Hoofdbrekens

Hevig onweer in noordoosten rond middernacht, wolken die vandaag veel langer bleven hangen dan gedacht; meteorologen hebben hoofdpijn.

Het gemopper in de weerkamer van Meteo Consult was hier vanochtend in Wageningen niet van de lucht. Buien die gisteravond onverwacht explodeerden in het noordoosten van Nederland, bewolking die maar niet wilde wijken en een temperatuurverwachting, die daardoor helemaal in het honderd dreigde te lopen. Het was me het dagje wel!

De weerssituatie van dit moment is dan ook een uiterst complexe. Nederland bevindt zich precies in het grensgebied tussen erg warme lucht in het oosten, waarin de temperaturen in het noordoosten van Frankrijk, het zuiden en ook het oosten van Duitsland vanmiddag al tot in de buurt van 30 graden opliepen, en veel koelere boven de Britse eilanden. Daar was het rond het middaguur nog niet warmer dan tussen 13 en 16 graden. Grote verschillen dus.

Door deze overgangszone trekken af en toe storingen naar het noordoosten, die ook het weer in Nederland van tijd tot tijd in de greep hebben. Gisteren naderde zo’n storing vanuit het zuidwesten. Na een zonnige start van de dag, nam de bewolking in de middag dan ook toe. In de tweede helft van de middag kwam de bijbehorende regen boven Zuid-Nederland aan. Er waren twee actieve plukken. Een ervan trok grotendeels over de Noordzee naar het noorden en raakte nog aan het westen van het land, de andere kwam in het midden van Brabant binnen en trok via het westelijke Rivierengebied, Utrecht en Flevoland naar Drenthe en Groningen.

In het noordoosten explodeerden de buien rond middernacht, brachten op uitgebreide schaal knallend onweer en regionaal bijzonder veel neerslag. Gieten noteerde 56 millimeter, Veendam 55 millimeter, Borger kwam tot 44 millimeter, Wijster 25 millimeter en waarneemster Gea Meertens in Beilen ving 20 millimeter op. Jannes Wiersema in Roodeschool, die zelf 13 millimeter opving, ontving uit Wagenborgen bij Delfzijl een melding van 46 millimeter. Geert Molema in Delfzijl meldde 22 millimeter. Het exploderen van de buien had mogelijk te maken met het in beweging komen van de scheidingslijn tussen de twee luchtsoorten boven Nederland. Het scheidingsvlak maakte tegen middernacht een zwieper naar het noorden. De buien er langsheen ontwikkelden toen zeer snel.

Vanochtend waren de meeste buien het land uit. Wel bleef veel bewolking achter. Dat er nog steeds een overgangszone boven het land lag, was aan de windrichtingen te zien. Was de wind in het oosten en zuidoosten, waar het vanochtend in de daar warme lucht buiten de deur erg klam aanvoelde, nog zuidwestelijk, in het westen en noorden voerde een noordelijke tot noordwestelijke wind duidelijk koelere lucht van zee aan. In de kustgebieden wezen de thermometers rond het middaguur waarden aan die niet veel hoger dan 15 graden kwamen. Dieper landinwaarts was het op dat moment 18 of 19 graden. In het noorden en zuidwesten kwam de zon er regionaal even goed door, in de rest van het land was het bewolkt.

De grote vraag is nu natuurlijk hoe het verder gaat. Blijft het de rest van de middag bij bewolking, dan komt het kwik landinwaarts nauwelijks boven 20 graden uit, ook niet in het oosten en zuidoosten. In dat geval valt het ronduit tegen. Breekt de zon er nog wel doorheen, dan stijgt het kwik lokaal zomaar door tot 23 of 24 graden. Voor vanavond en de komende nacht is van belang wat een nieuwe storing gaat doen, die zich boven Frankrijk warmloopt. Ook hierbij gaat het om een complex geval. Volgens de meeste modelberekeningen volgen vanaf middernacht vanuit het zuidwesten enkele pittige regen- en onweersbuien, die langzaam aan activiteit inboetend naar het noordoosten trekken en tegen de ochtend ergens boven de Achterhoek en Twente weer het land uit zouden moeten gaan. Het weer heeft ons de laatste dagen echter wel vaker verrast. We moeten het dus nog maar afwachten.

Ook morgen ligt de grens tussen de twee eerder benoemde luchtsoorten pal boven Nederland. De meeste bewolking wordt, onder voorbehoud van subtiele wijzigingen met grote gevolgen, in een zuidwest-noordoost georiënteerde strook over Midden-Nederland verwacht. Aan weerszijden kan zowel in het noordwesten als in het zuidoosten de zon erdoor komen. Aan de ‘koude’ kant in het noordwesten wordt het daarbij 17 graden, aan de ‘warme’ kant in het zuidoosten kunnen de thermometers waarden rond 23 of 24 graden bereiken. In de loop van de dag bewegen de wolken naar het zuidoosten en boekt de koele lucht winst. In het zuidoosten kan dan een enkele regen- of onweersbui ontstaan.

Woensdag zou, aan de koele kant van het front, een zonnige en aangename dag moeten worden. Daarna begint het nagelbijten opnieuw, want donderdag en vrijdag ligt de overgangszone weer dichtbij of zelfs boven Nederland. De temperaturen gaan dan flink omhoog, maar tegelijkertijd nemen de kansen op (flink) onweer sterk toe. Meer over de complexe verwachting voor de komende 5 dagen kunt u als altijd te weten komen via de Meteo Consult weerlijn (0900-9725, 50 ct. per min.). Optie 1 en 2 behandelen het weer van vandaag en morgen en van de komende 5 dagen, onder optie 5 staat (vandaag na enige technische vertraging) de lange termijn verwachting klaar. De verwachtingen tot 4 weken vooruit en voor juni, juli en augustus kunt u kiezen via optie 6.

Bronnen: waarnemers, KNMI, Meteo Consult.