De recordzonnige en -droge mei van 1989

Mei laat zich nu niet van zijn zonnige kant zien. Dat was in 1989 wel anders....

In de lijst van zonnigste meimaanden sinds 1901 op landelijk weerstation De Bilt staat 1989 aan kop met in totaal 331 uren zon, tegen 207 normaal. Wat de droogte betreft, is 1989 meteen ook de droogste mei-maand sinds 1901 met in De Bilt slechts 5,6 millimeter neerslag! Aan dit soort cijfers hoeven we nu absoluut niet te denken, want mei 2013 laat het op alle fronten duidelijk afweten. De bloeimaand stevent af op een vrij koude, vrij natte en sombere maand

Meteen een reden om nu naar die bijzondere mei van 1989 te kijken.
In de meteorologische lente als geheel, maart april en mei samen, zijn er geen records gehaald in 1989 op landelijk hoofdstation De Bilt, waarbij de temperaturen in eerste instantie nog geen hoogstandjes boeken. Zo valt er op 24 april in Groningen even natte sneeuw tussen de regendruppels door bij hooguit 5 graden. Op datzelfde moment is het in de zuidelijke landhelft tijdelijk droog met zonneschijn en temperaturen tot 15 graden. Die avond volgt er regen bij ons, vanuit het zuidwesten, en tegelijkertijd valt er sneeuw in het midden van Engeland.....

Eind april 1989
Ook 26 april 1989 wordt er aan het eind van de middag lokaal wat nattte sneeuw gezien, in onder meer Bennekom. Meer sneeuw valt er in Schotland, Engeland, Ierland, Duitsland en de Ardennen. Boven 400 meter vormt zich een sneeuwlaag van 2-5 centimeter. De warmte zit dan nog steeds in het oosten van Europa met in West-Rusland en Zuid-Finland op veel plekken 20-24 graden. Bulgarije is warmer met in Edirne 28,8 graden. Koninginnedag, dat jaar op 29 april (zaterdag), begint met lichte vorst. Het landschap ziet er in alle vroegte winters wit uit door zeer sterke rijp-aanzettingen op de weilanden. Overdag warmt het op tot 12 graden met volop zonneschijn en pas later op de dag hier en daar wat gespetter.

Snelle opwarming in mei
Mei opent ook fris met lokaal nog wat nachtelijke vorst. Maar al snel begint de lucht op te warmen en komt bovendien de zon prima uit de verf. Dit resulteert in een prachtige 5 mei met twintigers op de thermometers. Het noorden begon trouwens nog wel grijs, omdat bewolking van een zwak frontje de zon aan het oog onttrok. Later loste die bewolking wel wat op. Daar wordt het uiteindelijk geen 20, maar 17 à 18 graden.

Weinig regen en warmer
Ook verderop in de bloeimaand blijft flinke regenval uit, af en toe passeren zwakke/verzwakte fronten of buitjes, maar dat is het dan wel. En verder zijn de temperaturen prima te noemen, met gedurende de tweede maandhelft het hoogtepunt van de meiwarmte, afgezien van de laatste dagen. Dan maxima van veelal 20 tot 27 graden, maar op 24 en 25 mei worden lokaal tropische waarden gemeten. De stevige, meestal noordoosten- tot oostenwind is misschien wel het enige minpunt(je). En aan de kust komt het geregeld tot zeewind met als gevolg daar afkoeling.

O
p 26 mei arriveert een mistveld met daarboven laaghangende bewolking vanaf de Noordzee die Zeeland, en later ook Brabant en Limburg "inpakt". Het duurt tot dik in de middag voordat de lage wolken het opgeven. In het noorden en vooral aan de westkust waait een stevige noordnoordoostenwind (soms tot 7 Beaufort). Op het strand is het de hele dag fris met 16 tot 17 graden, op de Wadden en aan de noordkust wordt het zelfs net 14 graden. Alleen in het oosten van de Achterhoek en lokaal in Brabant worden nog wel zomerse temperaturen gemeten.

Op 27 mei ligt er een depressie bij IJsland die daar veel regen veroorzaakt en naar het zuidoosten opdringt. Het lijkt krachtig genoeg om het weer in Nederland naar zijn hand te gaan zetten, zo lezen we in het weerdagboek van MeteoConsult. Maar op 28 mei is het voor de zoveelste keer die maand nog warm met landinwaarts maximaal 20 tot 22 graden. Aan de kust is het (weer) frisser met rond 16 graden. Op wat bewolkte regio's in de ochtend na is het opnieuw een zonnige dag.

Niet boven 1 mm
Op de 30ste vormt zich op de Noordzee een kleine storing die naar de Duitse Bocht trekt en in het noorden van het land, voor het eerst sinds twee-en-een-halve week, wat regen aflevert. Maar de hoeveelheden op de waarnemingsstations komen niet boven 1 millimeter uit. Wel wordt er koele lucht het land binnengeblazen: met een aan zee krachtige noordwestelijke wind wordt het daar 10 tot 11 graden. In Zuid-Limburg wordt het eerst nog 19 graden, maar in de namiddag daalt het kwik daar tot ruim 16 graden. Op datzelfde moment begint in Zuidwest- en Noordoost-Frankrijk en in Duitsland het gevecht tussen koude en warme lucht grotere vormen aan te nemen. In de middag onweert het daar bijna overal. Om 20 uur wordt in deze gebieden op veel plaatsen 10 tot meer dan 20 mm regenwater afgetapt. Koud is het in Schotland, waar enkele hagel- en sneeuwbuitjes binnendrijven bij temperaturen van 5 graden midden op de dag. Wel een verschil met de week daarvoor, toen ook daar ruimschoots 20 graden gehaald werd....
De laatste dag van de maand verloopt in Nederland koel met 10 tot 14 graden. Verspreid vallen enkele buien, maar de hoeveelheden regen zijn wederom niet groot. Een waarnemer uit Flevoland meldt 4 millimeter en dat is in deze erg droge maand toch best bijzonder!

En de meteorlogische zomer (juni-juli-augustus) die hierop volgde? Die kwam uiteindelijk als zeer droog in de boeken terecht met in De Bilt slechts 135 millimeter neerslag, goed voor een tiende plek in de lijst van de droogste zomers sinds 1901....

Bron: weerdagboek MeteoConsult, KNMI.
uitsnede foto voorpagina: Gieny Westra.