Op steeds meer plaatsen schaatsen op natuurijs?

De huidige koude periode duurt nog wel even en dat biedt hoop voor de liefhebbers van natuurijs. De eerste wedstrijden staan al op het programma.

Hoewel het al enkele nachten heeft gevroren, is van een lange, zeer koude of strenge vorstperiode geen sprake. Er heeft zich her en der (wat) natuurijs gevormd en daar zal nog wel wat bij komen, maar de ijsgroei gaat zeker op de grote wateroppervlaktes niet snel. Kortom, het Elfstedencomité hoeft nog geen eerste vergadering te plannen. Voor ijspret op kleine schaal zijn de weersverwachtingen echter goed te noemen!

Eerst nog even iets over het begrip vorstperiode. Er bestaat (nog) geen officiële definitie van. Voorlopig hanteren we de volgende definitie: de etmaalgemiddelde temperatuur ligt gedurende minstens vijf dagen onder het vriespunt en de som van de etmaalgemiddelde temperaturen over dat tijdvak moet bovendien -16 graden of lager zijn. En daar is nog veel meer kou voor nodig, want kijken we nu naar De Bilt, dan was de etmaalgemiddelde temperatuur gisteren -0,7 graden, op 16 december -1,2 graden, de 15de had +1,5 graden, de 14de +0,5 en op 13 december was het gemiddelde eveneens positief, met 1,6 graden. De verwachting is dat de etmaalgemiddelde temperaturen tot en met zaterdag onder het vriespunt blijven. We komen echter niet aan die etmaalsom van -16 graden of lager. Ondanks dat vormt zich natuurijs bij.

De afgelopen nacht en vanochtend vroor het opnieuw licht en in Brabant plaatselijk matig met temperaturen van -5 graden of lager. Woensdrecht noteerde -5,7 graden, Gilze-Rijen precies -5 graden. Alleen op Terschelling vroor het net niet, met +0,1 graad als minimum. De komende nachten blijft het dus vriezen, maar strenge vorst (-10 graden of kouder) zit er niet in. De oostelijke wind voert gewoonweg geen strenge vrieskou aan. De pittigste (nachtelijke) vorst zien we momenteel in het Alpengebied, het zuiden van Scandinavië, Roemenie en de Oekraïne. In het Noorse Lesjaskog werd het -23,4 graden, in de Noorse plaats Trysil Vegstasjon -22 graden. Maar ook de minimumtemperatuur van -19,4 graden in het Zuid-Duitse Oberstdorf ‘mag er zijn’.  

Ondanks het uitblijven van strenge vorst, heeft zich op ondiepe weilanden, slootjes, uiterwaarden en dergelijke wel al ijs van enkele centimeters gevormd en bij de schaatsers begint het dan ook steeds meer te kriebelen. Gisteren al hebben op een ondergelopen weiland in de Friese Ryptjerksterpolder drie schaatsers een poging gewaagd. Ook een opgespoten grasveld is al genoeg om de ijzers onder te binden. En zoals ieder jaar is er een strijd tussen de ijsverenigingen in ons land wie de eerste is met een wedstrijd op natuurijs. Net als in januari dit jaar is de ijsvereniging van Haaksbergen ook nu weer de eerste met een heuse schaatsmarathon. Woensdagavond is het zover, dan beginnen de dames om 19 uur en de heren om 20 uur. Verder organiseert ijsclub Nijelamer in Friesland woensdagmiddag de eerste wedstrijd op natuurijs, dit is geen marathon maar een kortebaanwedstrijd voor mannen. 

De verwachting is dat in de loop van de week op steeds meer ondergelopen en opgespoten weilanden en ijsbanen geschaatst kan gaan worden. Ook kleine sloten en dergelijke komen in beeld, bij minimaal zo’n 5 centimeter ijs. Met het begin van de kerstvakantie in zicht is dat alles een prima timing. De ijsgroei in Midden-Nederland wordt bijgehouden door het KNMI middels de zogeheten ijsgroeipluim, die direct gerelateerd is aan de temperatuurverwachtingen van totaal 50 berekeningen van het grote Europese weermodel (het ECMWF), die in de begintoestand van het rekenen een beetje verstoord zijn, om te kijken wat de effecten van onzekerheden in die begintoestand zijn en daarmee wordt de onzekerheid van de verwachting bepaald. Welnu, in die pluimgrafiek is te zien dat de meeste berekeningen voor dit weekend een ijsdikte van zo’n zes centimeter aangeven en begin volgende week gaat de ijsdikte richting 10 centimeter. Dat is goed nieuws voor de schaatsers! Voor de periode daarna, zo vanaf de kerstdagen, is de verwachting enigszins onzeker, al lijkt de kans op dooi vrij groot en in de grafiek is dat te zien aan het afnemen van de ijsdikte. Kortom, voor de liefhebbers van natuurijs is het misschien wel: nu of voorlopig niet! Meer informatie over het weer tijdens kerst en de rest van de kerstvakantie van volgende week hoort u in optie vijf van de weerlijn 0900-9725 (50 cent per minuut).

Bronnen: de Telegraaf, KNMI, Auke Hoekstra (via RTV Oost)