De herfst: een puike zomervakantie

De herfst. Een puike tijd voor een zomervakantie aan de Middellandse Zee...

Zomerzon, hitte en zonnebrand. Op naar Zuid-Europa! Dat is het devies voor veel vakantiegangers tijdens de zomervakantie. Nu, zo aan het begin van de herfst, is echter ook nog een puike tijd om naar het zuiden af te reizen, zeker voor wat betreft de Middellandse Zeeregio. Voor sommigen misschien zelfs nog wel een betere tijd…. Daarbij geldt: hoe oostelijker hoe ‘veiliger’.

Goed, je moet natuurlijk geen schoolgaande kinderen hebben. Want dan zijn de mogelijkheden buiten vakantietijd natuurlijk beperkt. Maar anders is het begin van het najaar een hele mooie tijd die ten opzichte van de hoogzomerperiode toch echt ook een aantal voordelen geeft voor wat betreft de Middellandse Zeeregio.

Ten eerste is het zeewater in deze fase van het najaar nog heerlijk warm met temperaturen die vergelijkbaar zijn met het begin van de zomer. Vrijwel overal ligt de zeewatertemperatuur tussen 22 en 27 graden; nog altijd comfortabele waarden. Ander voordeel is dat de zon minder hoog staat en je minder snel verbrandt. Dat terwijl de luchttemperatuur, mede door het nog warme zeewater, meestal nog behoorlijk op peil blijft. Naar onze maatstaven veelal nog zomerse temperaturen, van dus 25 graden of meer.
En op een enkele veelal kortdurende uitzondering van 1 of 2 dagen met onweersbuien na, is het weerbeeld gewoon nog fraai met flink wat zon. Overigens kunnen de buien, als ze vallen, wel degelijk fors zijn. De combinatie van een op die momenten al flink kouder wordende bovenlucht en het nog warme zeewater resulteert dan in een zeer onstabiele opbouw van de atmosfeer.

Weerbericht komende dagen
Een voorbeeld zijn de komende dagen. Waar het in Nederland richting het weekend een stuk fraaier wordt, doordat een oceaandepressie zuid van ons langs koerst, zien we de bijbehorende wisselvalligheid juist de Middellandse Zeeregio intrekken. Zondag trekken de buien het westelijke deel van de Middellandse Zeeregio binnen. Begin volgende week verplaatst de bui-activiteit zich naar het oosten. Daarbij bereiken de buien hun actiefste fase met langs de oostkusten van de Adriatische Zee lokaal meer dan 100 millimeter in een etmaal. Andere plekken komen er juist weer een stuk minder nat vanaf, zeker als je ver naar het zuidoosten toeg gaat. Cyprus bijvoorbeeld blijft misschien wel helemaal buiten schot. Bekijk het weerbericht per plaats voor meer details.

Verschil tussen west en oost
Het goede nieuws is dus dat de buien in deze fase van de herfst nog niet zo hardnekkig zijn. Toch is er wel degelijk een verschil tussen het westelijk deel van de Middellandse Zee en het uiterste oosten. Hoe verder het najaar vordert, hoe groter die tegenstellingen worden. Oceaandepressies bereiken het oostelijke deel van het Middellandse zeegebied namelijk veel later dan het westelijk deel. Het gevolg is dan ook dat in Portugal (dat overigens niet aan de Middellandse Zee ligt, maar aan de veel koelere Atlantische Oceaan) de zomer minder lang duurt. Zo is het in oktober overdag nog maar gemiddeld een graad of 22 en valt er op 8 dagen regen. Aan de oostkust van Spanje wordt het net een graadje warmer, maar met het warmere zeewater kunnen de buien hier wel een stuk zwaarder uitpakken. Op Mallorca valt in dezelfde maand bijvoorbeeld 85 tot 90 mm regen. Het gaat dan vaak om een paar stevige buien die gedurende enkele dagen vallen. Verder is het in vooral oktober nog prachtig zomerweer, maar het risico bestaat dat een weekje Mallorca in de herfstvakantie toch wat tegenvalt omdat juist dan die fikse buien vallen.

Meer zon en warmer
Heel anders zijn de cijfers in het oostelijke deel van de Middellandse zeegebied. Terwijl het weer in Griekenland al voorzichtig onder invloed komt te staan van lagedrukgebieden, is het in het zuiden van Turkije en op Cyprus niet alleen zonniger, maar ook droger en een stuk warmer. Zo komt de gemiddelde maximumtemperatuur op een graad of 27 uit en eigenlijk elk jaar komt het kwik nog wel een paar dagen (ruim) boven de 30 graden uit. Daarbij is er ook een hoofdrol voor de zon weggelegd en als er wat meer bewolking overtrekt, is dat van korte duur. Slechts heel af en toe weten buien tot Cyprus door te dringen. Veel meer dan 30 mm regenwater valt er gemiddeld dan ook niet.

Zeewatertemperatuur
In het oostelijke deel van de Middellandse Zee is het niet alleen mooier weer in het najaar doordat oceaanstoringen nog niet gemakkelijk tot dit deel van Europa kunnen doordringen, ook de zeewatertemperatuur heeft invloed op het weer. Op dit moment is het verschil in zeewatertemperatuur tussen het westelijke en oostelijke deel van de Middellandse zee slechts 1 of 2 graden. In oktober en november neemt het verschil met enkele graden toe. Met een zeewatertemperatuur van 27 graden is een wind van zee op Cyprus nooit koud. Zodra de zon schijnt (en dat doet hij eigenlijk elke dag wel) is het al vrij snel meer dan 25 graden. Aan de andere kant van de Middellandse zee is het water iets koeler en op een bewolkte en buiige dag is langs de Spaanse oostkust of op de Balearen een maximumtemperatuur van 20 graden soms al niet haalbaar.

Overwinteren
In november volgt er ook in het uiterste zuidoosten van Europa een overgang naar koeler en wisselvalliger weer. Toch is het winterklimaat op Cyprus te vergelijken met dat in het zuiden van Spanje. Er valt soms best een flinke plens regenwater, maar het komt ook vaak voor dat in december of januari de zon de gehele dag schijnt en het daarbij ergens tussen 20 en 24 graden wordt.