Regendans voor een dikke bui

Soms wil je weleens zeiknat regenen. Voor de lol. Daarom gingen we gisteren op zoek naar een bui. Die laat op de dag in volle glorie over ons heen trok.

Als je zin had om je een keer zeiknat te laten regenen tijdens een fikse onweersbui, dan kon je gisteren (zaterdag) op meerdere plaatsen in ons land terecht.

Aangezien we toch al plannen hadden om naar het Veluwse dorp Garderen af te reizen, konden we in onze handen wrijven van blijde verwachting. Was deze plek immers niet officieel tot natste Nederlandse plek verkozen….

Teveel zon?

En zo gingen we op weg, zaterdag rond het middaguur. In de broeierige atmosfeer voelde ik me klef en klam en speurde de lucht al af naar eerste tekenen van onstabiliteit. Bij aankomst in Garderen en na felicitaties voor de jarige, snelden we naar de computer om de neerslagbeelden aan te zetten. Een snelle blik liet een vrijwel leeg radarscherm zien. Hm, nog weinig aan de hand dus. De satellietbeelden toonden ondertussen veel zon. Meer zon dan we hadden verwacht, wat de stemming bij mij enigszins drukte. Opgepept door de woorden dat ‘de mensen dit in ieder geval fijner vinden dan al die wolken’, gingen we aan de taart. Bovendien, veel zonneschijn zou  alleen maar gunstig werken op de temperatuurstijging en in het verlengde daarvan ook op de buienvorming. Dus, onze hoop op een felle Veluwebui bleef bestaan.

Verslaving?

We zaten in de tuin, kletsten met iedereen, gingen naar binnen en keken op de PC, gingen weer naar buiten, keken omhoog, kletsten, beeldscherm kijken, en zo ging het de hele middag verder. Ondertussen ontstonden er zeker buien. We zagen van computerafstand hoe de Vinkeveense plassen nog plassiger werden, hoe het in de wijde omgeving van Tiel maar bleef plenzen, hoe langzaam de buien over Meteo Consult in Wageningen heen gingen en hoe het in zuidelijk Amsterdam tekeer ging.

Helpt een dansje?

Op onze Veluwse lokatie gebeurde echter niets. De aanwezige kinderen werden door mij uitgelokt om een regendans uit te voeren op de trampoline. Ze deden dat met volle overgave en sprongen en gilden er dusdanig op los dat ik vreesde dat het enthousiasme ze weldra naast de trampoline zou doen belanden. Het springen hielp wel, althans, er ontstond boven Barneveld een dikke bui.  Te ver weg. Maar, dichtbij genoeg om ons de windvlagen ervan te geven. Opeens werd de parasol half weggeblazen, gingen de bomen driftig heen en weer en rolden er kussentjes van de stoelen over de grond.  Dit was een mooi gezicht. Voor de kinderen was het wat spannend, immers zij hadden gedanst voor een regenbui en nu werd het inderdaad menens…

Waar vielen ze wel? 

Terug naar de PC, nee, de buien bleven uit onze buurt. We stelden ons ondertussen voor hoe de pompen fors werk moesten verrichten in delen van Flevoland. Ook Amsterdam en omstreken en grote delen van de provincie Utrecht had op dat moment heel wat brandweermensen op de been. En wat te denken van oostelijk Brabant. Verrek, die buien lagen daar al uren.

Het werd avond. We zagen op het beeldscherm Friesland in de buien zitten en we zagen dat de buien boven Duitsland stand hielden. Als we nu teruggingen naar Nijmegen zouden we later in de avond en tijdens de nachtelijke uren nog wel heel wat regenwater over ons heen krijgen. De komende paar uur verwachtten we er nog weinig van. En zo gingen we huiswaarts.

Wat zien we daar? 

Toen we vervolgens vanaf de A50 de A15 opdraaiden bij knooppunt Valburg, kwam ons een reusachtige wolk tegemoet. Waren dit ineens de buien die vanuit Duitsland toch nu al binnendreven. Het was een prachtige shelfcloud oftewel wolkenkraag die op ons af dreef. Een dreigende shelfcloud die stevig was ontwikkeld en in ieder geval tientallen kilometers lang was. Ergens ten zuiden van Nijmegen leek die wolk te beginnen en ver nabij Arnhem te eindigen. Zo’n wolkenkraag toont heel mooi aan waar de warme lucht de bui ingezogen wordt en waar de koude lucht er aan de onderkant uitvalt. Precies op die lijn zie je namelijk de achterover hellende wolk ontstaan en zich voorwaarts verplaatsen. Steeds weer verse warme lucht opslurpend, terwijl de koude regen er aan de andere kant uitvalt.

Het gebliksem was niet van de lucht in en onder deze shelfcloud en aangezien we naar Nijmegen moesten, stond ons niets anders te doen dan er recht onderdoor te rijden. En wat kun je dan verwachten: heftige slagregens, veel gebliksem, een beetje hagel en tijdens het oprijden van de Waalbrug een zee aan water waarin de auto maar moeilijk op de banden bleef. 

Houdt u van cijfertjes? 

Deze hele shelfcloud bleek zich achteraf uit te strekken vanaf Zuid-Drenthe, via Gelderland tot in het zuidoosten van Brabant. Het ziet ernaar uit dat de snelheid die deze buienlijn ineens kreeg, werd opgewekt doordat de ‘outflow’ vanuit de Duitse buien (de koude lucht) onder de warme lucht in Nederland terecht kwam en zodoende een actieve en snel verplaatsende buienlijn vormde.

Uiteindelijk kunnen we wat cijfers onder elkaar zetten. In Nijmegen viel zaterdagavond in een half uur tijd zo’n 18 millimeter. In het Brabantse Geffen (nabij Oss) kwam het tot ongeveer 100 millimeter, de Vinkeveense plassen en wijde omgeving kregen 75-80 mm te verwerken, Vianen had 52 mm in 5 kwartier, in Friesland is in totaal veelal 30 tot 60 mm gevallen. Het was een hele bak met regenwater. Maar, zoals vrijwel altijd in buiige situaties: een aanzienlijk deel van het land heeft het droog gehouden of is een groot deel van de dag van buien verschoond gebleven. En ja, wat scheen de zon fraai……

 

Grieta Spannenburg

Die in navolging van de dikke bui, ’s nachts droomde van een tornado.