Interessante buien

Buien leveren naast regen en dreigende luchten ook schade, hozen en andere weerfenomenen op.

Sinds zondagavond zijn er diverse buien over het land getrokken. Niet alleen leverde dit veel regen en soms ook schade op. Ook waren enkele interessante weerfenomenen als hozen en ‘scud cloud’ te zien.

Deze week knapt het weer behoorlijk op en staat ons een aantal dagen met veelal zonnig en droog zomerweer te wachten. Voor het zover is, bepaalden twee storingen gisteren (zondag) en vandaag (maandag) nog het weerbeeld. De hoogste tijd om bij alle gebeurtenissen kort stil te staan.

Omgewaaide bomen in Limburg

Het koufront dat gisteren met bewolking en regen over het land trok, liet Nederland niet zomaar links liggen. Boven het zuidoosten van het land kwam dit systeem namelijk tot stilstand. De bijbehorende buien wisten daarbij nog even te activeren, met noodweer tot gevolg.

In korte tijd kwam zo’n 10 millimeter naar beneden. Onweer is niet gemeld, maar wel trok de wind rondom de buien even flink aan. Hierdoor waaiden diverse bomen om. Eén daarvan kwam zelfs op een passerende auto terecht, maar gelukkig bleven gewonden uit. Wel was de brandweer tot diep in de nacht bezig om alle rotzooi op te ruimen.

De buien van maandag

Uiteindelijk trok de hierboven genoemde storing in de nacht naar maandag het land uit. Maar al snel volgde een tweede buienfront, een uitloper van een lagedrukgebied dat in de meteorologie ook wel een trog wordt genoemd. Rond het krieken van de dag bereikte dit systeem de westkust, om gedurende de maandag van west naar oost te passeren.

Ook nu waren diverse zware regen- en onweersbuien het gevolg. Wat de wind(stoten) betreft viel het nog mee, maar wel kwam het landinwaarts door het oplopen van de temperaturen tot hagel. Daarnaast viel in korte tijd veel regen, door de vrijwillige waarnemers van HetWeerActueel werd plaatselijk meer dan 30 millimeter opgevangen.

Waterhozen

De buien leverden ook veel foto’s van dreigende wolkenluchten op. Maar dat was niet het enige. De weercondities waren vandaag ook gunstig voor de vorming van waterhozen. Hiervoor is het bijvoorbeeld belangrijk dat er niet teveel wind staat. Daarnaast is bij de buien sprake van sterke thermiek (opstijgende luchtbewegingen).

Door het momenteel relatief warme zeewater wordt de lucht extra onstabiel. Hierdoor wordt de thermiek versterkt. Warme lucht is namelijk lichter dan koude lucht waardoor luchtbellen opstijgen en omhoog blijven gaan zolang ze warmer zijn dan hun omgeving. Door het warme water wordt dit proces als het ware een handje geholpen.

Onder de buienwolken komt als het ware een (roterende) kolom met opstijgende luchtbellen te hangen. Door het opzuigende effect van deze luchtkolom daalt de luchtdruk en daarmee de temperatuur. Hierdoor koelt de lucht in de luchtkolom af tot aan de dauwpuntstemperatuur. Als gevolg hiervan stijgt de luchtvochtigheid tot 100 procent, waardoor condensatie optreedt en een waterhoos geboren is.

Het verschil tussen hozen en scud cloud

Rondom de buien is niet alleen sprake van stijgende, maar ook van dalende luchtbewegingen. Uit de bui valt namelijk koude lucht naar beneden. Ook deze lucht condenseert op zijn weg naar beneden, met chaotische wolkenluchten tot gevolg. Dit wolkentype noemen we fractus of scud clouds.

Ook hier kregen we vandaag diverse foto’s van binnen. Omdat ook deze lucht een beetje een draaiing in zich kan hebben, lijkt dit wolkentype soms een beetje op hozen. Ook voor meteorologen is het verschil soms moeilijk te zien. Het belangrijkste verschil is dus dat hozen ontstaan door stijgende luchtbewegingen en scud clouds door dalende luchtbewegingen. Als je goed naar de beelden kijkt, kan je het verschil wel zien. Zo zijn hozen vaak veel scherper, ronder en als het ware een beetje gepolijst. Scud clouds daarentegen zien er veel rafeliger uit.

Bronnen: Meteo Consult, diverse nieuwssites en Skywarn Spotters Guide.

Foto voorpagina: Ans van Ballegooy.