Saharazand

De zon schijnt, maar de lucht is niet strakblauw. Hoger in de atmosfeer hangt zand uit de Sahara.

Gisteren is er in deze rubriek al uitgebreid geschreven over de ‘vieze lucht’ waar we momenteel mee te maken hebben. Het is zonnig, maar de lucht is absoluut niet strakblauw. De lucht lijkt wat viezig te zijn en dat heeft verschillende redenen. Zoals gisteren al benoemd trekken er veel velden met sluierbewolking over het land, zijn er veel pollen in de lucht door de bloeiende berken en wordt er met een oostelijke wind allerlei stof en fijnstof uit Duitsland aangevoerd. Er is echter nog een reden, namelijk Saharazand. Op hoogte in de atmosfeer waait een zuidelijke wind en daarmee worden regelmatig vlagen met zand uit de Sahara onze kant op geblazen.

We hebben nu al een paar dagen te maken met een oostelijke wind die bij ons zwak tot matig waait rondom een hogedrukgebied boven Scandinavië. Hiermee wordt vanaf het vasteland, in dit geval Duitsland en Polen, erg zachte lucht aangevoerd, maar deze is niet erg schoon. Onderweg wordt in die luchtstroom van alles opgepikt, zoals stof en dus ook fijnstof uit de grote steden. Waait de wind vanaf zee en helemaal vanuit de poolstreek is de lucht veel schoner en zien we vaak een strakblauwe lucht. Met een wind vanaf land, ofwel een aflandige wind zoals nu, is dat niet het geval.

Zonuren
Voor de komende dagen laten de weerkaarten hoge temperaturen zien, veelal tussen 20 en 23 graden. Donderdag lijkt de warmste dag te gaan worden met dan heel lokaal mogelijk 25 graden en dat zijn zomerse waarden! Daarbij ligt ook het aantal zonuren relatief hoog. Over een hele dag kan de zon op dit moment zo’n 11 tot 12 uur schijnen onder helemaal heldere omstandigheden, maar de komende dagen ligt het dagelijkse aantal zonuren tussen 7 en 10. Dat betekent simpelweg dat er ook wat bewolking aanwezig zal zijn en ook dat laten de weerkaarten duidelijk zien. Storingen liggen bij ons in de buurt en zeer regelmatig schuiven daar velden met sluierbewolking vanaf, richting ons land.

Diffuus zonlicht
Ondanks de sluierwolken en de zovele zonuren oogt het echter niet altijd even zonnig. De lucht is een beetje melkachtig en de zon wat wazig. De komende dagen zal daar kijkend richting het zuiden ook af en toe weer een wat bruinige gloed over gaan vallen, want vanuit Noord-Afrika wordt hoger in de atmosfeer, op ongeveer 5 kilometer hoogte, zand en stof vanuit de Sahara opgepikt en meegevoerd naar Centraal Europa en vervolgens ook onze omgeving. Gisteren trok er al een vlaag over het land, vandaag (maandag) en morgen (dinsdag) valt het mee, maar vanaf woensdag worden de hoeveelheden wederom groter.

Transport
Na een zandstorm in een woestijn (in dit geval de Sahara) kan het opgewaaide fijne zand en stof, meegenomen door atmosferische stromingen, enorme afstanden afleggen. Zo is bijvoorbeeld bekend, dat de vruchtbaarheid van de bodem in de Amazone afhankelijk is van zandstormen in de Sahara. Met de passaatwinden wordt dit zand getransporteerd naar Zuid Amerika, waar het door onweersbuien uitregent en de bodem als het ware bemest. Maar ook in ons land krijgen we ieder jaar wel één of meerdere keren te maken met het fijne stof uit Afrika. Vaak een grote ergernis van de autobezitter die zijn of haar auto net heeft gewassen. Het zand regent dan uit en blijft als een fijn geel of soms oranjeachtige waas op de lak achter. In onder andere Ierland was het wat dat betreft raak de afgelopen dagen. Er viel daar veel regen en de wasstraten maakten overuren. Nu is er bij ons de komende dagen van regen geen sprake. Het zand kan dus ongestoord in de lucht blijven zweven en is te licht om door de zwaartekracht in korte tijd te worden afgezet. Pas richting het weekend worden de eerste buien verwacht en zal een deel van het zand omlaag komen.

Rode zonsondergang
Al dat stof in de hogere luchtlagen van de atmosfeer maakt bovendien dat we vooral woensdag en donderdag waarschijnlijk van een kleurrijke zonsopkomst en zonsondergang kunnen genieten. Door de stofdeeltjes in de lucht wordt het licht namelijk gebroken en verstrooid, en krijgen we regelmatig de meest mooie kleuren in de lucht te zien. In het geval van Saharazand vaak een diepe rode kleur.

Bron: MeteoGroup
Foto voorpagina: Ab Donker (2011)