Zwaar weer in Azië

Moessonregens en tropische cycloon Hagupit hebben in delen van Zuid-Azië flink huisgehouden.

Tropische cycloon Hagupit heeft in delen van het zuiden van Azië flink huisgehouden. Datzelfde geldt voor de dit jaar relatief zware moessonregens in andere gebieden in het zuiden van dat continent.

Orkaan Hagupit

Tropische cycloon Hagupit kwam woensdagochtend vroeg als een zware orkaan van categorie 3 of 4 - de informatie daarover is niet geheel eenduidig - aan land in de Chinese provincie Guangdong.

Tijdens het schrijven van dit verhaal was over schade nog weinig bekend. De Chinese (staats)media spraken over wegwaaiende billboards en gesloten scholen. Maar waarschijnlijk zullen de komende dagen nog wel berichten verschijnen van meer schade en ook dodelijke slachtoffers.

Ook in het noorden van Vietnam, waar de door de reis over land sterk in kracht en treksnelheid afgenomen Hagupit langstrekt, worden grote problemen verwacht, vooral door modderlawines en aardverschuivingen. Overigens vielen op de Filippijnen als gevolg van Hagupit eerder al 8 doden.

Rampzalige zomermoessonregens

Heel duidelijk zijn ook de rampzalige uitwerkingen die de zomermoessonregens dit jaar hebben gehad, in met name India, Bangladesh en Nepal. In India en Bangladesh waren alleen al tot en met begin augustus meer dan 1000 mensen omgekomen, en waren tenminste 20 miljoen mensen gedwongen geweest hun huizen al verlaten. Het zijn er nadien nog veel meer geworden.

In India zijn volgens de lokale autoriteiten de afgelopen dagen bijna 200 mensen omgekomen bij overstromingen die het gevolg waren van zware moessonregens, meldt onder meer de BBC.

Het zwaarst getroffen zijn de deelstaten Uttar Pradesh in het noorden, en Orissa in het oosten. In totaal zouden hier zo’n 4 miljoen mensen voor het water uit hun huizen vertrokken. Maar ook in de deelstaten West-Bengalen, Jharkhand en Assam, hebben overstromingen tientallen slachtoffers veroorzaakt.

Een aantal weken geleden was het ook al flink raak. Toen in deelstaat Bihar, waar op dit moment nog steeds duizenden mensen in opvangkampen leven.

Moesson

De moesson is een twee keer per jaar terugkerend fenomeen. Er bestaat een wintermoesson, en een zomersmoesson, gemarkeerd door het omslaan van de overheersende windrichting.

De zomermoesson staat bekend om de grote hoeveelheden neerslag die daarbij regionaal vallen. Het zuiden en oosten van Azië krijgen meestal met de zwaarste regenval te maken.

De zomermoesson ontstaat, net als de wintermoesson overigens, door verschillen in temperatuur tussen zee en land. Bij de zomermoesson zien we dat, in de late lente, het landoppervlak al fors begint op te warmen. De temperatuurstijging van de oceaan blijft achter, omdat door woelingen in het water de warmte aan het oppervlak vermengd wordt met de koelere lagen eronder.

Boven land ontstaat als gevolg van door de opwarming veroorzaakte stijgbewegingen geleidelijk een thermisch lagedrukgebied. Dit ‘tekort’ aan lucht wordt gecompenseerd door luchtaanvoer vanaf de oceaan. De lucht die van boven de oceaan het land op stroomt, is zeer vochtig. Boven land resulteert het binnenstromen van de vochtige lucht van boven de oceaan, gecombineerd met de sterke stijgbewegingen als gevolg van de opwarming, in intensieve neerslaggebieden.

Verschillen

Deze wisselwerking tussen zon, land en zee is in de praktijk niet zo eenduidig als hierboven beschreven. Factoren die de moessonwinden beïnvloeden zijn onder meer de omvang en liggen van de continenten, de locatie en hoogte van bergketens en andere stromingspatronen.

Door de grote omvang van Azië en de oost-west-oriëntatie van de kustlijn aldaar, is de moesson in met name het oosten en zuiden van dat continent zeer sterk. Vooral tijdens de zomermoesson valt daarbij regionaal veel regen.

Het Himalayagebergte speelt hierbij regionaal een verder versterkende rol. De zeer hoge eveneens oost-west- georiënteerde bergketen veroorzaakt (in de zomer) aan de zuidflanken ervan weliswaar iets minder hoge temperaturen, maar tegelijkertijd een sterkere moessonwind en grotere neerslaghoeveelheden.

In India liggen de zwaarst getroffen gebieden van de afgelopen dagen, en ook de voorbije zomer, dan ook niet toevallig in het noorden van het land (Uttar Pradesh), en in het oosten (Orissa, West-Bengalen, Jharkhand and Assam). Aan de zuidflanken van de Himalaya.

De vooruitzichten

De Indiase nationale weerdienst verwacht de komende twee dagen vooral in de kustregio’s van Orissa en West-Bengalen een aantal zware regen- en onweersbuien. Daarna neemt de neerslagactiviteit er af. Meestal, klimatologisch gezien dus, is het na de maand september vrij snel ook helemaal gedaan met de zomermoesson en de zware regenval, en breekt een kalme droge periode aan die duurt tot aan het begin van de lente.

Bronnen: Meteo Consult, BBC, China.org.cn, vwkweb.nl