De novemberverwachting van Piers Corbyn nader gewogen.

De stormverwachtingen van Piers Corbyn zijn terecht alom bekritiseerd. Hij heeft echter een verwachting voor de hele novembermaand uitgegeven. We kijken objectief in hoeverre deze verwachting is uitgekomen, of niet.

De astrofysicus Piers Corbyn is de afgelopen weken vaak genoeg in het nieuws geweest, dit vanwege de zware stormen – of zelfs ‘superstormen’ die hij in het vooruitzicht stelde gedurende de periode rond 11 november en tussen 23 en 29 november. Vooral in dat laatste tijdvak zou die verwachtte storm uit zijn slof schieten. Voor Nederland zou er een kans zijn van 80% dat er een storm zou volgen, van het kaliber van een echte orkaan! Op de meest windgevoelige locaties zouden windstoten kunnen optreden van tussen 145 tot 210 km aan toe! Toen de wind zelfs aan zee niet tot stormkracht kwam en het boven land zelfs uitgesproken rustig bleef en er sowieso in deze periode een paar dagen met uitgesproken rustig weer optraden, was het hoongelach niet van de lucht. Corbyn probeerde het vege lijf te redden door te melden dat die storm niet over, maar langs Nederland zou trekken, dat de verwachting al elf maanden daarvoor was gemaakt en derhalve dus toch wel aardig goed was uitgekomen (?!) en dat de periode van stormweer nog wel tot een weekje na 29 november zou kunnen aanhouden.

Op de site van Piers Corbyn viel en valt de verwachting voor de afgelopen novembermaand, specifiek voor Nederland, nog steeds op te halen. Op deze manier kunnen we deze verwachting nu eens nuchter en onbevooroordeeld vergelijken met het opgetreden weerbeeld van de afgelopen maand en aldus wegen op zijn nauwkeurigheid. Maar eerst vertellen we in het kort hoe deze Britse wetenschapper eigenlijk aan zijn verwachtingen komt.

Iedere meteoroloog is erover eens dat de zon de drijvende kracht is achter het weer op Aarde. Zo op het oog lijkt die laaiende gasbol er dag in, dag uit hetzelfde uit te zien, maar in werkelijkheid zijn er wel degelijk veranderingen. Zo trekken er soms weinig, maar soms meer zonnevlekken over het oppervlak en zendt de zon niet alleen straling in het zichtbare licht, maar ook ‘hardere’ straling, zoals UV-licht, röntgen- en gammastraling en geladen deeltjes uit. Die golven geladen deeltjes wordt ook wel de ‘zonnewind’ genoemd. Soms vinden er hele uitbarstingen van geladen deeltjes plaats. Door het magnetische veld van de Aarde worden deze deeltjes richting de polen afgebogen en veroorzaken daar, zodra ze tegen de bovenste lagen van de atmosfeer botsen, het spectaculaire poollicht, dat soms zelfs in ons land is te zien.

Door variaties in het magnetische veld van zowel de Aarde als de zon, dit in combinatie van de wisselende activiteit van de zon zelf, maakt dat deze zonnewind niet constant is, maar net als de echte wind op Aarde, nogal varieert. Om eens met Corbyn te spreken: “deze processen zijn erg gecompliceerd en het vergt jaren van studie om deze volledig te begrijpen.”

Niettemin meent Corbyn de sleutel te hebben gevonden om met behulp van deze variaties het weer op lange termijn te verwachten. Zijn theorie is dat een bepaalde zonnewind in het verleden een bepaald weerbeeld tot gevolg had en dat als in de toekomst zich eenzelfde soort patroon in de zonnewind voordoet, dit dan tot een vergelijkbaar weerbeeld aanleiding zou geven. Corbyn merkt zelf op dat zowel het gedrag van de zonnewind als van het weer zelf zó complex zijn, dat je nooit een exacte overeenkomst tussen beide zult vinden, zodat je zult moeten ‘compenseren’ en ‘moduleren’. Daar waar andere onderzoekers faalden, had zijn methode wél succes, waarbij er zelfs tot twee (!) jaren vooruit verwachtingen kunnen worden gegeven, tot op een paar dagen nauwkeurig!

