Koudeput zorgt voor onstuimig weer

Na een zonnige en warme zondag, zorgt een zogenaamde koudeput vanaf maandag voor wisselvallig en koeler weer.

Vandaag, precies om 11:51 uur, begon officieel de herfst. Op dat moment stond de zon precies boven de evenaar. Wanneer de zon precies boven de evenaar staat, duren dag en nacht even lang. Na vandaag worden de nachten op het noordelijk halfrond langer en kunnen we ons opmaken voor het winterseizoen, een periode in het jaar waarbij het aardoppervlak op onze breedte veel minder warmte kan opnemen dan in de zomermaanden. Het lijkt erop dat het weer zich de komende dagen ook snel gaat aanpassen. Is het vandaag nog volop nazomer, met veel zon en hoge temperaturen voor de tijd van het jaar, vanaf morgen gaat de temperatuur omlaag en volgen pittige buien.

De omslag naar een opnieuw wisselvalliger en kil weertype is we dit keer te wijten aan een zogenaamde koudeput. Een koudeput is een storing die op de weerkaart niet direct is terug te vinden. Alleen op grote hoogte is een koudeput goed te zien. Op een hoogteweerkaart (een weerkaart met informatie over wind en temperatuur op bijvoorbeeld 5 kilometer hoogte(zie afbeelding 2, 3 en 4)) is een koudeput vooral goed te zien door de aanwezigheid van een portie koude lucht, afkomstig uit het noorden van Europa. Een koudeput zorgt voor flinke buien en de komende dagen is dat in grote delen van Europa niet anders.

In een koudeput is de lucht erg onstabiel. Het koelt er met de toenemende hoogte sneller af - door de aanwezigheid van de koude lucht(lagen) - dan in een gemiddelde atmosferische situatie. Hoe groter het verschil in temperatuur tussen aardoppervlak en een hoogte van zo’n 5 km hoogte, des te zwaarder de buien worden. In deze tijd van het jaar is het boven land meestal iets minder warm dan boven zee. De zwaarste buien staan deze week dan ook gepland voor de kustregio’s, (zie afbeelding 1).

Ook rondom de Middellandse zee komen fikse buien tot ontwikkeling. Dat is ook niet zo verwonderlijk met zeewatertemperaturen van 21 graden rond de Golf van Lyon en het noordelijkste puntje van de Adriatische zee tot ruim 25 graden rond de Balearen en Sardinië. Ten oosten van Italie is het water nog warmer met rond Cyprus zo’n 27 graden. De buien die ontstaan drijven met de zuidwestelijke wind richting de zuidkant van de Alpen en de bergachtige kuststrook van Kroatie, Servië, Albanië en Griekenland. Omdat de luchtmassa aan de voet van een bergketen moet stijgen, koelt ze verder af en worden de buien nog heftiger. Stijgende lucht koelt namelijk af en kan daarbij makkelijker condenseren en wolken vormen.

De zwaarste buien gaan deze week dan ook vallen in het noorden van Italie en langs de oostkant van de Adriatische zee. De neerslagprognose van vandaag tot aanstaande donderdag laat zien, dat in het noorden van Italie meer dan 100 mm regen gaat vallen. Vervolgens zien we dat de buien tot in het noorden van Griekenland kunnen doordringen. Noordenwinden zorgen ook voor stuwing aan de noordkant van het Alpenmassief met flink wat neerslag tot gevolg in onder andere het zuiden van Duitsland waar ruim 80 mm regen gaat vallen.

De koudeput zien we voorlopig niet van de weerkaarten verdwijnen. In de loop van de week zakt de koude lucht af en we zien de bel daarna rondjes draaien rondom het Alpengebied. Een hogedrukgebied gaat zich ontwikkelen ten noorden van het, met koude lucht gevulde lagedrukgebied. Zeker in het noorden van Scandinavië volgt een overgang naar droog weer met geregeld zon. Wel begint het hier steeds verder af te koelen. Tijdens de nachten komt het zo af en toe tot een paar graden vorst.

Bij ons is voorlopig geen sprake van vorst in de nachtelijke uren, maar de temperatuur gaat wel omlaag en we kunnen ons ook opmaken voor een week met buien. Omdat de temperatuur op enige hoogte behoorlijk laag is, kunnen de buien ook onweer en hagel opleveren. Alle details voor de komende 5 dagen kunt u horen in de Meteo Consult Weerlijn (0900-9725).

 

Bron: Meteo Consult. Foto voorzijde: Reinier van Asten.