Mogelijk dagrecord en warmtegolf

Het wordt misschien de warmste 17de september ooit. Geen hittegolf maar warmtegolf.

Als het vandaag in De Bilt warmer wordt dan 26.2 graden hebben we een dagrecord te pakken. Het record staat nu nog op 17 september 1963. Dinsdag werd het in De Bilt net geen zomerse dag, het kwik kwam uit op 24,6 graden. Vandaag, morgen en wellicht ook vrijdag kunnen we uitkomen op 25 graden of hoger. Je zou dan kunnen spreken van een warmtegolf.

Warmtegolf

De term warmtegolf komt officieel niet voor. Wel de term hittegolf. De definitie van een hittegolf volgens het KNMI is: "In Nederland is officieel sprake van een hittegolf als de maximumtemperatuur bij het KNMI in De Bilt gedurende tenminste vijf dagen 25 graden of hoger is (zomerse dagen) en in dat tijdvak bovendien op zeker drie dagen minstens 30 graden is bereikt (tropische dagen). Een hittegolf is dus een serie van minstens vijf zomerse dagen, waarvan er zeker drie tropisch zijn". We kunnen deze definitie doortrekken…. Als de maximumtemperatuur bij het KNMI in De Bilt gedurende tenminste vijf dagen elke dag 20 graden of hoger is (warme dagen) en in dat tijdvak bovendien op zeker drie dagen minstens 25 graden is bereikt (zomerse dagen) kunnen we spreken van een warmtegolf.

September meer zomer dan herfst

September heeft nog vaak meer weg van de zomer dan van het najaar. Volgens de astronomische kalender horen de eerste drie weken ook nog tot de zomer. Landelijk gemiddeld wordt het nog op negen septemberdagen minstens 20 graden (warme dagen) en twee dagen in september 25 graden of warmer (zomerse dagen). Tot nu toe heeft september 2104 al 14 warme dagen gehaald. Daar komen er tot en met zaterdag nog 4 bij. Met 18 warme dagen en mogelijk 3 of 4 zomerse dagen met temperaturen van 25 graden of hoger, overtreft de eerste herfstmaand de laatste zomermaand. In augustus 2014 werden 17 warme dagen geteld (normaal 23).

In 2006 telde september in De Bilt een recordaantal van 26 warme dagen. September 1947 staat wat zomerse dagen betreft aan top met 11 stuks in De Bilt en 14 zomerse dagen plaatselijk in het zuiden. De Bilt kreeg toen nog twee tropische dagen met 30,5 graden op 16 september en 30,1 graden op 19 september 1947. Tropische warmte komt wel vaker voor in deze maand: in 1919 was het vanaf 11 september zelfs drie dagen achtereen warmer dan 30 graden.

De warmste september sinds het begin van de metingen in 1706 staat geboekt in 2006 met gemiddeld 17,9 graden tegen 14,5 graden normaal. Op de tweede plaats van de eeuwlijst staat september 1999 met 17,4 graden, op de derde plaats september 1949 met 17,2 graden. De temperatuur kwam zowel in september 1949 als in 2006 in De Bilt toen op acht dagen boven de 25 graden. In 1949 telde september in De Bilt zelfs twee tropische dagen.

Vooral 5 september 1949 was heet: De Bilt noteerde toen 34,2 graden en Buchten in Zuid-Limburg en Gilze-Rijen in Brabant kwamen tot 34,8 graden. De hoogste thermometerstand ooit in deze maand genoteerd is 35,2 graden op 4 september 1929 in Maastricht. Voor de tweede decade van de maand is het eeuwrecord 33,6 graden op 12 september 1919 in Sittard en voor de laatste tien dagen 30,4 graden op 26 september 1967 in Buchten.

Achtste plaats

De gemiddelde temperatuur van september 2104 staat tot en met gisteren op 16.0 graden. Als we de verwachte temperaturen voor de tweede helft van september erbij nemen, komen we op 30 september 2014 op een gemiddelde temperatuur van 16. 0 graden uit volgens MeteoGroup. Daarmee staat september 2014 op een achtste plaats in het rijtje warmste septembermaanden.

Warme nachten

Ook 's nachts kan het nog lang warm blijven, vooral in het begin van de maand en vooral aan de kust. Het zeewater blijft na de zomer nog lange tijd warm, waardoor de nachtelijke afkoeling flink wordt getemperd. Verschillen van meer dan 10 graden tussen kust en binnenland zijn 's nachts geen uitzondering. De warmste septembernacht beleefde De Bilt op 5 september 1949 toen de temperatuur gedurende het hele etmaal niet lager kwam dan 19,1 graden. Afgelopen nacht bleef het kwik in Den Helder op 16.9 graden steken.

Warme en vochtige lucht

Tussen een wegtrekkend hogedrukgebied boven Rusland en een lagedrukgebied ten noordwesten van het Iberisch schiereiland wordt vandaag en de komende dagen met een oostelijke tot zuidoostelijke stroming warme lucht aangevoerd. Met medewerking van de zon wordt het vandaag, morgen en wellicht ook op vrijdag zomers warm. Wel wordt de lucht de komende dagen vanuit het zuiden vochtiger en onstabieler waardoor de kans op mist en laaghangende bewolking in de nacht en ochtend en de kans op een middag-lijke bui met onweer met name in het binnenland groter. Vanaf zondag wordt met een naar noord draaiende stroming koelere lucht aangevoerd. Volgende week zakt het kwik terug naar 17 of 18 graden. Overigens zijn dat nog steeds vrij normale temperaturen voor deze tijd van het jaar.

Bronnen: MeteoGroup, KNMI

?

?

?

?

?

?