Kouder weer op komst

De regen en hoge temperaturen van de laatste weken maken plaats voor een droger en kouder weertype. In de nachten gaat het licht vriezen.

Na de supernatte start van de decembermaand, met in Midden-Nederland op sommige plaatsen in 11 dagen tijd al een totale regenhoeveelheid van tussen 90 en 110 millimeter, schakelt het weer de komende dagen over op een rustiger en kouder regime. Terwijl het in de nachten licht gaat vriezen, komen de temperaturen overdag later in de week en het komende weekeinde nog maar enkele graden boven het vriespunt uit. Of de zon ook een belangrijke rol gaat spelen, is nog niet helemaal duidelijk.

Brenger van de weersverandering is een hogedrukgebied dat vandaag al op de weerkaarten terug te vinden was en waarvan de centra ten westen van Frankrijk en boven Noorwegen lagen. De komende dagen ontwikkelt dit systeem zich verder en vanaf zaterdag ligt volgens eigenlijk alle modelberekeningen een hogedrukgebied boven Scandinavië. Het Europese model heeft het centrum het dichtste bij Nederland, het Amerikaanse en het Engelse model leggen het centrum net wat verder naar het noorden. In dat geval komt er ook wat duidelijker een oostelijke stroming op gang. In de Europese kaarten is het vaak erg rustig en is het af en toe de vraag of het hoog niet zo zuidelijk komt dat de wind westelijk wordt.

Erg bepalend voor het weer van de komende 5 tot 10 dagen zal de mate zijn waarin het opklaart. Zolang de wind een oostelijke component heeft en de lucht vanaf het Europese continent wordt aangevoerd, lijkt de kans op opklaringen zeker aanwezig, al is er nu boven het oosten van Europa ook erg veel bewolking aanwezig. Komt het hogedrukgebied, zoals de Europese hoofdberekening laat zien, op den duur pal boven Nederland te liggen, dan wordt de wind mogelijk westelijk en komt hoe dan ook vochtige lucht het land binnen.

Hoewel de aangevoerde lucht in Nederland de komende periode niet meteen bijzonder koud is, zijn de nachten in deze tijd – we schrijven de donkere dagen voor Kerst – wel dusdanig lang dat het, als het opklaart, gemakkelijk tot lichte of op een enkel moment misschien wel matige vorst komt. De zon overdag is in dat geval zo zwak dat de temperaturen maar met moeite tot boven het vriespunt weten op te lopen. Mocht de lucht zo vochtig zijn, dat wolken, nevel en mist de overhand hebben, dan blijft het bij een graadje vorst in de nacht en overdag temperaturen van een enkele graad boven het vriespunt. Een kil en grijs weertype dus, met slechts een geringe amplitude in de dagelijkse gang van de temperaturen.

Beide hiervoor beschreven varianten van het weertype zijn mogelijk, zo blijkt al dagen uit de verschillende temperatuurpluimen. Dat zou dan variëren van iets dat echt wat van een vorstperiode weg gaat krijgen tot een paar grijze en kille dagen. Er zijn vanuit het verleden meerdere voorbeelden bekend waarin een weerssituatie als deze in december al tot een soort van eerste winterse periode leidde, zonder dat de weerkaarten er echt spectaculair uitzagen. Daar staan overigens ook voorbeelden tegenover van potentiële vorstperioden die niet van de grond kwamen, omdat bewolking en nevel steeds weer roet in het eten gooiden.

Niet alleen in Nederland, ook in de ons omringende landen wordt het de komende tijd rustiger en kouder, zonder dat de winter meteen keihard toeslaat. De sneeuwval, die aan de noordkant van de Alpen eerst nog voorkomt, verdwijnt geleidelijk, al kan het vooral in Oostenrijk eerst nog flink doorsneeuwen. Lagedrukgebieden, die de laatste weken steeds vrij baan hadden om Europa vanaf de oceaan binnen te trekken, worden vanaf nu gedwongen een veel noordelijker koers te volgen. Voor ons betekent dit dat regen en wind voorlopig tot het verleden behoren, in de gebieden in het noorden van Scandinavië blijft het behoorlijk onrustig en ook wisselvallig. Daar stroomt van tijd tot tijd ook behoorlijk zachte lucht binnen. In het oosten van Europa komt af en toe behoorlijk koude lucht uit het noorden omlaag.

Hoe het in Nederland op de lange termijn verdergaat met het inzettende koudere weer kunt u volgen via de Meteo Consult weerlijn (0900-9725). Onder optie 5 staat de lange termijnverwachting (tot 10 dagen vooruit), kiest u optie 6 dan kunt u de verwachting tot 4 weken vooruit en de maandverwachtingen voor januari en februari beluisteren.

Bron: Meteo Consult, KNMI.