Inwoners houden hun hart vast

Noorse houten dorpen vrezen voor branden na bizarre winter

Niet alleen bij ons verliep de winter bizar mild, ook in Scandinavië heeft men een bijzonder warme winter achter de rug. En dat niet alleen, er was gebrek aan neerslag waardoor de vegetatie behoorlijk werd uitgedroogd. Het bleek dat er dan ook maar weinig voor nodig was om gebouwen in de as te leggen. In Noorwegen hebben in januari meerdere branden gewoed, waarbij diverse historische panden en zelfs grote delen van dorpen, in rook zijn opgegaan. De vraag voor de Noren in het buitengebied zal zijn of het droge tij nog te keren is.

Op 19 en 20 januari van dit jaar was er grote paniek in het plaatsje Laerdalsoyri, zo’n 140 kilometer noordoostelijk van Bergen. Dat ligt aan de mondig van een rivier in een van de honderden fjorden die Noorwegen rijk is. De kern van deze gemeente is een beschermd stadsgezicht, bestaande uit een straatje met goed geconserveerde houten huizen uit de 18e en 19e eeuw. De plek heeft zelfs wortels tot in het stenen tijdperk en trekt jaarlijks vele toeristen. Of die deze zomer nog staan te trappelen is nog maar zeer de vraag.  Dertig houten gebouwen zijn tot op de grond afgebrand. De brandweer heeft er een grote klus aan gehad, mede vanwege de wind. De wind, die deze winter bijzonder vaak een hoofdrol speelde in Noorwegen.

Toen de Noren waren bekomen van deze aderlating, trof een volgende brand een regio op ongeveer 240 kilometer ten noorden van Trondheim. In Hasvåg en omstreken was meer dan een maand noch regen noch sneeuw gevallen en de uitgedroogde vegetatie was in de hens gegaan. De politie vermoedt dat de vonk voor deze brand ontstond toen door de stevige wind twee electriciteitskabels tegen elkaar slingerden. Alweer de wind. Vervolgens is een aantal houten gebouwen afgebrand.

Voorzorgsmaatregelen
De droogte van de afgelopen tijd is een grote zorg voor de bewoners van houten huizen.  En dat zijn er velen. Immers, Noorwegen bouwt voornamelijk met hout. Logisch ook, het land heeft ontzettend veel (productie)bos. In het plaatsje Røros, een prachtig houten dorp dat niet zonder reden op de Unesco Werelderfgoedlijst staat, zit de schrik er goed in. In dit dorp staan allemaal prachtige houten woningen, allemaal anders van vorm, grootte en kleur. De huizen staan tegen elkaar aan en zijn van binnen behoorlijk in en om elkaar heen gebouwd. Als een pand in de brand gaat, gaat in no-time het hele dorp eraan.

Na een winter die ook in Røros tamelijk droog is verlopen, is het hout van de huizen behoorlijk uitgedroogd. De wind is daarbij -wederom- een aanjager. Droge zuidelijke winden leiden tot extra uitdroging. Een ieder die als toerist in een van de huizen verblijft, krijgt dan ook onmiddellijk instructie hoe het brandalarm werkt. Al bij het minste of geringste ‘onraad’ gaat de pieper af en die klinkt in heel korte tijd ook in een grote brandweerkazerne. Bij brand zal het brandweerpersoneel gelijk met groot materieel uitrukken. Als er niets aan de hand is, moet er dan ook snel actie worden ondernomen om dit grootschalige uitrukken te stoppen.

Milde winter heeft verhogend effect op temperatuur
Ondertussen liggen ook de heuvels rondom Røros er niet al te wit bij. Er ligt zeker wel sneeuw, maar de gaten waar pollen vegetatie, gras en grond door tevoorschijn komen worden steeds groter.  Het nachtelijke afkoelende effect van een wit sneeuwdek zal dit voorjaar dan ook niet meer lang stand houden. Dat betekent tevens dat het sneller opwarmt, en zo wordt het na een warme en relatief droge winter gemakkelijk snel warm en droog. Met de kaarten van de komende dagen in het verschiet, wordt geen neerslag verwacht en gaat de temperatuur ’s middags inderdaad al omhoog naar 4 tot 10 graden. Men hoopt op neerslag, maar ook de kaarten na volgende week zijn daar beslist nog niet scheutig mee.

bron: MeteoGroup