Veel schade door buien

Het is heftig tekeer gegaan in Nederland, vooral in het oosten. Zware buien richtten maandag veel schade aan.

Het is deze maandag behoorlijk tekeer gegaan in Nederland, vooral in de oostelijke provincies. Op sommige plekken is fors wat schade aangericht. Op basis van de informatie die wij hebben is het niet met 100% zekerheid vast te stellen, maar er zijn diverse aanwijzingen dat één van de buien mogelijk een windhoos met zich mee heeft gedragen.

Zware buien op overgang hete en iets minder warme lucht
Op de overgang tussen aanwezige zeer warme en vochtige lucht (waarin het zo’n 30-31 graden is geworden in het oosten) en minder warme lucht (waarin later vanmiddag de temperatuur nog opliep tot lokaal ruim 27 graden) ontstond een flink onweerscomplex. Dat gebeurde al zondagavond laat in de omgeving van Bordeaux. En met een stevige zuidwestelijke bovenstroming werd het systeem naar ons toe geblazen. Doordat het overdag in het noordoosten en oosten van het land nog behoorlijk opwarmde waren de buien daar het actiefst.

Tientallen millimeters neerslag
Er is veel neerslag gevallen. Op sommige plekken in vooral Overijssel, Drenthe en Groningen circa 40 millimeter. Voor de noordelijke provincies geldt dat in de nacht ook al buien over waren getrokken, waardoor de totalen daar lokaal nog hoger op zijn gelopen. In Roodeschool mat waarnemer Jannes Wiersema tot 17.00 uur 59 millimeter. Bij de buien overdag liepen de sloten over van het water – zie hiernaast.

Maar ook op andere plekken in het oosten en noordoosten (in een strook van Limburg tot in Groningen) is het flink tekeer gegaan. Op het neerslagoverzicht van de waarnemers van Hetweeractueel.nl in de linkerkolom zijn de totalen te zien vanaf middernacht tot even na 18.00 uur. In Bathmen bijvoorbeeld, viel in korte tijd 39 millimeter. En gezien de radarbeelden die lieten zien dat niet ver van Bathmen vandaan nog veel meer neerslag moet zijn gevallen, zal buiten de waarnemingen op enkele plaatsen vrijwel zeker meer dan 50 millimeter zijn gevallen.

De schade bij Vragender: een windhoos?
Het heftigst ging het er dus aan toe in het oosten van het land. Flinke schade is aangericht in de regio rond het plaatsje Vragender, ook op het nabij gelegen terrein van de regionaal zeer bekende ‘Zwarte Cross’ waar enkele gewonden zijn gevallen en volgens ooggetuigen tenten volledig zijn weggeblazen door de wind. In het dorp Vragender zelf viel de top van de kerktoren naar beneden, dwars door de voorgevel van een naastgelegen café.

Sommigen van die ooggetuigen suggereren gaven aan dat er sprake was van een windhoos. Of het een ‘echte’ windhoos is geweest, of dat het ging om ‘reguliere’ zeer zware windstoten hebben we echter (nog) niet met zekerheid kunnen vaststellen.

Roterende bui
Feit is wel dat de neerslagradarbeelden een typische vorm van de buien toonde. Belangrijkste in de afbeeldingen hiernaast is daarbij de opvallende ‘hoek’ (aangeduid met de pijl) die het buienfront vertoont. De knik ontstond door de rotatie, het draaien dus, van één van de buien in het buienfront. Uit dergelijke buien kan (hoeft dus niet per sé!) een windhoos ontstaan.

In deze context is interessant de waarnemingen van een collega die in Haaksbergen (Overijssel) – in de baan van ‘de bui met de knik’ – deed. Hij – en z’n buurman - zagen een duidelijke rotatie in de bewolking zoals ook de radarbeelden al lieten zien. Daarbij was de lucht eerst grijs/zwart, later groen. De groene kleur die overigens ook goed te zien is op de foto die Ria Luttikhold uit Vragender ons opstuurde.

Zeer zware windstoten
Tijdens de heftigste bui-exemplaren kwamen soms hagel voor en vooral ook windstoten, hier en daar zelfs zeer zware windstoten van meer dan 100 kilometer per uur. In Hupsel, de Achterhoek noteerde een officieel waarnemingsstation zelfs een windstoot van 106 kilometer per uur.

Afbeelding homepage: uitsnede foto Jarco van den Brink

Bron: Meteo Consult