Waiting for Barry

1 juni start het Noord-Atlantische orkaanseizoen. De Amerikaanse weerdienst verwacht bovengemiddelde activiteit.

1 Juni start het Noord-Atlantische orkaanseizoen. Het National Oceanic and Atmospheric Administration van de Amerikaanse overheid heeft de verwachting voor het komende seizoen vastgesteld. Zij schat de kans op een bovennormaal actief orkaanseizoen in op 75%.

De verwachting is dat er 13 tot 17 tropische stormen ontstaan die een naam krijgen. Van deze stormen ontwikkelen zich er waarschijnlijk 7 tot 10 tot orkanen, waarvan er weer 3 tot 5 zich ontwikkelingen tot zware orkanen van ten minste categorie 3, met snelheden van 178 kilometer per uur en meer (op basis van een 1-minuut gemiddelde dat in de VS wordt gebruikt). Deze kunnen als ze boven land komen, voor zeer grote verwoesting zorgen.

Gemiddeld komen er in een willekeurig jaar 11 tropische stormen voor, waarvan zich er uiteindelijk 6 tot een orkaan ontwikkelen en 2 tot zware orkanen.

In 2005 zorgden de orkanen Rita en met name Katrina voor verwoestingen in de VS, waarbij Katrina grote delen van de stad New Orleans in puin legde en voor 1500 doden en 80 miljard dollar schade zorgde. Verder kwam in op de Atlantische Oceaan tot de orkaan Emily, de vroegste categorie 5 orkaan ooit, die onder meer op het schiereiland Yucatan en op het eiland Cozumel voor grote schade zorgde.

Ook vorig jaar, in 2006 was de verwachting dat er een bovennormaal orkaanseizoen zou plaatsvinden. Het fenomeen El Niño dat plotseling een stuk sterker de kop op stak dan het zich aanvankelijk liet aanzien, werkte het ontstaan van tropische stormen echter tegen.

El Niño is een verschijnsel dat zich om de paar jaar voordoet. Hierbij is het zeewater rond de evenaar in de oostelijke helft van de Grote Oceaan – dus richting de westkust van Zuid-Amerika - warmer dan normaal. Bij het optreden van El Niño, worden de heersende windrichtingen beïnvloed, en belangrijker, daarmee ook de trekrichting van (slecht)weersystemen op de Noord-Atlantische Oceaan die zich tot een tropische storm of zelfs orkaan zouden kunnen ontwikkelen. En wel zodanig dat de ontwikkeling ervan tegen wordt gewerkt, en als er dan al stormen ontstaan, hebben ze de neiging op zee te blijven en het land dus te sparen.

El Niño is op dit moment echter niet meer actief en twee andere bepalende factoren voor de mogelijkheid tot het ontstaan van zware orkanen zijn nog steeds wel ‘gunstig’. Sinds midden jaren ’90 is namelijk een tijdvak aangebroken, waarin er gemiddeld gezien een stuk meer tropische orkanen voorkomen op de Noord-Atlantisch Oceaan. Periodes van 20 tot 40 jaar volgen elkaar op waarin de omstandigheden in de atmosfeer zodanig zijn dat ze voor een verminderde, of juist versterkte, orkaanactiviteit zorgen. Deze factor wordt het ‘multi-decada-signal’ genoemd. Het belangrijkste hierbij is dat de temperaturen van het zeewater in deze periode gemiddeld hoger liggen dan in perioden met minder orkanen. Ook nu is er dus sprake van zo’n periode.

Tegelijkertijd zijn er ook kortstondigere fluctuaties in de temperaturen van het oppervlaktewater van de oceaan. Op dit moment zitten we tevens in zo’n kortstondige piek met hogere temperaturen. En die komt dus nog bovenop het langjarig verhoogde ‘multi-decada-signal’.

Vorig was dit overigens ook al zo, en werd zoals gezegd een bovennormaal orkaanseizoen verwacht. Uiteindelijk kwam echter geen enkele tropische storm, laat staan orkaan, aan land in de VS. In het rampjaar ervoor met daarin de orkanen Rita en Katrina was het aantal tropische stormen juist onderschat. Enige relativering is dus op zijn plaats: deze seizoensverwachtingen zijn heel moeilijk en hebben een grote onzekerheidsmarge.

De voorwaarden voor een bovennormaal actief orkaanseizoen zijn echter aanwezig. Een eerste (sub-)tropische storm die in mei ontstond, heeft al een naam gekregen: Andrea. Volgens het NOAA heeft dit geen invloed op de verwachting voor het komende seizoen dat dus pas op 1 juni start. Het is wachten op de eerste tropische storm die binnen het seizoen valt. De A van Andrea is dus al gebruikt. De volgende naam die op de lijst op alfabetische volgorde staat, is Barry.

Bron: KNMI, National Oceanic and Atmospheric Administration, Meteo Consult, CNN.

 

Verder: binnenkort weer een verslag van de tornadochasers van DutchTRex op deze site over hun belevenissen in de VS. Daarnaast zijn ze dagelijks te volgen op onder meer http://www.paanstra.nl/dutchtrex/.