Zuid-Afrikaanse reuzengolven

De reuzengolven die in het zuidoosten van Azië voor grote schade zorgden, zijn afkomstig van een storm bij Zuid-Afrika.

De reuzengolven die het afgelopen weekeinde langs diverse kusten in het zuidoosten van Azië voor grote schade zorgden, zijn afkomstig van een zeer zware storm anderhalve week eerder, helemaal aan de andere kant van de Indische Oceaan. Dat meldde het European Space Agency (ESA) gisteren aan de hand van satellietbeelden.

De golven, tot 7 meter hoog, maakten op Atjeh in Sumatra (Indonesië) verschillende dorpen met de grond gelijk. Ook op Java, Bali en Papua zorgden ze voor overstromingen. Tevens kregen de kusten van onder meer Thailand, Australië en de Malediven te maken met golven tot lokaal 7 meter hoogte. Op het bekende vakantie-eiland Phuket in Thailand was zaterdag en zondag een zwemverbod van kracht.

Aanvankelijk was er nog onduidelijkheid over de oorsprong van de golven. Van een Tsunami, zoals die eind 2004 in Thailand en Indonesië voor honderdduizenden doden zorgde, was geen sprake. De golven moesten wel door een zware storm ergens op de oceaan zijn veroorzaakt. Maar waar? Maandag kwam het ESA met een antwoord.

Al vorige week woensdag was er op de website van dit internationale samenwerkingsverband tussen verscheidene landen, waaronder Nederland, al een publicatie verschenen over de golven. Deze hadden eerder op zaterdagavond 12 mei aan de westzijde van de Indische Oceaan al grote schade en waarschijnlijk ook dodelijke slachtoffers veroorzaakt. Op het Franse Réunion eiland, dichtbij Madagaskar, denderden golven tot maar liefst 11 meter hoogte als uit het niets de kust op. Twee visser werden vermist, huizen liepen onder water en de haven van Saint Pierre werd verwoest.

Een zeer zware storm ten zuiden van Zuid-Afrika met windsnelheden tot orkaankracht vond enkele dagen eerder plaats, op 8 mei. Deze trok van west naar oost en zorgde boven zee voor het ontstaan van grote golven. De storm trok vervolgens weg, maar had ondertussen dus voor golven gezorgd. Deze golven verplaatsen zich vervolgens in noordoostelijke tot oostelijke richtingen de Indische Oceaan op. Daarbij behielden ze een groot deel van de energie die de wind ze had meegegeven, en tegelijkertijd kwamen ze in dieper water terecht.

Als golven in dieper water terecht komen, worden ze minder hoog, maar worden ze tegelijkertijd ook breder. De golven vallen dan voor het oog niet meer zo op, maar de energie ervan neemt nagenoeg niet af. In dit geval was het niet anders.

Daarbij verplaatsten ze zich zoals gezegd in noordoostelijke tot oostelijke richting de Indische Oceaan op, onder meer naar het Franse Réunion eiland, waar de eerste grote schade werd aangericht. De mensen werden daar verrast. Over zee reisden ze als golven met een lengte tot meer dan 100 meter, maar met een relatief beperkte hoogte. Ze waren op zee daardoor nauwelijks waar te nemen, maar toen ze weer in ondieper water kwamen, werden ze afgeremd en namen de golfhoogtes ineens enorm toe.

Een week later zou een ander deel van de golven dus ook in Zuidoost-Azië aankomen en daar voor grote schade zorgden. Tegen die tijd hadden ze al zo’n 10.000 kilometer afgelegd, maar er was nog genoeg energie over om, schijnbaar uit het niets, voor flinke vloedgolven te zorgen.

Bron: Meteo Consult, European Space Agency, NOS-Journaal, Telegraaf.