Een zeer indrukwekkende prestatie. Corbyn slaagt er dus in om niet alleen het wispelturige gedrag van de zonnewind tot twee jaar vooruit te verwachten, dan wel te voorspellen of te berekenen, maar weet hij vervolgens daaruit ook vrij precies een weerbeeld voor ons plekje op de wereld te distilleren. Geen wonder dat menige meteoroloog, die soms zelfs wel eens voor een verwachting voor morgen al in fout gaat, daar een tikje sceptisch tegenover staat. Maar stel dat Corbyn’s methode desondanks toch blijkt te werken? Dat is maar op één manier na te gaan. Namelijk door zijn maandverwachting naast het opgetreden weer te leggen. 

Corbyn heeft de maand in een aantal periodes geknipt en van een korte beschrijving voorzien, een beetje zoals ook in de Enkhuizer Almanak gebeurt, maar nog iets gedetailleerder. Daarnaast heeft hij een drietal grafieken toegevoegd, die, zelfs per dag, een indicatie geven van de verwachtte temperatuur, de hoeveelheid neerslag en de hoeveelheid zonneschijn. Uiteraard is het niet eerlijk om deze grafieken ook van dag tot dag te interpreteren, het betreft hier immers een lange termijnverwachting en ook Corbyn zegt zelf dat de gegevens globaal moeten worden opgevat. Wél kunnen we proberen hierin een trend te zien, die we vervolgens staven met het opgetreden weer in november. Als leidraad nemen we hiervoor De Bilt, dat centraal in ons land gelegen is en daarom als redelijk representatief voor heel Nederland beschouwd kan worden.

Als we beginnen met de temperatuur dan zien we dat Corbyn gebruik maakt van een schaal die loopt van ‘0’ ‘quite cold’ (vrij vertaald ‘behoorlijk koud’) tot ‘4’ ‘quite warm’; ‘behoorlijk warm’ dus. Daarbij kunnen we ‘2’ als ‘noch warm, noch koud beschouwen, oftewel als gemiddeld. Opvallend is dat, hoewel de grafiek schommelingen toont, deze op één dag na (namelijk 22 november)  boven ‘2’ blijft hangen, waarbij dus de suggestie wordt gewekt dat november een behoorlijk warme maand zou worden. November is inderdaad zacht geworden, maar een afwijking van 0.7 graden naar boven is niet erg groot. Op basis van de grafiek van Corbyn zouden we een grotere afwijking naar boven verwachten. Alleen op 22 november schatte Corbyn in dat het kwik iets onder de norm zou blijven, helaas voor hem verliep deze dag juist 2.2 graden warmer dan de norm.

Wat Corbyn totaal niet heeft ingeschat is, dat er toch maar liefst 12 dagen zijn geweest die kouder verliepen dan de norm, en vooral de periode van 12 tot en met 19 november sprong wat dat betreft in het oog. Al deze dagen waren kouder dan de norm en op vier dagen was de afwijking naar beneden méér dan drie graden, écht wel ‘quite cold’ dus. In de grafiek van Corbyn is hiervan niets terug te zien, sterker nog, op de 18e geeft de grafiek de maximale score van ‘4’; ‘quite warm’,  terwijl de dag in werkelijkheid 3.2 graden kouder was dan de norm. Hier werd de plank dus duidelijk ver misgeslagen.

Kijken we naar de warmste dagen van de afgelopen november, dan lieten zowel 1, 2, 3 en 21 november de grootste afwijking naar boven zien, op de 2e zelfs meer dan 5 graden. De toppen van Corbyn’s grafiek vallen dus op de verkeerde data. Op drie van de vier data die een grootste kans op warm weer geven, de 9e, de 18e en de 26e waren juist kouder dan de norm. Nader beschouwd is het resultaat dus vrij slecht, terwijl deze op het eerste gezicht vrij goed leek.

