Heel veel nieuwe weerwoorden

Vorige week riepen wij op om het weerwoord van 2012 te kiezen. Er kwamen veel nieuwe woorden binnen.

Project X-feest (spatie tussen project en X, verbindingsteken tussen X en feest!) is het woord van het 2012 geworden. Dat maakte Van Dale vandaag bekend. Project X-feest is een feest waarvoor via de sociale media gasten worden uitgenodigd die in zulke grote getale komen dat het feest enorm uit de hand loopt (ontleent aan de filmtitel Project X).

Verkiezing weerwoord van 2012

Naar aanleiding van de verkiezing van het woord van 2012, waaraan 22.000 mensen meededen, heeft Meteo Consult in samenwerking met Omroep Gelderland de verkiezing van het weerwoord van 2012 georganiseerd. Vorige week dinsdag kon op onze site gekozen worden uit een 9-tal woorden, die we het afgelopen jaar vaak gebruikt hebben in onze weerberichten. Daarnaast was er een mogelijkheid een ander weerwoord te kiezen. Corine van Dijk van de Ochtendshow van Radio Gelderland riep luisteraars op via mail en twitter te reageren. Het aantal reacties was ongekend. Morgen, woensdag 19 december, maken we op onze site en in de uitzending bij Corine om 5 over 9 bekend welk woord het weerwoord van het jaar 2012 is geworden. Taalontwikkeling in de berichtgeving van het weer staat niet stil. Naast de officiële vaktaal, vaak gebonden aan strikte definities, verzinnen meteorologen in de weerkamer van Meteo Consult dagelijks nieuwe woorden om het weer en de gevolgen van het weer goed te duiden. Dat is belangrijk, we willen dat ons publiek meteen begrijpt waarover het gaat. Voordat we morgen bekend gaan maken welk woord het weerwoord van 2012 is geworden, willen wij je graag delen in de talrijke nieuwe weerwoorden die de afgelopen week hebben binnengekregen.

Zo zijn er wel meer dan 10 nieuwe woorden binnengekomen om te duiden om wat voor soort buien het gaat, waar ze vandaan komen, of ze actief zijn en of je een regenpak nodig hebt: pechbuitje, priegelbuitje, pruttelbui, spetterbui, mini-bui, warme buitjes, IJsselmeerbui, Kanaalbui, ontploffende bui, oppoppende bui, een paddestoel, spookbui, een kneiter van een bui, buienparade, buientrein en een buienstoet...

En zijn er net zoveel nieuwe woorden om aan te geven wat voor bewolking boven ons hoofd hangt...wolkenschol, zwangere wolken, onschuldige stapelwolken, wolkenpluk, stratusmeuk, stratusplak, lieflijke cumul, cumeltje, zinloze wolken, mooi-weer wolken, rolwolk en supercell.

Woorden om een geheel weerbeeld te duiden: zinloos weer, prullenbakweer, fileweer, geitenweer, uienweer, takkenweer, hondenweer, kortebroekenweer, rokjesdag (van Martin Bril!), terrasjesweer, fotogeniek weer, vriendelijk weer, rumoerig weer, onrustig weer, kwakkelweer, klungelweer, grijze muizenweer, niks-aan-de-hand-weer en een halfje wit (ene helft van Nederland is met sneeuw bedekt, andere helft is groen), oude wijvenzomer, spookzomer en horrorwinter.

Sneeuw in allerlei verschijningsvormen; natte flatsen, papsneeuw, dakraamsneeuw, poedersuikersneeuw, schampsneeuw, braggelsneeuw, kiekeplumen (kuikenpluimen, sneeuwvlokken zo groot als veetjes van een kuiken), witte-watten-sneeuw, zakdoekvlokken, servetvlokken, kaboutersneeuw (motsneeuw), blubzooi, lantaarnpaalsneeuw (onder het licht van een lantaarnpaal kijken of het al sneeuwt) , plaksneeuw en prutsneeuw, sneeuwdump en een sneeuwbom.

Het weer is veel besproken, maar ook veel beluisterend en bekeken. Wij merken in de weerkamer dat moeilijke meteorologische begrippen steeds bekender worden bij het publiek. Een term als “de pluim”, de grafiek waarbij we 10 dagen vooruit kijken en waarbij de “spreiding” iets zegt over de betrouwbaarheid van de verwachting aangeeft, behoeft geen dagelijkse uitleg meer.  De term “fronten”, grensvlakken tussen verschillende luchtsoorten, is inmiddels ook bekend. Zo hebben we zwakke en actieve fronten, zwabberende en slepende fronten en een kakefonie van fronten. Valse echo's is een term die we gebruiken als er op de radar signalen zichtbaar zijn die niet veroorzaakt worden door neerslag. Een verkouden bovenlucht geeft kou aan in hogere lagen van de atmosfeer. Een elfstedentochtrun is een modeluitvoer die zo koud is dat ijs wordt gevormd, mogelijk dik genoeg om de tocht der tochten te laten doorgaan.  Virtueel winterweer is winterweer alleen op de weerkaarten ver vooruit. En dan hebben we nog een koudeput, de Russische Beer, een grootmacht (krachtig hoog/laag). Een term die wij in bij de bewaking van de gladheid gebruiken zoals wegdektemperatuur is inmiddels ook bekend.

En dan hebben ook nog de categorie diversen zoals stralingsnacht (koude nacht door uitstraling), plaknacht (temperaturen ’s nachts boven de 20 graden), koeiepotenmist, klomphoogte, neushoogte, bladdump (in de herfst), krabkans en krabtijd, zonneharpen (stralen van de zon door mist of nevel). En wat dacht je van een IJsbreker (dooiaanval die natuurijs laat smelten), een Dooiaanval en dooi om de noord.

Morgen maken we op onze site en bij Corine van Dijk in de Ochtendshow op Radio Gelderland om 5 over 9 bekend welk woord het weerwoord van 2012 is geworden….

Margot Ribberink

Bronnen: Meteo Consult, Omroep Gelderland, diverse weerwaarnemers en weerfotografen.