Sneeuw opzoeken

Op zoek naar winterweer in Noorwegen!

Als we het erf van de sledehondenkennel op komen draaien, is het gehuil van de honden al van verre te horen. Ze hebben er zin in. We gaan een sledetocht van vier uur maken door de omgeving van de in het oosten van Noorwegen gelegen plaats Rœros. Over de velden waait een kille wind. Lage stratuswolken trekken in hoog tempo over en laten af en toe wat ruimte voor de zon.

Afgelopen avond en nacht is een ieniemienie beetje sneeuw gevallen, net genoeg om de oude, vaak bruine sneeuw die nog van betere tijden deze winter resteert weer van de juiste kleur wit te voorzien. We hebben de sneeuw de voorgaande avond met gejuich begroet. Voor de meesten van ons groepje waren het de eerste vlokken van deze winter.

Slechte winter
Niet alleen in Nederland, maar ook in Noorwegen stelt de winter van 2014 maar weinig voor. Je hoort hier iedereen erover klagen. De medewerkers van de VVV van Rœros verontschuldigen zich voor het gebrek aan sneeuw. Ze hadden het liever anders gezien, vertrouwen ze ons toe. Maar het komt zoals het komt en ze hebben er geen invloed op. De eigenaresse van het appartement dat we huren verhaalt van de meter sneeuw die hier normaal ligt en ons ook naar dit deel van Noorwegen heeft gelokt. Nu is het nog geen 25 centimeter. Daarbij is de laag verijsd, bruin en niet eens ononderbroken. Er zitten gapende gaten in.

De aanloop
Dat het niet goed zat met de winter in Noorwegen, begrepen we ook al in de aanloop naar onze reis. Eindelijk zou het ervan komen, een rondreis door Scandinavië in ons favoriete jaargetijde: de winter. Met sneeuw en kou, huskytochten, een rit op een sneeuwscooter, ontberingen en kou. Al die dingen die we in de Nederlandse winters al zo lang moeten missen.

Zweten!
We kochten dikke jassen, thermisch ondergoed, sneeuw- en handschoenen, sjaals en een dikke muts. Het kostte moeite om alles in de tassen mee te krijgen. Toen het bijna zover was, wisten we natuurlijk al dat de winter Nederland vrijwel volledig naast zich had laten liggen. Alleen Groningen, Drenthe en een deel van Friesland werden bezocht. Maar de verwachtingen voor Noorwegen bleven nog lang redelijk. Totdat we gingen... Want toen besloot de natuur alsnog zijn zoveelste golf met uiterst zachte lucht op transport naar het noorden te zetten. Nu helemaal tot over Lapland.

Valse start
De haren rezen ons ten berge, ik kon de weerkaarten eigenlijk niet meer zien. Na een valse start, onze eerste (nacht)trein, de City Night Line naar Kopenhagen, besloot in Amsterdam te blijven staan, reden we een dag later dan gepland alsnog met allerlei andere treinen door een nat en zacht Duitsland en Denemarken naar Frederikshavn, vanwaar de boot naar Oslo vertrok. Onderweg bleven we maar tegen hetzelfde, grijze wolkendek aan kijken. De oprukkende zachte lucht maakte het zicht op het water slecht. Toch zagen we op de bergachtige oevers van de Oslofjord al wel de eerste sneeuw. Een restje nog, achtergelaten door het front dat de laatste kou had verdreven.

Puffen
Hoe zacht het was, merkten we de eerste twee dagen in Oslo daarna. We waren veel te warm gekleed en bij een af en toe schijnend, bleek zonnetje en een temperatuur van 6 tot 8 graden, legden we het bijkans af. Wat hoger boven Oslo, op de beroemde Holmenkollen, waar de grote skispringschans hoog boven zijn omgeving uit torent, lag wel veel sneeuw... te smelten. Ze knijpen hem daar een beetje omdat op 8 en 9 maart het WK Noordse Combinatie (skispringen en langlaufen) er nog doorheen gedrukt moeten worden. De pistes liggen er nu al slecht bij en de verwachtingen beloven weinig goeds. Vrachtwagens met sneeuw rijden af en aan om toch te redden wat er te redden was...

Naar Rœros
Gisteren ging de reis verder, per trein door het binnenland naar Rœros, waar we nu klaar staan voor onze huskytocht. We reden door de bergen en aan de zuidkant ervan lag heel veel sneeuw. Net als in de Alpen. Ons gemoed klaarde voelbaar op. Totdat we de waterscheiding waren gepasseerd en we aan de noordkant kwamen. Ook al kwamen we steeds hoger, de gaten in het sneeuwdek werden groter en groter. En in Rœros was er bedroevend weinig over van de eens zo machtige laag.

Min 52
Rœros ligt op ruim 600 meter hoogte en heeft in Noorwegen enige faam omdat het er ooit 52 graden onder nul is geworden. Op het moment dat wij de thermometer aan het stationsgebouw passeren, wijst die precies min 0,1 graden aan. Wel de eerste vorst van onze vakantie, dus gaat een bescheiden gejuich op. In de avond voert de zuidoostelijke wind (die in een normale winter noordelijk is, maar dit jaar steeds maar niet) dikkere wolken aan en het begint zowaar te sneeuwen. Er valt twee centimeter, maar de aangevoerde lucht wordt weer zachter. In de nacht al komt het kwik boven nul, om er tot aan onze huskytocht niet meer onder te komen...

De tocht
En nu staan we daar dan, klaar om aan tocht te beginnen. De honden hebben er zin in, ik mag mijn zesspan zelf besturen. Dat valt nog niet mee. Ik hang achteraan de slee, staand op het achtereind van de twee glij-ijzers. Met als enige hulpmiddel een rem. Te gebruiken als het te hard gaat. En dat gaat het geregeld. We hotsen en knotsen door de zware en sterk verijsde sneeuw. Met temperaturen boven nul zijn de omstandigheden voor de dieren verre van ideaal. Door de sneeuw van een dag eerder moeten ze ook harder werken. Sneeuw die zachtjes ligt te smelten...

Wat een ervaring!
De tocht is niettemin prachtig. We klimmen naar een hoogte van 850 meter en daar zien we toch nog even stuivende sneeuw. Halverwege de tocht mogen de honden en ook wij een tijdje rusten. Het tweede deel merk ik dat mijn honden moe worden. Steeds vaker moet ik ze helpen, steppend of rennend, de slee mee voortduwend. Als we over een groot meer gaan, dat netjes is dichtgevroren, raak ik behoorlijk ver achter. Daar moet ik de honden voortdurend helpen, tegen de harde zuidoostenwind in. De ervaring is fenomenaal! Wat een ruimte, wat een ijs en wat een transparante lucht. En wat voelt het toch achterlijk warm aan!

Moe
Terug bij de kennel is het hard gaan dooien. De honden vallen vermoeid op de grond en moeten echt even uitpuffen. Datzelfde geldt voor mij, omdat ik er wel heel hard aan heb moeten trekken om de rest bij te houden. Maar het was iedere zweetdruppel meer dan waard! Wat een ervaring, zelfs als het zo extreem zacht is!

Lofoten
Als we naar Rœros rijden appt een vriendin ons vanaf de Lofoten dat het daar zacht is en regent. Het is vanaf maandag onze volgende bestemming!

Reinout van den Born.