Felix nog lang niet uitgeraasd

Felix heeft de 'ABC'-eilanden redelijk gespaard, maar is inmiddels uitgegroeid tot de zwaarste (vijfde) categorie...

Gisteren, op zondag 2 september, is de orkaan Felix langs de benedenwindse eilanden getrokken, zonder daar al te veel schade aan te richten. Het was echter een dubbeltje op zijn kant, omdat de orkaan nog alles behalve is uitgeraasd. Felix begon in de nacht van zaterdag op zondag (Nederlandse tijd) boven het warme water van de Caribische Zee sterk in activiteit toe te nemen. Aldus werd hij opgewaardeerd van een tropische storm naar een orkaan van de eerste categorie, maar zodra de orkaan de benedenwindse eilanden begon te naderen werd Felix al snel opgewaardeerd naar een orkaan van klasse II.

Gisteren, om 11 uur Nederlandse tijd (de dag was toen nog niet aangebroken op Bonaire, Curaçao en Aruba) lag het oog van de cycloon zo’n 135 km ten oostnoordoosten van Aruba en waren er maximale gemiddelde windsnelheden van rond 160 km per uur gemeten. Het weer op de eilanden was toen al zeer onstuimig met stormachtige windvlagen, met uitschieters tot 100 km per uur. Op de foto van het radarbeeld is het oog van de storm, toen op rond 60 km ten noorden van Bonaire, duidelijk te zien. De banden met zware regenbuien bedekten toen al de eilanden, op Bonaire viel er 26 mm regen in 20 minuten tijd, maar hier en daar liepen de neerslaghoeveelheden op tot meer dan 55 mm in de loop van de dag.

Op de diverse foto’s hiernaast is te zien dat alle drie de ‘A-B-C’-eilanden royaal in de stormwinden van Felix terechtkwamen, maar dat de zone met orkaanwinden ten noorden van de eilanden langstrok. Dat het weerbeeld in de nacht van zaterdag op zondag en ook zondag overdag als ‘zeer slecht’ betiteld kon worden, is desondanks duidelijk. Op Bonaire – het meest oostelijke eiland - was de invloed van Felix het eerst merkbaar, maar knapte het weer in de loop van zondag het snelst op. Op de webcambeelden van de Yellow Sub Pier in Kralendijk is te zien hoe heet weer zondagochtend, lokale tijd, nog zeer matig was. Het waaide haard, het regende soms flink en vanuit zee kwamen hoge golven aanrollen. Een tijdlang veranderde dat beeld niet of nauwelijks, maar in de loop van de middag was de wind geluwd, begon de zon door te breken en werd de zee rustig. Tegen het vallen van de avond waagden de eerste zwemmers zich alweer in zee en keerden de plezierboten naar hun ankerplaatsen terug. Het noodweer was voorbij.

Verder westwaarts trok het oog van Felix in de loop van zondag slechts 90 km ten noorden van Curaçao  langs. Volgens het KNMI is het nog nooit voorgekomen dat een orkaan zo dicht langs dit eiland langstrok. Daar kwamen de stormwinden pas in de loop van zondagavond tot bedaren. De overlast was binnen de perken gebleven. Het vele hemelwater zette vlak ten noorden van Oranjestad op Aruba een aantal wegen blank, een aantal palmbomen bleken niet bestand tegen het windgeweld en de vliegvelden werden tijdelijk gesloten. Maar vandaag zal het normale leven op de eilanden weer zijn beloop hebben genomen.

Dat in tegenstelling tot de kustgebieden van met name Honduras. Felix volgt namelijk een nog zuidelijker koers dan zijn voorganger Dean en tot overmaat van ramp is de orkaan in wellicht wel recordtijd uitgegroeid tot een cycloon van de zwaarste, vijfde categorie. Een van de vliegtuigen die tot taak had door het ook van de orkaan te vliegen om daar door middel van dropsondes metingen te verrichten, werd zelfs gedwongen om vanwege extreme turbulentie en ook ‘graupel’ (een mix van sneeuw en hagel), terug te keren. Dat is een zeer uitzonderlijke gebeurtenis, want vliegtuigen die geacht worden er tegen bestand te zijn om door een krachtige orkaan te vliegen, kunnen uiteraard wel tegen een stootje. Het geeft wellicht aan dat Felix nóg krachtiger is dan tot dusver kon worden gemeten…

Een oorzaak ligt wellicht in de kleine afmeting van de orkaan. Ook het oog zelf is klein van afmeting, met een doorsnede van amper meer dan 15 km. Aan de rand van het oog werden vanochtend maximale gemiddelde windsnelheden verwacht (geschat) van 270 km per uur, met daarbij uiteraard sterkere windvlagen. Naar verwachting zal Felix boven het warme water vandaag zelfs nog een weinig aan kracht winnen, voor deze in de loop van dinsdag lokale tijd langs de kust van Honduras verder naar het westnoordwesten zal koersen. Veel zal er dan vanaf hangen of het oog van de storm boven land komt en blijft, of nog net boven zee zal blijven hangen. In het eerste geval zal Felix gestaag verzwakken, maar in het andere geval behoorlijk op kracht blijven. Ter hoogte van Guatemala zal de orkaan dan een etmaal later nog een stukje zee meepakken om vervolgens bij Belize, onder het Mexicaanse Yucatán opnieuw aan land te gaan. Het hangt van de ontwikkelingen van de komende dagen af, of restanten van Felix later nog de Golf van Mexico weten te halen, om daar eventueel boven het warme zeewater opnieuw te regenereren, of dat de cycloon boven land zijn Waterloo zal beleven.  Duidelijk is in ieder geval veel mensen in Honduras, Guatemala en Belize de komende 24 tot 72 uur met angst en beven tegemoet zullen zien. Wij houden in ieder geval de ontwikkelingen ook scherp in de gaten.

Bronnen en foto’s: National Hurricane Centre, Meteo Consult, KNMI, Weerwoord, webcam Bonaire, NOAA, GOES-floater.

Foto voorpagina: webcam Bonaire, van de Yellow Sub Pier, kort na zonsopkomst.

Volg de Hurricane Hunters live m.b.v. Google Earth