Zware buien, in de toekomst geregeld aan de orde

Wat betekent klimaatsverandering voor Nederland?

Gisteren kreeg Margraten 51 mm regen te verwerken. In de omgeving was sprake van wateroverlast, in bijvoorbeeld Landgraaf kon de riolering het vele hemelwater niet zo snel verwerken. Een paar kelders liepen onder water en ook klaslokalen van basisschool De Speurneus moesten eraan geloven. Grote delen van Nederland zijn (nog) niet goed berekend op stevige plensbuien. Toch zijn de tekenen duidelijk dat we in de toekomst vaker te maken gaan krijgen met extreme regenval.

De temperatuur en de hoeveelheid waterdamp in de lucht zijn direct aan elkaar te linken. Hoe warmer de lucht, hoe meer vocht de lucht kan bevatten. Zo zie je dan ook de zijn buien in de zomer intensievere plensbuien zijn dan de (vaak mot-) regen in de winter. De lucht is dan immers kouder en heeft gewoonweg niet zoveel vocht inhoud.

Opwarming
In het opwarmende klimaat zien we nu al dat de gemiddelde temperatuur aan het aardoppervlak globaal gezien 0,9 graad Celsius hoger ligt in vergelijking met het jaar 1850. Wereldwijd gezien behoren alle jaren sinds 2001 tot de warmste 14 jaren (sinds 1850). Zoals met elk gemiddelde, zijn er plekken die te maken hebben met een minder snelle opwarming of zelfs afkoeling, en regio’s die er gemiddeld gezien nog veel warmer vanaf komen dan normaal. Nederland hoort bij die laatste categorie.

Wat betekent het voor ons kikkerlandje?
Als we specifiek kijken naar het zomerseizoen, dan is in ons land de gemiddelde temperatuur al gestegen met 1.8°C. Het houdt in dat de gemiddelde luchtdeeltjes 1,8 graden Celsius warmer zijn dan de gemiddelde luchtdeeltjes in het jaar 1850. Warmere lucht kan meer vocht bevatten en zet ook meer uit. Het zorgt voor hogere potentiele vochtopname. Hier kan al grofweg uit geconcludeerd worden dat meer stevige buien in de toekomst voor kunnen komen. Met vaker wateroverlast tot gevolg. In de klimaatscenario’s voor Nederland kun je dan ook terugvinden dat de kans op (kortdurende) extreme buien in vooral de zomer nog groter wordt in de toekomst.

Dat er vaker overlast optreedt, is dan ook niet zo raar. Er is echter ook wat aan te doen. Dan hebben we het niet alleen over maatregelen tegen klimaatsverandering, maar ook aanpassingen aan het veranderende klimaat. We moeten onder ogen zien dat bepaalde veranderingen al gaande zijn. We kunnen ons daar echter wel op voorbereiden, waardoor de effecten van bijvoorbeeld zware buien enigszins getemperd kunnen worden.

Aanpassingen doen
Het landschap is zo veranderd, dat veel meer plaatsen bebouwd zijn. Waar regen eerst de grond in kon trekken, is het water nu afhankelijk van de rioolcapaciteit. Die zijn vaak gebouwd op een afwatering van ongeveer 20 tot 30 mm per uur. Vroeger waren de wegen niet verhard en kon het water ook deels de grond intrekken. Tegenwoordig zien we echter steeds minder groen in de steden, en kan de grond het water helemaal niet absorberen. Gelukkig wordt dat steeds meer ingezien, en zijn er hoopvolle ontwikkelingen. Groene daken en regentonnen kunnen deels helpen om te functioneren als tijdelijk opslag van water. Belangrijk is echter dat een stad niet helemaal bebouwd wordt, maar dat er veel ruimte overblijft voor open parken en zandweggetjes. Ook met je eigen tuin kun je hier aan bijdragen, door deze niet of slechts deels te betegelen. Een regenton onder je dakgoot zorgt ook voor een opslag. Zo hoeft het riool niet alles direct te verwerken.

Workshops
We geven ook workshops over klimaatsverandering. Heb je al eens nagedacht wat de gevolgen zijn voor je bedrijf als de winter gemiddeld veel zachter wordt? Hoe kun je daarmee omgaan? En welke problemen levert klimaatsverandering globaal gezien op? In deze workshop is genoeg ruimte voor vragen aan de meteoroloog. Klik hier voor meer informatie.

Bron: MeteoGroup, KNMI
Foto voorpagina: Roy Wellner