Regen

Ook al regent het bij ons nog zo veel, in andere plaatsen op aarde zou men erom lachen. Of naar snakken.

 


Dagenlang wordt er al gespeculeerd over de mogelijke vrij heftige regen in het Pinksterweekend. Maar de onzekerheden zijn nog groot. Wordt het 10 millimeter of misschien wel 50.

Hoogtetrog

De oorzaak van het risico van een nat Pinksterweekeinde heeft alles te maken met de strijd tussen warme en koude lucht. Zoals dat zo vaak gaat in ons klimaat. De geduchte strijd tussen verschillende luchtmassa’s draait steevast uit op gedonder in de glazen. Daar kun je figuurlijk en vaak ook letterlijk donder op zeggen. Nu ook. Maar het blijft voor de verschillende weermodellen een lastige zaak om grip op de ontwikkelingen te krijgen. De ene dag maakt van de beide Pinksterdagen een doorlopend waterballet. Gisteren zou maandag flink kunnen meevallen. Vandaag lijkt het net anders om te zijn en valt Eerste Pinksterdag misschien reuze mee. Vanzelfsprekend is het niet verstandig om er nu vanuit te gaan, dat het zondag dus min of meer droog blijft. Aan intro op het Pinksterweekend zien we op grotere hoogte een opmerkelijk diepe trog uitzakken richting Spanje en zelfs Noord-Afrika.

Waterbom

De hoeveelheid regen kan flink oplopen in dit soort situaties. Meteorologen spreken soms wel van een waterbom.  Bedoeld wordt dan dat er op provinciaal niveau, of zelfs landelijk, een neerslaghoeveelheid van tientallen millimeters binnen 1 etmaal valt. In de huidige visie van het ECMWF is het een beetje de vraag of het nog wel tot de spreekwoordelijke waterbom komt. De grootste kans op veel regen is bestemd voor de zaterdag. Het model komt met hoeveelheden van 10 tot 20 millimeter in 24 uur. Voor Nederlandse begrippen veel, maar vergeleken met andere landen stelt het allemaal weinig voor.

Grote verschillen

In Nederland valt gemiddeld per jaar 849 millimeter, op basis van de normalen over de periode 1981 tot en met 2010. De droogste plaatsen liggen in Noord Limburg waar jaarlijks circa 750 millimeter valt. Op de Veluwe komt het jaartotaal uit op circa 950 millimeter. Al met een verschil van 200 millimeter over een afstand van slechts 100 kilometer.  Omgerekend dus 2 millimeter per kilometer, gaande van de Veluwe naar Limburg.  De grotere regenhoeveelheid op de Veluwe wordt verklaard door de iets hogere ligging en bovendien de wat grotere warmte uitstraling van de zandgronden, in vergelijking met bijvoorbeeld kleigronden. Een warmere bodem leidt tot sterkere thermiek en daardoor in het zomerhalfjaar tot zwaardere buien.

 
Natste plaats

Kijken we echter naar de natste plaatsen op aarde, dan zien we dat het in ons land allemaal nog wel meevalt.  De plaats met de grootste neerslagsom vinden we in Colombia, in Zuid Amerika.  In Lloro zou per jaar gemiddeld 13.299 millimeter vallen.  Ruim 15 maal zoveel als in ons land. De onvoorstelbare hoeveelheid, ruim 13 meter dus, zou gemiddeld per dag neerkomen op een slordige 36 millimeter. Kortom, elke dag een waterbom, het hele jaar door.  De werkelijkheid is natuurlijk anders, want ook in Colombia kent met seizoenen. Lloro wordt door regenwoud omgeven dat zijn naam eer aan doet.

Regenwoudklimaat

De natste plaats in Noord Amerika ligt in Canada. Daar valt in Henderson Lake jaarlijks 6.500 millimeter regen. In Europa wordt de lijst aangevoerd door het in de bergen gelegen Crkvica, in Bosnië-Herzegovina. Hier wordt een jaarsom gemeld van een respectabele 4.648 millimeter. In Afrika strijkt Debundscha, in Kameroen, met de eer de natste plaats van een continent te zijn. Een indrukwekkende 10.287 millimeter staat hier in de klimaatboeken vermeld. Ook hier gaat het om een regenwoudklimaat.

Droogte

De droogste plaats op aarde ligt in Chili. Daar valt in Arica per jaar slechts 0.7 millimeter. Opmerkelijk genoeg ligt Arica aan de kust. Water in overvloed voor de deur. Maar het is dus zout water. Ongetwijfeld gebruikt men er de techniek van ontzilting om de groenstroken in de stad te kunnen sproeien. In de Sahara zullen plaatsen zijn die op vergelijkbaar niveau uitkomen, maar het hangt natuurlijk wel af van de aanwezigheid van een betrouwbaar meetstation.

Woestijn op het ijs

Opmerkelijk droog is het ook op de Zuidpool. Op het weerstation in Amundes valt jaarlijks slechts 20 millimeter neerslag. In de vorm van sneeuw uiteraard. Je kunt hier met recht spreken van een woestijnklimaat. Echter, een woestijn die gelegen is in een  wereld van overvloedig water. Water in gestolde vorm, als massief ijs dus.

bronnen: Meteo Consult, Millenium House Atlas