Het weer en de Nijmeegse vierdaagse

Vorig jaar onweer en het jaar daarvoor een hittegolf. Welke rol speelt het weer dit jaar bij de Nijmeegse vierdaagse?

Het zat de afgelopen twee jaar niet mee met de Nijmeegse vierdaagse. In 2006 werd deze wandeltocht vroegtijdig afgeblazen vanwege een hittegolf die ernstige gevolgen had voor enkele deelnemers. Afgelopen jaar ging de organisatie ervan uit dat het droog zou blijven tijdens de laatste dag van de vierdaagse, maar dat was een understatement.  Op het moment dat de deelnemers hun laatste meters aflegden op de Via Gladiola sloeg de bliksem om hen heen in! Zal het weer ook dit jaar van invloed zijn op het wandelevenement? Voor we dat gaan bekijken eerst een korte terugblik. 

Voor 2006 overleden er vier deelnemers tijdens of kort na het lopen van de vierdaagse. In 1927 overlijdt één deelnemer aan de gevolgen van een zonnesteek. Een Nederlandse soldaat valt uit tijdens de vierdaagse van 1965, later die week komt hij te overlijden. Ook in 1972, tijdens de warmste vierdaagse ooit, overlijden twee Zwitserse militairen tijdens de Nijmeegse vierdaagse.

De afgelasting van 2006

Er was sprake van een ware hittegolf in juli 2006. Op de eerste dag van de 90e editie van de Nijmeegse vierdaagse liep de temperatuur tot ruim boven 30 graden. Daarbij scheen de zon volop en stond er nagenoeg geen wind waardoor de gevoelstemperatuur nog hoger lag. De dagen ervoor werd al verwacht dat de lopers de tocht onder zware omstandigheden zouden moeten afleggen. De leiding van de vierdaagse besloot de tocht niet in te korten.

Tijdens de eerste dag van de vierdaagse, dinsdag 18 juli, werden veel mensen onwel of anderzijds bevangen door dit weer. Vooral het laatste stuk op de dijk langs Oosterhout en de Waalbrug bij Nijmegen bleken echte ‘killers’. Helaas was dit ook letterlijk. Vijf mensen moesten worden gereanimeerd waarvan twee het helaas niet overleven. Daarbij is er achteraf discussie of de combinatie van de weersomstandigheden en de vierdaagse nou wel of geen oorzaak van de dodelijke slachtoffers waren.

Gevolgen

De hulpdiensten konden de vraag naar hulp amper bijbenen. Daar kwam bij dat de slachtoffers moeilijk te bereiken waren. Veel mensen gingen vanwege hun fysieke toestand liggen en sommigen deden dat ook op het asfalt. Dat laatste was niet verstandig, want door het lage albedo (terukaatsingsvermogen van zonnestraling) neemt asfalt veel warmte op waardoor het zelfs (veel) warmer wordt dan de buitenlucht. De temperatuur van het asfalt liep die dag op tot ergens tussen 50 en 55 graden!

Aangezien het de dag erna nog wat warmer zou worden, mochten de militairen de tweede dag van de vierdaagse zonder 10 kilogram bagage lopen. Zover kwam het echter niet. ’s Avonds werd tijdens een persconferentie bekend gemaakt dat de vierdaagse verder werd afgelast. Alleen de feesten gingen, in een terughoudend karakter, door. Daarbij werd woensdag 19 juli om 20.00 op de podia 1 minuut stilte in acht gehouden, ter nagedachtenis aan de slachtoffers.

Water drinken?

Het advies is om tijdens zonnig en warm weer veel water te drinken tijdens het wandelen. Twee liter water per uur is klinkt het advies van de medische diensten. Toch worden er nog veel mensen behandeld vanwege uitdroging. Een simpele vuistregel is dat je meer moet drinken dan je uit kan zweten. Je moet genoeg drinken om naast zweten ook gewoon te kunnen plassen.

Echter, onderzoekers van het Leids Universitair Medisch Centrum deden onderzoek naar het drinkgedrag van de deelnemers. Zij concluderen dat opvallend veel deelnemers (ongeveer 5 procent), juist teveel water drinken. Dit leidt tot een lage natriumconcentratie (zoutgehalte) in het bloed en tot een zwelling van de hersenen. Ook dit leidt tot levensbedreigende situaties. Volgens de artsen zouden onwel geworden wandelaars dus niet meteen vocht via een infuus toegediend moeten krijgen.

Editie 2007

Het weer speelde op de laatste dag van de vierdaagse van 2007 wederom een belangrijke rol. Meteo Consult had pittige buien met onweer en hagel voor de middag in de verwachting staan, en dat kwam uit. In de omgeving van Nijmegen kwam er in anderhalf uur tijd zelfs 30 millimeter water omlaag. Tijdens de stortregens bij de aankomst op de Via Gladiola sloeg de bliksem aan alle kanten in. De organisatie ging op basis van hun eigen meteorologische informatie er van uit dat de buien pas na de finish van de meeste deelnemers Nijmegen zouden bereiken, waardoor er geen maatregelen getroffen hoefden te worden.

De mars had dus met totaal andere weersomstandigheden te maken dan het jaar ervoor. Dit zorgde ook voor andere problemen bij de lopers. Hyperthermie (het lichaam kan niet meer voldoende afkoelen) had daarmee plaats gemaakt voor onderkoeling bij diverse wandelaars.

Welk weer staat ons in 2008 te wachten?

Volgens de huidige verwachtingen zal het zeker niet warm worden. De temperaturen liggen tijdens de vierdaagse rond net onder het meerjarig gemiddelde van 21,3 graden. Enige uitzondering daarop is de dinsdag waar het met een graad of 24 iets warmer wordt.

Daarbij lijkt het op dinsdag droog te blijven. Woensdag gaat het volgens de verwachting regenen en ook op donderdag en vrijdag kunnen er buien ontstaan. Daarbij kan dan ook een klap onweer voorkomen. De zon zullen we tijdens die dagen niet al te veel te zien krijgen.

Wilt u op de hoogte blijven van het weer tijdens de Nijmeegse vierdaagse? U kunt het weer per sms opvragen. Voor de actuele verwachting voor een plaats voor vandaag of morgen stuurt u Meteo gevolgd door een spatie en de naam van een plaats, bijvoorbeeld Meteo Nijmegen, naar 5454. Voor het weer, de temperatuur en de wind per 3 uur vooruit stuurt u Meteo K gevolgd voor een spatie en een plaats, bijvoorbeeld Meteo k Nijmegen, naar 5454. Voor de verwachting voor de komende 7 dagen stuurt u WL gevolgd door een spatie en een plaats, bijvoorbeeld WL Nijmegen, naar 5454. Voor meer informatie over weersinformatie per SMS klikt u hier. Via deze link kunt u tevens aangeven of u weersinformatie voor een bepaalde periode per sms wilt ontvangen.

Bronnen: Telegraaf, Wikipedia, Nu.nl, archief Meteo Consult.

Afbeeldingen: Archief Meteo Consult