt er condensatie op: mist.

Condensatiekernen door vuurwerk
Tijdens de jaarwisseling kan vuurwerk het ontstaan van mist versterken. Door het vuurwerk komen namelijk fijn stof en roetdeeltjes in de lucht terecht. Bij weinig wind blijven deze roetdeeltjes hangen en dat is een belangrijke voorwaarde voor het ontstaan van ‘vuurwerkmist’. Deze deeltjes in de atmosfeer worden in de meteorologie condensatiekernen genoemd. De stofdeeltjes trekken namelijk vocht aan, waardoor makkelijker condensatie optreedt. Op deze manier kan vuurwerk dus van invloed zijn op een verschijnsel als mist. Gelukkig is vuurwerk niet in staat om grotere weerssystemen te beïnvloeden. 

Wind bepalende factor
De meest bepalende (en ook onzekere) factor voor wat betreft eventuele mist tijdens de komende jaarwisseling is de windsnelheid; een paar meter per seconde meer of minder kan al verschil maken tussen mist en geen mist.

Op de weerkaarten van de eerstkomende paar dagen zien we een sterk hogedrukgebied. Het komt op de laatste dag van 2014 met zijn kern boven Parijs te liggen. Tijdens Oud en Nieuw schuift het zwaartepunt voorzichtig naar Luxemburg op. De kerndruk zal dan rond 1038 hectoPascal zijn. Noord van dit weersysteem schuift een frontale storing van boven de oceaan naar (het noorden van) Scandinavië. Ver van ons vandaan dus, zodat het droog blijft. Dat is een ding dat zeker is. Op Nieuwjaarsdag schuift het hogedrukgebied naar het noordoosten van Frankrijk weg, om vervolgens op vrijdag 2 januari verder naar het zuiden van Frankrijk te trekken. Dit alles betekent in Nederland tot aan vrijdag een zuidwestelijke wind die in het Waddengebied het stevigst is en in de richting van Limburg het zwakst (het dichtst bij het hoog).

De zuidwestenwind voert vochtige lucht aan. En zeker in de nachtelijke uren koelt het diepe binnenland voldoende af. In het zuidoosten wordt het naar verwachting het koudst, tot -2 graden uiteindelijk in de Nieuwjaarsnacht. Zie voor de te verwachte temperaturen om middernacht de kaart hiernaast. En vochtige lucht die afkoelt, ja, dat leidt dus tot mist.

Vuurwerkmist in zuiden en oosten
Het is dan ook niet verwonderlijk dat alle modelberekeningen vooral in het zuiden en oosten mist aangeven. De eerste mist kan al tijdens de Oudjaarsavond ontstaan. En wanneer dan tijdens de jaarwisseling massaal vuurwerk wordt afgestoken, kan de mist zich uitbreiden en ook verdichten. Dit heeft dus te maken met de extra roet- en stofdeeltjes die in de onderste kilometer van de atmosfeer terechtkomen. Door de matige en lokaal vrij krachtige wind (3-5 Beaufort) in het noorden en westen van het land, lijkt het daar wel mee te vallen met de mist. Het wordt er hooguit sterk nevelig. Maar in met name Oost-Nederland, Brabant en Limburg zou wel eens dichte tot zeer dichte mist kunnen optreden. Ook daar zal de wind niet wegvallen, zodat het zicht niet extreem slecht lijkt te worden zoals tijdens Oud en Nieuw 2007/2008. Ditmaal moeten we denken aan (te verwachten) zichtwaarden zo tussen 50 en 200 meter. Maar ook dat is verraderlijke, hinderlijke mist.

Nieuwjaarsduik
Nieuwjaarsdag kan de mist vervolgens hardnekkig zijn, maar zullen er ook plekken zijn met veel zonneschijn. Daar waar de mist niet verdwijnt, wordt het midden op de dag maar net boven nul. In gebieden met zonneschijn kan de temperatuur naar 4 tot 7 graden oplopen. De traditionele Nieuwjaarsduik verloopt in kustwater van 6 tot 8 graden. Een toenemende zuidwestenwind, aan zee tot 5 Beaufort, maakt de duik wederom tot een ware beproeving.

Bron: MeteoGroup.