Een tweede grafiek toont de kans op droog weer of juist veel neerslag, op ongeveer dezelfde manier als de temperatuur. Neerslag is moeilijker te verifiëren dan de temperatuur, omdat het hier een veel grilliger weerelement betreft. Zeer globaal bekeken suggereert Corbyn dat de kans op droog weer van 15 tot en met 21 november groot is, dat het daarna juist nat is, evenals de periode van 9 tot en met 13 november. Vóór 9 november schommelt de neerslagkans sterk van dag tot dag.

In werkelijkheid is het in De Bilt van 14 tot en met 18 november droog of vrijwel droog geweest, dus die periode past goed in het verwachtte droge tijdvak door Corbyn. Het verwachtte natte weer daarna is in werkelijkheid echter niet uit de verf gekomen. De meeste neerslag gedurende de afgelopen maand is namelijk gevallen op 8, 9 en 10 november, rond twee-derde van de hele maandsom. Uit de grafiek is dat niet precies te halen, de berekende neerslagpiek zit een paar dagen later, maar van een grove misser is in dit geval geen sprake. Concluderend kan gesteld worden dat het droge weer gedurende de derde novemberweek goed is verwacht en dat de resultaten verder nogal ‘kwakkelig’ waren.

De derde grafiek waarmee Corbyn op de proppen kwam, was die voor de zonneschijn. Ook dit is een moeilijk weerselement om te verwachten. Een gluiperig mistveld of een grote opklaring kunnen het beeld van een dag totaal veranderen en de meteorologen slagen er lang niet altijd in om het grillige gedrag van wolkenvelden zelfs een tweetal dagen van tevoren goed in te schatten. Nu is de kans op somber weer in november veel groter dan de kans op zonnig weer, dus is het niet zo gek dat Corbyn het sombere weer aan zowel het begin als aan het eind van de maand goed wist in te schatten. Beter kunnen we ons dan ook op de schaarsere zonnige, of vrij zonnige dagen concentreren. De zonnigste dagen in De Bilt waren 18 en 15 november. De 15e is een voltreffer, de 18e zit er echter naast. Ook 17 november leverde behoorlijk wat zonneschijn op, jammer voor Corbyn is dat hij het op deze twee dagen juist het meest somber liet zijn, te midden van een zonniger tijdvak. Ook bij de vrij zonnige 12e zat Corbyn er helemaal naast. Er waren nog drie andere redelijk zonnige dagen (6, 9 en 22 november), die wel behoorlijk in de grafiek passen, niet in de roos, maar wel goed in de buurt. Al met al lijkt Corbyn met de zonneschijn van alle drie de weerselementen nog het best te scoren.

Wat moeten we nu in totaal van deze maandverwachting zeggen? Naast een aantal, min of meer rake schoten, zaten er ook enkele duidelijke missers tussen, maar voor welke maandverwachting geldt dat niet? Corbyn’s geschreven commentaar hebben we hierbij maar onbesproken gelaten. Zijn ontoelaatbare opmerkingen betreffende de zware stormen die we over ons heen zouden krijgen zijn genoeg in de media en in diverse weerforums aan bod gekomen. Wij laten het aan het oordeel van de geïnteresseerde lezer over om te bepalen dat Corbyn met deze novemberverwachting het voordeel van de twijfel geniet, of dat hij met zijn onverantwoordelijke uitspraken betreffende ‘superstormen’ alle krediet heeft verspeeld.

Bronnen: Meteo Consult, Site Piers Corbyn, NASA.

Foto’s: An Roelen (voorpagina); Reinier van Assen; Rob Amoureus; Silvia van Rooij; NASA; Christiansen, Piers Corbyn.