Groene buien

Zware onweerbuien worden soms voorafgegaan door een groene lucht. Vandaag meer over dit verschijnsel.

’t Is alweer meer dan een week geleden. Binnen vijf dagen tijd kwam het drie keer regionaal tot noodweer. De nadruk lag daarbij veelal op het oosten en zuidoosten van het land. Op sommige plekken werden de zware onweersbuien voorafgegaan door een opvallende groene lucht. Vandaag meer over die opvallende verkleuring die bij extreem onweer soms optreedt.

Het bewijs
Niet al te lang geleden moest het wetenschappelijke bewijs voor het bestaan van ‘groene onweersbuien’ nog worden geleverd. Veel mensen, zowel meteorologen als niet-meteorologen, hadden (en hebben) een dergelijke verkleuring van de lucht voorafgaand aan het uitbreken van noodweer wel eens gezien. Anderen, waaronder zelfs sommige meteorologen, niet. Vooral onder deze laatste groep waren sceptici te vinden die het voorkomen van zulke groene verkleuringen betwijfelden.

Onderzoek door de Universiteit van Oklahoma leverde midden jaren ’90 uiteindelijk het wetenschappelijke bewijs. Oklahoma, is één van de staten gelegen in de zogeheten ‘Tornado Alley’, een gebied in de VS waar in de late lente en zomer met regelmaat zeer zware onweersbuien voorkomen.

Voor velen was de uitkomst dat ‘groene onweersbuien’ voorkwamen natuurlijk geen verrassing. Als je het een keer, of misschien wel vaker, hebt gezien, weet je het zeker. De grote vraag is echter natuurlijk hoe dit fenomeen ontstaat.

Onwaarschijnlijk
Uit de studie in de jaren ’90 – tot nu toe het enige grootschalige wetenschappelijke onderzoek naar dit fenomeen - bleek in ieder geval dat een aantal theorieën naar de prullenbak verwezen konden worden, of onwaarschijnlijk zijn.

Een voorbeeld daarvan is de theorie dat het groene schijnsel te maken heeft met de reflectie van licht door hagelstenen in de buienwolk. De metingen in het onderzoek ondersteunden deze hypothesis in het geheel niet. De ‘hagel-theorie’ wordt op dit moment op verschillende populaire weblogs op het internet nog genoemd als oorzaak van het groene schijnsel, maar daar is totaal geen bewijs voor.

De theorie van Bohren
Op basis van de onderzoeksresultaten is er één theorie het waarschijnlijkst, de hypothesis van Bohren. Bohren’s theorie gaat er vanuit dat gebroken rood (avond)zonlicht in combinatie met de filtering ervan door de van nature blauw gekleurde waterdeeltjes in buienwolken het groene schijnsel veroorzaakt. De studie door de universiteit van Oklahoma geeft aan dat dit onder zeer specifieke omstandigheden (waarbij vele kleine fysische kenmerken van de wolk samenvallen) inderdaad mogelijk is.

Eén ding is zeker
Kortom, honderd procent zekerheid over hoe de groene verkleuring voorafgaand aan sommige extreme buien ontstaat, is er niet. Hoe graag ook we sluitende verklaringen willen hebben voor verschijnselen, niet altijd lukt het om ze te vinden. Tegelijkertijd maken dat soort nog altijd moeilijk grijpbare aspecten het weer juist wel extra spannend en interessant. Eén ding is trouwens wèl zeker: als je een zo’n groene lucht ziet als hieronder dan kan je maar beter gaan schuilen.

Hieronder staat een timelapse van het noodweer op 14 juli jongstleden te Doetinchem waar de groene lucht ook te zien was. Let naast het groene schijnsel ook op de overtrekkende rolwolk. Warme lucht wordt aan de bovenkant van de rolwolk de bui ingezogen, terwijl aan de onderkant de koude lucht de bui uitstroomt. De uitstroom van koude lucht wordt aan de grond gevoeld in de vorm van windstoten.

###YOUTUBE###

Bronnen: website University of Oklahoma, website Harvard University, Meteo Consult