Tropische warmte in Nederland

Het wordt komende dagen erg warm. Donderdag lijkt zelfs de warmste dag van het jaar tot nu toe te worden met lokaal meer dan 30 graden.

Het is deze zomer een komen en gaan van relatief warme en minder warme dagen. We raken in die warmteperiodes vaak net een beetje aan de hogere temperaturen gewend of er volgt al weer een ‘koelere’ periode. Temperaturen rond 22 graden zijn in deze tijd van de zomer gemiddeld genomen normaal, maar met flink wat zon en een warme aflandige wind, die van het land naar de zee waait, weet het kwik in de thermometer op een flink aantal dagen in de zomer nog wel wat verder te stijgen. In de maand augustus is het bijvoorbeeld niet gek dat de temperatuur in De Bilt op 1 of 2 dagen op of boven 30 graden uitkomt, maar dit jaar zijn we zover nog niet gekomen. Hoewel de temperatuur in het zuidoosten van het land op diverse dagen op 30 graden uitkwam, wist De Bilt deze tropische grens dit jaar tot op heden nog niet te bereiken. Wie weet is het woensdag of donderdag zover, want het wordt in het hele land erg warm.

De reden dat het komende dagen zo warm wordt, is dat de lucht op ongeveer vijf kilometer hoogte (het 500 hPa vlak) flink opwarmt. De straalstroom, een sterke wind op ongeveer 10 kilometer hoogte, verschuift iets naar het noorden, waardoor wij aan de warme kant van die sterke wind komen te liggen. Kort door de bocht kun je er namelijk vanuit gaan dat de warme lucht zich ten zuiden van die straalstroom bevindt en de relatief koelere lucht ten noorden daarvan.

Dit is echter niet de enige reden. Er ligt vandaag een hogedrukgebied boven het land en dit brengt ons rustig zomerweer. Er is flink wat ruimte voor de zon en deze helpt natuurlijk ook een handje bij de opwarming. Daarnaast draait de wind vandaag al naar het warme zuiden, waardoor de aanvoer van warmte geleidelijk op gang komt. Vanuit Zuid-Europa wordt er met die zuidelijke wind lucht aangevoerd die boven het vasteland al flink is opgewarmd en bij ons resulteert dat met veel zon in temperaturen rond 30 graden.

Tropische dag
Over het algemeen gesproken telt een Nederlandse zomer gemiddeld 2 tot 5 dagen waarop de temperatuur de tropische grens van 30 graden bereikt of overschrijdt. In het zuidoosten van het land ligt het gemiddelde iets hoger met 6 tropische dagen. Dit jaar hebben we echter nog geen enkele officiële tropische dag beleefd. Een officiële tropische dag is het namelijk pas als ook het weerstation in De Bilt 30 graden of meer bereikt. Deze week zou het zomaar twee keer kunnen gebeuren dat het ook in De Bilt 30 graden of meer wordt.

Warme nachten
Niet alleen de temperatuur overdag ligt de komende dagen hoog, ook de nachten blijven erg warm. In de nacht van woensdag op donderdag wordt het op veel plaatsen in het land niet kouder dan 18 tot 20 graden. Op sommige plekken, vooral in stedelijke gebieden, lijkt het zelfs niet verder af te koelen dan tot 21 graden. Minimumtemperaturen van dit kaliber komen bij ons in Nederland niet vaak voor. De hoogste minimumwaarde die in De Bilt sinds 1901 is gemeten, was 20,8 graden op 9 augustus 2004.

Ingeruild tegen regen- en onweersbuien
Zowel woensdag als donderdagochtend is de zon volop aanwezig, maar tegen het einde van donderdagochtend gaan er stapelwolken ontstaan en een enkele daarvan weet al uit te groeien tot een bui. Vanuit het westen nadert echter ook een buienstoring en die bereikt in de loop van de avond onze westkust. Deze buien gaan veelal gepaard met onweer, maar lokaal kunnen ook hagel, zware windstoten en grote hoeveelheden neerslag voorkomen.

Met deze buien wordt de warmte ons land uitgedreven en op vrijdag is het dan ook ineens een stuk minder warm met overdag nog maar een graad of 20. Op veel plaatsen een verschil van meer dan 10 graden binnen 24 uur. Wel ziet het er naar uit dat het daarna al weer snel opnieuw begint op te warmen.

Bronnen: Meteo Consult, KNMI
Uitsnede foto voorpagina: John Dalhuijsen