Frisse nachten

In de nacht naar vrijdag was het fris. Tot grondvorst kwam het echter nog niet. In de nacht naar zondag kan dit wel eens anders zijn.

De handschoenen konden donderdagochtend vroeg her en der uit de kast. De afgelopen nacht was de temperatuur op een aantal plaatsen in het oosten en zuiden van het land tot 4 of 5 graden gedaald. Vliegbasis Twenthe liet zelfs 2,7 graden noteren. Aan de grond – op 10 centimeter hoogte – werd het daar 1,0 graden. Officieel was er dus nog geen sprake van vorst aan de grond, maar ongetwijfeld zullen er zeker ‘witte’ daken te zien zijn geweest. In de nacht naar zondag zou het kwik aan de grond écht wel eens tot (net) onder het vriespunt kunnen dalen.

De nachten worden al steeds langer nu we meer en meer de herfst in gaan. Onder heldere omstandigheden kan het aardoppervlak haar warmte volop uitstralen. Ook overdag straalt de aarde overigens warmte uit, maar die uitstraling wordt dan meer dan gecompenseerd door de warmte-instraling van de zon. In de nachten is die instraling niet aanwezig. En bij heldere omstandigheden en weinig wind wordt het dan in deze tijd van het jaar al snel behoorlijk koud.

En later vandaag en deels ook vannacht stroomt koelere lucht binnen. Dit gebeurt achter een smalle zone met wat buitjes die vanmiddag en vanavond van noordwest naar zuidoost over het land trekt. Daarachter klaart het wederom wat op, met daarbij dus die instroom van koele lucht. Doordat er toch ook nog wolkenvelden overtrekken wordt het met op de meeste plaatsen minimumtemperaturen rond 9 of 8 graden niet zo fris als afgelopen nacht. Heel lokaal daalt de temperatuur misschien nog wat verder, maar onder de verwachte wolkenvelden wordt de 3 graden niet gehaald. Bewolking tempert de nachtelijke afkoeling namelijk fors.

Na een zaterdag met een afwisseling van zon en wolken zien we echter dat het zaterdagavond helemaal opklaart. Het wordt glashelder en het waait nauwelijks. Onder deze omstandigheden kan het aardoppervlak haar warmte maximaal uitstralen (er zijn geen wolken aanwezig – indien aanwezig kaatsen deze een groot deel van de straling weer terug naar de aarde, waardoor het een stuk minder ver afkoelt). Bovendien zorgt de afwezigheid van wind ervoor dat de lucht aan het aardoppervlak, die het sterkst afkoelt, niet wordt vermengd met de dan relatief warmere luchtlagen erboven.

Landinwaarts kan het dan op grote schaal afkoelen tot een graad of 5, op een aantal plaatsen wordt het waarschijnlijk nog kouder met temperaturen tot rond 3 graden. Lokaal is dan vorst aan de grond mogelijk: vorst op 10 centimeter hoogte. Op nog meer plekken zullen de daken wit zijn.

Afbeelding homepage: uitsnede foto Karin Broekhuijsen.

Bron: Meteo Consult