Zomerweer, zomertijd!

In de nacht van zaterdag op zondag schakelen we over op de zomertijd. Hoe zat dat ook alweer?

Het weer van deze maartmaand doet al enigszins vermoeden dat we richting het zomerseizoen gaan. Ook dit weekend is het op en top voorjaarsweer met vrijwel onafgebroken zonneschijn en verder oplopende middagtemperaturen. Voor velen dus ideaal weer om een terrasje te pakken of om de barbecue uit de kast te halen. Diegenen die dit ’s avonds op de planning hebben staan, zullen merken dat het duidelijk nog vroeg in het seizoen is. De zon verdwijnt namelijk al in de vroege avond onder de horizon en het koelt dan vrij snel af. Morgen (zondag) zal het echter pas een uur later donker worden en blijven de temperaturen bovendien langer op peil. Naast de aanvoer van mildere lucht heeft dit te maken met de invoering van de Europese Zomertijd, welke in de nacht van zaterdag op zondag gepland staat. We leggen uit wat er precies gebeurt en waarom dit ooit is ingevoerd.

Klok een uur vooruit
In de nacht van zaterdag op zondag om exact 2:00 uur gaat bij ons de Europese Zomertijd in. Op dat moment wordt wereldwijd in ongeveer zeventig landen de klok een uur vooruit gedraaid en komt een einde aan vijf maanden wintertijd. Dat betekent dat de nacht dus eenmalig een uur korter duurt dan voorgaande nachten. Wat is nu het voordeel van dit ‘veranderen’ van de tijd?

Energiebesparing
De voornaamste reden voor de invoering van de zomertijd zou de besparing op energiekosten zijn. Door de klok een uur vooruit te draaien wordt het ’s avonds minder vroeg donker waardoor de verlichting in huis en op straat een uur langer uit kan blijven. In de Verenigde Staten wordt de zomertijd daarom ook ‘daylight saving time’ genoemd. Meerdere onderzoeken betwijfelen echter deze energiebesparing. Daarnaast zou de daglichtperiode als gevolg van de zomertijd beter overeenstemmen met de gemiddelde biologische klok. Zonder invoering van de zomertijd zou de zon eind juni namelijk anders al rond 3:30 uur opkomen, zodat de nachtrust van velen wordt verstoord. In Nederland wordt de zomertijd tijdens elk voorjaar ingevoerd sinds 1977. Dat gebeurt altijd op de laatste zondag van maart. Zeven maanden later, op de laatste zondag van oktober, wordt de klok teruggedraaid als we weer omschakelen naar de wintertijd. Dit jaar zal dat dus plaatsvinden op zondag 26 oktober.

Naast voordelen zijn er ook zeker nadelige gevolgen voor zowel mens als dier.

Minder melkproductie
Zo missen we komende nacht een uur slaap, waardoor bij veel mensen het bioritme enigszins van slag is. Uit meerdere wetenschappelijke onderzoeken blijkt dat het begin van de zomertijd bij velen tot gezondheidsproblemen leidt. Vooral avondmensen ondervinden relatief veel problemen, doordat ze zich ’s avonds nog niet slaperig voelen terwijl ze ’s ochtends nog steeds vroeg uit de veren moeten. Verder voelen veel mensen zich overdag juist vermoeider en blijkt het aantal hartinfarcten in de week na invoering van de zomertijd in ons land met gemiddeld 5% te stijgen.

Het zijn echter niet alleen mensen die hinder ondervinden van deze tijdsverschuiving. Als voorbeeld zijn veel huisdieren namelijk afhankelijk van hun menselijke baasjes, met als gevolg dat ze vaak hun eten, drinken en wandelingetje ook op een ander tijdstip krijgen. De melkproductie van koeien kan ook niet zomaar een uur worden verschoven. Dit leidt ertoe dat boeren hun koeien de eerste weken een uur eerder zullen moeten melken en dat er gemiddeld over het land ruim 8 miljoen euro minder melk wordt geproduceerd.

Zonnige en warme dagen
Voor diegene die de komende dagen ’s avonds een terrasje willen pakken of gaan barbecueën, ziet de weersverwachting er prima uit. De zon schijnt zondag en maandag uitbundig en de temperaturen bereiken op veel plekken waarden van 19 tot lokaal zelfs 23 graden. In de kustgebieden steekt later in de middag wellicht een briesje vanaf zee op, waardoor het daar enkele graden afkoelt.

Doordat de klok morgen een uur vooruit is gedraaid, zal het ’s avonds niet alleen langer licht blijven maar liggen de temperaturen ook aanmerkelijk hoger. Even ter vergelijking: waar het zaterdag rond 19:00 uur op de meeste plaatsen landinwaarts 14 tot 16 graden is, liggen de kwikstanden op zondag op hetzelfde tijdstip in het binnenland veelal tussen 17 en 20 graden.

Bron: MeteoGroup, ConsuMed, KRO
Foto uitsnede voorpagina: Ben Saanen.