Hogedrukprobleem

Een hogedrukgebied ten zuidwesten van Ierland wil niet van zijn plaats komen. Bij ons houdt dit de nazomer tegen.

Meer dan eens hebben we de afgelopen jaren in het najaar, of beter gezegd in de herfst geprofiteerd van hogedrukgebieden. Vak lagen ze boven het Europese continent en zorgden met hun warme zuidelijke winden in onze omgeving voor de ene prachtige nazomerperiode na de andere. Vorig jaar was de herfst vrijwel als geheel een nazomerperiode, met een verpletterend seizoensrecord als uiteindelijk resultaat.

Soms kunnen hogedrukgebieden hoofdbrekens opleveren, zeker als je tijdens de herfstmaanden van nazomerweer houdt. Er zijn ook mensen die het weer van dit moment prima vinden. Die zullen voorlopig dan ook geen klagen hebben. Het hogedrukprobleem van dit moment ligt ten zuidwesten van Ierland. Het gaat om een sterk hogedrukgebied dat al langere tijd op die plaats terug te vinden is. Tussen dit hogedrukgebied en lagedrukgebieden op de route IJsland-Noorse Zee-Scandinavië waait de wind in onze omgeving steeds uit richtingen tussen west en noord, voert voortdurend vochtige lucht van de Noordzee aan die afwisselend zacht en fris is, bij respectievelijk westelijke en noordelijke winden. Af en toe komen storingen mee die bewolking en buien brengen, daartussen schijnt ook de zon geregeld. En zolang het hogedrukgebied op zijn plaats blijft, verandert in deze situatie niets. Is het weer alles behalve nazomers, maar voor sommigen toch zeer bruikbaar.

Het is een situatie die aan het voorjaar doet denken, als boven het dan relatief koude zeewater hogedrukgebieden zich vaak goed thuis voelen ten westen van Nederland. In het najaar is de situatie meestal andersom. Het zeewater zit juist in zijn warmste fase van het jaar, is een ideale voedingsbron voor lagedrukgebieden. En in de warme lucht, die aan de voorzijde van zulke lagedrukgebieden met zuidelijke winden over Europa naar het noorden wordt geblazen, vormen zich gemakkelijk hogedrukgebieden. Zo hoort nazomerweer in de maanden september en oktober te ontstaan. Vorig jaar was die relatie zo hardnekkig dat we vrijwel de hele herfst in Nederland zuidelijke tot zuidwestelijke winden hebben gehad.

Een factor die in de herfst nog wel eens helpt bij het in het zadel brengen van de nazomer zijn de restanten van tropische stormen en orkanen – in deze tijd van het jaar vaak actief in de omgeving van de Caribische Zee en de Golf van Mexico – die zich boven de oceaan tot grote lagedrukgebieden kunnen omvormen. Vorig jaar gebeurde dat verschillende malen. Nu ligt op de plaats van die lagedrukgebieden van toen het sterke hogedrukgebied van nu. Vandaar dat we de omgekeerde wereld meemaken en is het maar hopen dat dit beeld niet, net als vorig jaar, de gehele herfst hetzelfde blijft. Dan wordt het pas echt saai.

De tropische stormen en orkanen – Felix stond bij het schrijven van dit verhaal op het punt zich bij de ingang van de Caribische Zee te vormen – zijn er ook dit jaar wel maar volgen een totaal andere koers dan die van vorig jaar. Denk aan Dean, die over het zuidelijkste deel van het Mexicaanse schiereiland Yucatan naar het westen trok om vervolgens in Zuid-Mexico aan land te komen – een erg zuidelijke koers. De restanten ervan losten boven het Mexicaanse binnenland op en kregen de kans niet door onze westcirculatie te worden opgenomen. Zodoende ontstond midden op de oceaan uit die restanten ook geen lagedrukgebied, dat ons hier in Europa misschien een stapje verder had kunnen helpen naar de nazomer.

De opvolger van Dean, Felix lijkt een zo mogelijk nog zuidelijkere koers te willen gaan volgen de komende dagen, wellicht zelfs ten zuiden van Yucatan langs. En ook dan zijn de kansen dat de restanten van zo’n systeem nog iets voor het weer in Nederland gaan beteken natuurlijk maar nihil. Voorlopig zullen we het dus met het huidige hogedrukgebied moeten doen. En resteert de hoop dat het systeem zichzelf gaat verplaatsen, in een poging wellicht op eigen kracht het Europese continent te bereiken. Want dan komt het bij ons natuurlijk alsnog goed. Dat dit een moeizaam proces is, mag gezien de ontwikkelingen van de laatste tijd inmiddels wel duidelijk zijn. Hoewel in de modelberekeningen, zeker die voor de lange termijn, meer dan eens op een verplaatsing van de hogedrukkern is aangestuurd, blijft de werkelijkheid weerbarstig. Tot nu toe is er weinig gebeurd. En bekijken we de weerkaarten voor de komende week, dan lijkt er ook niet echt iets op stapel te staan.

Overigens heeft het de afgelopen nacht in het noorden van Zweden in de plaats Latnivaara 7,3 graden gevroren. Tjakaape was met -6,7 graden nauwelijks minder koud. In Noorwegen tekende Drevsjo voor een minimumtemperatuur van -6,0 graden. De winter in het uiterste noorden van Europa is er dit jaar dus vroeg bij. Gisteren heeft het op verschillende plaatsen in Lapland al gesneeuwd. Vorig jaar was de eerste kou van betekenis in hoge noorden weken later. Overigens, als de wind draait naar het zuiden, is die kou ook zo weer weg.

Bent u benieuwd hoe het verder gaat met de hardnekkige weerssituatie bij ons, dan kunt u de Meteo Consult weerlijn bellen (0900-9725, 50 ct. per min.). Onder optie 1 treft u het weer voor vandaag en morgen aan, onder optie 2 een uitgebreide verwachting voor de komende 5 dagen. Onder optie 5 kunt u verder luisteren naar de verwachting voor 10 dagen vooruit en onder optie 6 naar de verwachting tot 4 weken vooruit (elke vrijdag ververst) en de maandverwachtingen, op dit moment voor september, oktober en november.

Bron: Meteo Consult.